Thứ tư, 20/06/2018 11:52 AM

Hùng Đởm - Fel Ursi

Thứ ba, 20/10/2015 1:58 PM
Tên khác
Mật Gấu
Tên khoa học
Fel Ursi

Hùng Đởm (Fel Ursi) có tác dụng thanh nhiệt, sát trùng, phá ứ, hồi sinh (ngã bất tử), đau nhức. Chủ trị nhặm mắt, đỏ mắt do chấn thương, động kinh, vàng da, đau do chấn thương hoặc phong thấp.

Hùng Đởm - Fel Ursi
Hùng Đởm - Fel Ursi

Mô tả dược liệu: Túi mật khô của Gấu biểu hiện hình trứng dài dẹt phẳng, dạng phẳng hoặc khối, nhỏ dần ở phần trên, có dấu thắt ở miệng túi, đặc biệt túi mật Gấu có cuống rất dài. Khi ép dẹt chiều dài chừng 13-22cm, rộng chừng 6-12cm, chiều dày tứ 1,5-3,2... mặt ngoài biểu hiện màu nâu đỏ, một mép phẳng một mép cong trông như lưỡi dao phay trơn bóng, hơi có những nếp nhăn hoặc hõm xuống hai bên tương đối dày hơn ở giữa, lớp mỏng bán trong suốt, chất dẻo cứng, cắt túi mật thì sẽ thấp bên trong biểu lộ màu nâu đỏ vàng, khối ngưng kết của đởm trấp bán trong suốt, hoặc là những khối màu nâu đen không trong suốt, chất giòn dễ bẻ.

Bào chế:

1- Đem mật Gấu tươi dùng hai miếng gỗ mỏng ép lại 3-5 ngày, thay một lần từ 20 ngày tới1 tháng thì có thể khô, làm như vậy vị và màu sắc đều đẹp. Còn nếu phơi ở trước gió cho khô thì phải mất từ nửa năm đến 8-9 tháng mới bắt đầu khô, có người lại treo trên bếp thì đởm trấp tụ lại kết lại thành một khối màu đỏ sẽ biến thành màu đen nhưng có mùi hôi của khói.

2- Mật Gấu lấy được người ta buộc thắt cổ túi mật lại rồi nhúng qua cồn 900 trong một lát, lấy 2 thanh tre đã buộc kỹ, kẹp mật lại rồi đun nhỏ lửa, sấy nhẹ 5-6 ngày, treo lên nơi có gió thoáng 10 ngày khi đởm trấp đông lại thì ép dẹp cho túi mật dẹt ra. Rồi gói giấy bóng kín, để vào hộp kín, dưới có lót vôi sống để hút ẩm. Thông thường không dùng sức nóng để làm khô thì càng tốt.

Cách thử: Mật Gấu là loại quý và hiếm cho nên rất có nhiều thứ giả, theo kinh nghiệm có nhiều cách thử  sau đây:

1- Thử mật Gấu của cổ nhân:

a) Lấy một chút mật Gấu bằng chừng hạt lúa bỏ vào bát nước hễ thấy nó chạy có đường kéo từ mặt nước xuống trôn bát, thẳng như sợi chỉ, lâu mãi chưa tan như thế mới thật là thư tốt (Tô Tụng).

b) Mật Gấu xem thứ tốt phải có màu sáng loáng, thử lấy bằng hạt gạo thả vào chén nước, thì thấy chạy quay nhanh tít như bay mới thật là thứ tốt. Các thứ mật động vật khác hoặc lấy ráy tai thả vào nước nó cũng chạy nhưng chạy chậm và không có sắc sáng nhoáng (Tiền Trọng Dương).

c) Mật Gấu có tính dẹp tan mọi bụi bặm, thử  lấy một bát nước trong, thả bụi lên trên cho phủ kín mặt nước, rồi lấy một chút mật Gấu chừng bằng hạt gạo bỏ vào, hễ thấy lớp bụi tan ra rià bát mới là thứ thật (Chu Mật).

d) Mật Gấu đốt không cháy.

