Chủ nhật, 16/12/2018 5:29 AM

Hùng Đởm - Fel Ursi

Thứ ba, 20/10/2015 1:58 PM
Tên khác
Mật Gấu
Tên khoa học
Fel Ursi

Hùng Đởm (Fel Ursi) có tác dụng thanh nhiệt, sát trùng, phá ứ, hồi sinh (ngã bất tử), đau nhức. Chủ trị nhặm mắt, đỏ mắt do chấn thương, động kinh, vàng da, đau do chấn thương hoặc phong thấp.

Hùng Đởm - Fel Ursi
Hùng Đởm - Fel Ursi

Mô tả dược liệu: Túi mật khô của Gấu biểu hiện hình trứng dài dẹt phẳng, dạng phẳng hoặc khối, nhỏ dần ở phần trên, có dấu thắt ở miệng túi, đặc biệt túi mật Gấu có cuống rất dài. Khi ép dẹt chiều dài chừng 13-22cm, rộng chừng 6-12cm, chiều dày tứ 1,5-3,2... mặt ngoài biểu hiện màu nâu đỏ, một mép phẳng một mép cong trông như lưỡi dao phay trơn bóng, hơi có những nếp nhăn hoặc hõm xuống hai bên tương đối dày hơn ở giữa, lớp mỏng bán trong suốt, chất dẻo cứng, cắt túi mật thì sẽ thấp bên trong biểu lộ màu nâu đỏ vàng, khối ngưng kết của đởm trấp bán trong suốt, hoặc là những khối màu nâu đen không trong suốt, chất giòn dễ bẻ.

Bào chế:

1- Đem mật Gấu tươi dùng hai miếng gỗ mỏng ép lại 3-5 ngày, thay một lần từ 20 ngày tới1 tháng thì có thể khô, làm như vậy vị và màu sắc đều đẹp. Còn nếu phơi ở trước gió cho khô thì phải mất từ nửa năm đến 8-9 tháng mới bắt đầu khô, có người lại treo trên bếp thì đởm trấp tụ lại kết lại thành một khối màu đỏ sẽ biến thành màu đen nhưng có mùi hôi của khói.

2- Mật Gấu lấy được người ta buộc thắt cổ túi mật lại rồi nhúng qua cồn 900 trong một lát, lấy 2 thanh tre đã buộc kỹ, kẹp mật lại rồi đun nhỏ lửa, sấy nhẹ 5-6 ngày, treo lên nơi có gió thoáng 10 ngày khi đởm trấp đông lại thì ép dẹp cho túi mật dẹt ra. Rồi gói giấy bóng kín, để vào hộp kín, dưới có lót vôi sống để hút ẩm. Thông thường không dùng sức nóng để làm khô thì càng tốt.

Cách thử: Mật Gấu là loại quý và hiếm cho nên rất có nhiều thứ giả, theo kinh nghiệm có nhiều cách thử  sau đây:

1- Thử mật Gấu của cổ nhân:

a) Lấy một chút mật Gấu bằng chừng hạt lúa bỏ vào bát nước hễ thấy nó chạy có đường kéo từ mặt nước xuống trôn bát, thẳng như sợi chỉ, lâu mãi chưa tan như thế mới thật là thư tốt (Tô Tụng).

b) Mật Gấu xem thứ tốt phải có màu sáng loáng, thử lấy bằng hạt gạo thả vào chén nước, thì thấy chạy quay nhanh tít như bay mới thật là thứ tốt. Các thứ mật động vật khác hoặc lấy ráy tai thả vào nước nó cũng chạy nhưng chạy chậm và không có sắc sáng nhoáng (Tiền Trọng Dương).

c) Mật Gấu có tính dẹp tan mọi bụi bặm, thử  lấy một bát nước trong, thả bụi lên trên cho phủ kín mặt nước, rồi lấy một chút mật Gấu chừng bằng hạt gạo bỏ vào, hễ thấy lớp bụi tan ra rià bát mới là thứ thật (Chu Mật).

d) Mật Gấu đốt không cháy.

