Thứ sáu, 20/07/2018 4:11 AM

Món Ăn Bài Thuốc Cho Sản Phụ Thiếu Sữa

Thứ năm, 22/10/2015 9:00 AM

Tuy chưa có những con số thống kê chính thức, nhưng trong vòng mươi năm gần đây, người ta dễ dàng nhận thấy là: tình trạng sản phụ không có sữa hoặc ít sữa đã trở nên khá phổ biến.

Mặc dù hiện nay các chủng loại sữa nhân tạo dành cho trẻ em hết sức phong phú, nhưng không ai có thể phủ định một điều: sữa mẹ vẫn là thứ thức ăn quý giá và tối cần thiết cho con trẻ trong những năm tháng đầu đời. Bởi vậy, việc tìm ra và thực thi các biện pháp nhằm giúp cho người mẹ có và đủ sữa cho con bú là hết sức cần thiết.

Trong Y học cổ truyền, tình trạng không có sữa hoặc ít sữa thuộc phạm vi các chứng Nhũ chấp bất hành, Khuyết nhũ, Nhũ chấp bất túc... do nhiều nguyên nhân gây nên nhưng tựu trung không ngoài hai yếu tố là huyết và khí.

Theo quan niệm của cổ nhân, sữa được tạo ra từ huyết và do khí vận hành, nếu huyết thiếu hoặc khí trệ thì sẽ phát sinh bệnh chứng Khuyết nhũ.

Để giải quyết tình trạng này, y học cổ truyền sử dụng nhiều biện pháp như châm cứu, bấm huyệt, dùng thuốc theo biện chứng hoặc kinh nghiệm dân gian... trong đó có một phương thức phối hợp các thực phẩm và vị thuốc chế biến thành những món ăn có tác dụng chữa bệnh hết sức độc đáo.

Bài viết này xin được giới thiệu một số công thức điển hình để độc giả có thể tham khảo và vận dụng khi cần thiết.

1. Với thể bệnh khí huyết hư nhược

Chứng trạng

Sản phụ thiếu sữa hoặc hoàn toàn không có sữa, nếu có thì sữa trong và nhạt, bầu vú nhỏ và mềm nhẽo, không có cảm giác căng tức, cơ thể mệt mỏi, sắc mặt nhợt nhạt, ăn kém, chậm tiêu, hay có cảm giác khó thở, tiểu tiện trong dài, đại tiện nát hoặc lỏng, miệng nhạt, chất lưỡi nhợt...

Món ăn - Bài thuốc

Bài 1: Móng giò lợn 2 cái, lạc 200g, gừng tươi và gia vị vừa đủ. Móng giò làm sạch, chặt miếng, rồi đem hầm với lạc cho thật nhừ, chế thêm gia vị, ăn trong ngày.

Bài 2: Cá diếc 1 con (nặng chừng 100-150g), làm sạch, rán qua rồi hầm nhừ ăn hàng ngày, 7 ngày là một liệu trình. Hoặc đem hầm cùng với móng giò lợn 2 cái cho thật nhừ, chế thêm gia vị, chia ăn 2 lần trong ngày.

Bài 3: Móng giò lợn 2 cái, lạc 200g, hoàng kỳ 100g, gia vị vừa đủ. Móng giò làm sạch, chặt miếng; hoàng kỳ gói vào túi vải; hai thứ đem hầm với lạc cho thật nhừ rồi bỏ bã hoàng kỳ, chế đủ gia vị, chia ăn 2 lần trong ngày.

Bài 4: Nhau thai 1 cái, thịt lợn 250g, gừng tươi 9g, gia vị vừa đủ. Nhau thai rửa sạch, thái miếng; thịt lợn thái chỉ ướp gừng. Hai thứ cho vào nồi hầm lửa nhỏ cho thật nhừ rồi chế đủ gia vị, chia ăn vài lần trong ngày.

Bài 5: Chân giò lợn 1 cái, làm sạch, chặt miếng rồi đem hầm nhừ với xuyên sơn giáp 15g và thiên hoa phấn 15g, chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày.

2. Với thể can uất khí tr

Chứng trạng

Sữa không thông, bầu vú căng hoặc đau tức, ngực sườn đầy chướng, không muốn ăn, thậm chí phát sốt, tinh thần căng thẳng bực bội khó chịu, rêu lưỡi vàng mỏng...

Món ăn - Bài thuốc

Bài 1: Rau diếp 400g, rửa sạch, thái nhỏ, nấu canh ăn trong ngày, 5 ngày là một liệu trình.

Bài 2: Móng giò lợn 2 cái, mộc thông 5g, phật thủ 10g, lậu lô 15g, hành 2 củ. Móng giò làm sạch, chặt miếng; các vị thuốc cho vào túi vải buộc kín. Tất cả cho vào nồi hầm nhừ rồi bỏ bã thuốc, chế thêm gia vị, chia ăn 2 lần trong ngày.

Bài 3: Móng giò lợn 2 cái, củ niễng non 100g, gia vị vừa đủ. Móng giò làm sạch, chặt miếng rồi đem hầm với củ niễng cho thật nhừ, chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày.

Bài 4: Xương lợn 500g, thông thảo 6g, gừng tươi 10g, gia vị vừa đủ. Xương lợn rửa sạch, chặt nhỏ, đem hầm với thông thảo cho thật kỹ rồi chế thêm gia vị, dùng làm canh ăn hàng ngày.

Bài 5: Rau hoàng kỳ khô 30g, thịt lợn nạc 250g. Hoàng kỳ rửa sạch, thái nhỏ, thịt lợn rửa sạch thái chỉ. Hai thứ nấu thành canh ăn trong ngày.