đ) Lấy một bát nước, một góc để ngọn bấc đốt bằng sáp ong, góc đối diện nhỏ giọt mật gấu, thì thấy mật gấu đi sang chỗ sáp Ong, các mật khác không đi như vậy.

e) Nhỏ một giọt mật Gấu vào máu không đông được, hoặc đã đông rồi thì tan ra.

g) Khi cắt túi mật ra, sẽ thấy có chất đen nhánh, giữa đám đen, có những hạt lổn nhổn màu vàng óng ánh như Hổ phách. nếm vào miệng bước đầu thấy có vị đắng, sau ngọt rồi mát, dính lưỡi, ngậm lâu sẽ tan hết trong miệng. Loại mật động vật khác đắng nhưng không mát, không dính lưỡi, không bóng, không giòn, mùi tanh khó ngửi.

2- Thử mật gấu hiện nay:

Lấy một giọt mật Gấu hòa tan trong nước 1ml nước cất và một ít saccarô, rồi thêm 1-2 giọt acid sulfuric thì sẽ thấy xuất hiện một màu đỏ rất đẹp.

Tính vị: Vị đắng, tính lạnh.

Quy kinh: Vào 3 kinh Tâm, Can, Vị.

Liều dùng: Uống tứ 3-5 phân.

Kiêng kỵ: Không có thực nhiệt uất hỏa thì cấm dùng. Ghét Phòng kỷ, kỵ Địa hoàng.

Bảo quản: Dễ sâu, mốc. Cần tránh ẩm, tránh nóng, để trong hộp kín có lót chất hút ẩm.

Đơn thuốc kinh nghiệm:

- Trĩ đã 10 năm, dùng mật Gấu bôi vào rất hay, các thuốc khác không kịp được (Ngoại Đài Bí Yếu).

- Giun chui ống mật, đau thốc lên tim, dùng Mật gấu bằng hạt đậu lớn uống với nước (Ngoại Đài Bí Yếu).

- Trẻ con  thò lò mũi, dùng nửa phân mật Gấu hòa nước bôi vào (Thánh Huệ Phương).

- Trị đỏ mắt có nhiều màng mộng che ở mắt, mỗi lần dùng lấy một chút mất Gấu hòa với một chút Băng phiến cho vào chậu hay thau có ten đồng, điểm vào mắt rất hay, nếu ngứa mắt, chảy nứơc mắt thì gia thêm một chút bột Gừng điểm vào (Hùng Đởm Hoàn Tề Đông Dã Ngữ Phương).

- Trẻ sơ sinh mắt nhắm nghiền bởi do nhiệt độc trong lúc mang thai, lấy một chút mật Gấu, chưng với nước rửa, ngày 7-8 lần, sau 3 ngày không mở ra được thì uống thang Tứ vật gia thêm Cam thảo, Thiên ba phấn (Toàn Ấu Tâm Giám).

- Trĩ rò dùng mật Gấu nửa lượng, bỏ vào một ít Long não, nghiền bột, thêm 1 ít mật Heo bôi vào (Thọ Thành Phương).

- Đau răng dùng mật Gấu 9g, Long não 4 phân, trộn với một chút mật heo bôi vào (Nhiếp Sinh Phương).

- Trẻ con gầy gò vì Cam tích, dùng Hùng đởm, Sư quân tử, hai vị bằng nhau, nghiền nhỏ, bỏ vào hủ sành nhỏ chưng cho chảy ra, luyện bánh chưng làm hồ, làm viên to bằng hạt Mè lớn, mỗi lần uống 20 viên với nước cơm (Bảo Ấu Đại Toàn).

- Chấn thương do té ngã, bị đập đánh, dùng mật Gấu hòa Rượu bôi vào, bên trong uống thêm càng tốt, có tác dụng  giảm sung huyết (Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).

CÔNG DỤNG CỦA MẬT GẤU THEO TÂY Y

Công dụng của mật gấu

1. Bảo vệ gan, lợi mật, viêm xơ gan, tan sỏi mật cholesterol.

2. Chống xơ cứng động mạch, chống mỡ bọc gan, hạ cholesterol trong máu.

3. Giảm nồng độ cao triglycerid trong máu.

4. Hạ đường huyết, chống mệt mỏi.

5. Giảm co thắt cơ trơn phủ tạng, giảm đau, tiêu viêm.

6. Tăng cường hấp thu vitamin nhóm B (ngoài công dụng tăng cường hấp thu vitamin tan trong dầu).

7. Hồi phục sức khỏe sau sinh, chữa rối loạn kinh nguyệt, khắc phục cảm giác khó chịu khi uống thuốc tránh thai. Cấm chỉ định: Phụ nữ có thai (gây sẩy thai bởi tác dụng hành huyết, hoạt huyết), tắc mật hoàn toàn (gây ứ mật, tràn mật), suy gan, tụy nặng...

 
Quan tâm  
7

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

4 Cách Sơ Cứu Nhanh Khi Bị Trúng Độc Bằng Trứng Gà
Trúng độc (thuốc sâu, thạch tín...) phải đi cấp cứu ở bệnh viện. Nếu giao thông ách tắc, không có cách nào đi viện ngày thì chọn mấy phương thuốc sau để sơ cứu rồi đưa đi bệnh viện sau:
Trị Ho, Viêm Họng, Nôn Mửa Và Nước Ăn Chân Bằng Quả Me Rừng
Quả me rừng có vị chua ngọt, hơi chát, tính mát. Có tác dụng hạ nhiệt, tiêu viêm, nhuận phế hoà đàm, sinh tân chỉ khát. Ở Ấn Ðộ người ta cũng dùng làm thuốc làm mát, lợi tiểu, nhuận tràng. Bài viết dưới đây sẽ giới thiệu...
Cây Chữa Rắn Cắn - Eupatorium Rugosum
Cây chữa rắn cắn hay White Snakeroot (Eupatorium rugosum) là một thành viên thuộc họ cúc ở Bắc Mỹ. Hoa White Snakeroot màu trắng rất đẹp, thoạt nhìn có phần vô hại và "mỏng manh" tuy nhiên đây lại là loài cây mang độc tính cực mạnh, lọt...
Cây Xô Thơm - Salvia Officinalis
Từ xưa, cây Xô thơm (Salvia Officinalis) được xem là một loại thảo mộc thiêng liêng, đặc biệt là người La Mã tin rằng cây xô thơm có thể chữa khỏi tất cả mọi bệnh tật, kéo dài cuộc sống con người. Người Trung Quốc cũng đánh giá...
Trị Rắn Độc Cắn Bằng Trứng Gà Cực Kỳ Hiệu Nghiệm
Khi bị rắn độc cắn bạn hãy buộc kỹ trên dưới chỗ cắn không cho nọc độc truyền đi khắp nơi. Dùng dao hoặc kim khử trùng chích chỗ bị cắn và nặn nọc độc ra hoặc dùng bình hút hút hết chất độc ra. Sau đó dùng các bài...
Phương Pháp Ngâm Rượu với Rễ Cây Nhàu Để Chữa Đau Lưng Nhức Mỏi và Tê Bại
Nhàu là một trong những cây thuốc quý với rất nhiều tác dụng, tất cả các bộ phận của cây Nhàu đều dùng làm thuốc được nhưng trong khuôn khổ bài viết này chúng tôi xin mạn phép chỉ hướng dẫn quý độc giả Phương Pháp Ngâm Rượu...
Cá Nheo - Parasilurus Asotus
Thịt cá nheo (niềm ngư nhục) Có vị ngọt, tính ấm, không độc, có tác dụng tư âm, bổ khí, mát máu, chỉ huyết, kiện tỳ, khai vị, thông kinh, lợi tiểu, tiêu thũng, chữa phù thũng, tiểu tiện bất lợi, chứng mắt miệng méo xệch, đau dạ...
Sữa Đậu Nành
Trong sữa đậu nành có vitamin A, B1, B2, D, PP, K, F và các men có ích cho tiêu hóa. Ngoài ra, đồ uống này còn chứa chất isoflavon bù lại tình trạng thiếu oestrogene của phụ nữ có tuổi, chống loãng xương, phòng trị ung thư vú. Nó cũng cải...
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn là bài thuốc quý có tác dụng bổ thận tráng dương, ích tinh bổ khí huyết. Bài thuốc được dùng chữa các chứng khí huyết bất túc sau khi mắc bệnh lâu ngày. Trường hợp bệnh nhân bị tai biến mạch não,...
Ngải Đen
Có 3 loại ngải đen: Ngải có hoa màu đen, lá màu đen và củ màu đen. Ngải đen là dòng ngải quý hiếm, không những có linh khí rất mạnh trong huyền môn mà nó còn là một loại dược thảo có khả năng trị được nhiều bệnh và bổ dưỡng.