Ngoài ra, thực đơn của sản phụ thiếu sữa nên trọng dụng các thực phẩm như chân giò lợn, thịt dê, cá diếc, cá chép, vừng đen, lạc, hạt bí ngô, xích tiểu đậu, củ niễng, rau diếp, đậu phụ, sữa đậu nành, mạch nha, nhau thai... và đặc biệt là móng giò lợn.

Theo dinh dưỡng học cổ truyền, móng giò lợn, còn gọi là trư đề, trư cước, trư tứ túc... vị ngọt mặn, tính bình, có công dụng thúc sữa, bổ huyết, thường dùng làm thức ăn cho sản phụ ít hoặc không có sữa.

Sách Tùy tức cư ẩm thực phổ viết: “Trư đề điền thận tinh nhi kiện yêu cước, tư vị dịch dĩ hoạt bì phu, trường cơ nhục, trợ huyết mạch năng sung nhũ chấp, giảo nhục ưu bổ” (móng giò lợn có thể làm tăng thận tinh, làm mạnh lưng và chân, bồi bổ vị dịch mà làm da dẻ sáng nhuận, cơ bắp vững chắc, dưỡng huyết mà làm tăng tiết sữa nhiều hơn so với thịt thường). Những thực phẩm cần kiêng kỵ là hạt tiêu, nhục quế, ớt, tỏi, đinh hương, rượu, trà đặc, cà phê, thuốc lá, mướp đắng, dưa hấu, dưa chuột, chuối tiêu, thị, ốc, cua... 

Th.s. Hoàng Khánh Toàn

 
Quan tâm  
3

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
Hàng Cháo Giữa Chốn Phồn Hoa Sài Thành Mà Giá Chỉ 5000 VNĐ
Thật hiếm hoi khi giữa chốn phồn hoa đắt đỏ như Sài Gòn mà vẫn còn nơi bán tô cháo giá 5.000 vnđ. Đó chính là hàng cháo của cô Hồng ở quận 4. Đây là hàng cháo không biển hiệu không bàn vậy mà đã có tuổi đời 40 năm rồi đấy.
Cách Trị Béo Phì Siêu Hiệu Quả Bằng Giấm
Cách Trị Béo Phì Siêu Hiệu Quả Bằng Giấm: Mỗi ngày uống khoảng 15- 40 ml Giấm. Hoặc bạn có thể kết hợp giữa đậu nành và giấm để tạo thành bài thuốc giúp mỡ thừa biến mất sau một thời gian sử dụng
6 Thực Phẩm Giúp Não Bộ Khỏe Mạnh Và Tăng Lăng Lượng Tập Trung Lên Mức Tối Đa Nhất
Nhiều bạn trẻ than thở với Ydvn.net rằng: "Em đang học, đang có kỳ thi mà không thể tập trung được" hay "Ad ơi giúp em với, ăn gì cho não nó thông thoáng và không bỏ nhà đi bụi đây, chứ hồi này não nó bỏ em đi...
Đông Trùng Hạ Thảo Nhân Sâm
Đông Trùng Hạ Thảo Nhân Sâm dùng cho người mệt mỏi, cơ thể suy nhược, liệt dương, di tinh, yếu sinh lý, suy giảm ham muốn tình dục. Người mắc bệnh đường hô hấp: ho, hen phế quản, viêm phế quản mãn tính. Hỗ trợ điều trị các...
Trị Viêm Gan Mạn Tính Bằng Gan Lợn Và Củ Cải Trắng
Gan lợn có tác dụng bổ gan, sáng mắt, thanh nhiệt, tiêu thực; đối với bệnh viêm gan mạn tính và viêm túi mật có tác dụng điều trị nhất định; còn có tác dụng phòng biến chứng từ viêm gần sang ung thư gan.
5 Loại Thực Phẩm Giúp Bổ Sung Canxi Cho Bé Tốt Nhất Mẹ Không Nên Bỏ Qua
Canxi có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ nhỏ. Đó là một dưỡng chất cần thiết để xây dựng hệ xương vững chắc cho bé, giúp bé khỏe mạnh và cao lớn mỗi ngày. 5 Loại thực phẩm dưới đây sẽ giúp bổ sung...
7 Món Ăn Trị Yếu Sinh Lý Cho Quý Ông Từ Thịt Gà
Trong các món ăn bổ thận tráng dương, người ta thường nói đến thịt chó, thịt dê, nhưng thịt gà cũng là một loại thực phẩm bổ dưỡng, rất tốt cho nam giới bị suy nhược, liệt dương. Dưới đây là các món ăn từ gà giúp lấy...
Cách Chọn Bánh Trung Thu Ngon Và An Toàn Cho Sức Khỏe
Theo Cục An toàn thực phẩm, bánh Trung thu ngon, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm thường có mặt bánh vàng đều, da bánh mỏng, nhân khi cắt ra không bị vụn. Nên mua bánh trung thu ở các cơ sở có tên tuổi đã có sự giám sát, kiểm tra của...
Những Thức Ăn Giúp Tăng Cân Nhanh
Nếu bạn gầy gò mảnh mai, và bạn muốn tăng cân, chúng tôi sẽ có ngay một danh sách các thức ăn bổ dưỡng chứa nhiều calo cần thiết cho bạn.
8 Thực Phẩm Giúp Tóc Mọc Nhanh Khỏe Đẹp
Thực phẩm ngon miệng như hàu, trứng, khoai lang, hạt hướng dương,…giàu omega-3, biotin, vitamin A, vitamin C và vitamin E sẽ giúp tóc bạn mọc nhanh và khỏe mạnh và ngăn ngừa chứng rụng tóc hiệu quả.