đ) Lấy một bát nước, một góc để ngọn bấc đốt bằng sáp ong, góc đối diện nhỏ giọt mật gấu, thì thấy mật gấu đi sang chỗ sáp Ong, các mật khác không đi như vậy.

e) Nhỏ một giọt mật Gấu vào máu không đông được, hoặc đã đông rồi thì tan ra.

g) Khi cắt túi mật ra, sẽ thấy có chất đen nhánh, giữa đám đen, có những hạt lổn nhổn màu vàng óng ánh như Hổ phách. nếm vào miệng bước đầu thấy có vị đắng, sau ngọt rồi mát, dính lưỡi, ngậm lâu sẽ tan hết trong miệng. Loại mật động vật khác đắng nhưng không mát, không dính lưỡi, không bóng, không giòn, mùi tanh khó ngửi.

2- Thử mật gấu hiện nay:

Lấy một giọt mật Gấu hòa tan trong nước 1ml nước cất và một ít saccarô, rồi thêm 1-2 giọt acid sulfuric thì sẽ thấy xuất hiện một màu đỏ rất đẹp.

Tính vị: Vị đắng, tính lạnh.

Quy kinh: Vào 3 kinh Tâm, Can, Vị.

Liều dùng: Uống tứ 3-5 phân.

Kiêng kỵ: Không có thực nhiệt uất hỏa thì cấm dùng. Ghét Phòng kỷ, kỵ Địa hoàng.

Bảo quản: Dễ sâu, mốc. Cần tránh ẩm, tránh nóng, để trong hộp kín có lót chất hút ẩm.

Đơn thuốc kinh nghiệm:

- Trĩ đã 10 năm, dùng mật Gấu bôi vào rất hay, các thuốc khác không kịp được (Ngoại Đài Bí Yếu).

- Giun chui ống mật, đau thốc lên tim, dùng Mật gấu bằng hạt đậu lớn uống với nước (Ngoại Đài Bí Yếu).

- Trẻ con  thò lò mũi, dùng nửa phân mật Gấu hòa nước bôi vào (Thánh Huệ Phương).

- Trị đỏ mắt có nhiều màng mộng che ở mắt, mỗi lần dùng lấy một chút mất Gấu hòa với một chút Băng phiến cho vào chậu hay thau có ten đồng, điểm vào mắt rất hay, nếu ngứa mắt, chảy nứơc mắt thì gia thêm một chút bột Gừng điểm vào (Hùng Đởm Hoàn Tề Đông Dã Ngữ Phương).

- Trẻ sơ sinh mắt nhắm nghiền bởi do nhiệt độc trong lúc mang thai, lấy một chút mật Gấu, chưng với nước rửa, ngày 7-8 lần, sau 3 ngày không mở ra được thì uống thang Tứ vật gia thêm Cam thảo, Thiên ba phấn (Toàn Ấu Tâm Giám).

- Trĩ rò dùng mật Gấu nửa lượng, bỏ vào một ít Long não, nghiền bột, thêm 1 ít mật Heo bôi vào (Thọ Thành Phương).

- Đau răng dùng mật Gấu 9g, Long não 4 phân, trộn với một chút mật heo bôi vào (Nhiếp Sinh Phương).

- Trẻ con gầy gò vì Cam tích, dùng Hùng đởm, Sư quân tử, hai vị bằng nhau, nghiền nhỏ, bỏ vào hủ sành nhỏ chưng cho chảy ra, luyện bánh chưng làm hồ, làm viên to bằng hạt Mè lớn, mỗi lần uống 20 viên với nước cơm (Bảo Ấu Đại Toàn).

- Chấn thương do té ngã, bị đập đánh, dùng mật Gấu hòa Rượu bôi vào, bên trong uống thêm càng tốt, có tác dụng  giảm sung huyết (Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).

CÔNG DỤNG CỦA MẬT GẤU THEO TÂY Y

Công dụng của mật gấu

1. Bảo vệ gan, lợi mật, viêm xơ gan, tan sỏi mật cholesterol.

2. Chống xơ cứng động mạch, chống mỡ bọc gan, hạ cholesterol trong máu.

3. Giảm nồng độ cao triglycerid trong máu.

4. Hạ đường huyết, chống mệt mỏi.

5. Giảm co thắt cơ trơn phủ tạng, giảm đau, tiêu viêm.

6. Tăng cường hấp thu vitamin nhóm B (ngoài công dụng tăng cường hấp thu vitamin tan trong dầu).

7. Hồi phục sức khỏe sau sinh, chữa rối loạn kinh nguyệt, khắc phục cảm giác khó chịu khi uống thuốc tránh thai. Cấm chỉ định: Phụ nữ có thai (gây sẩy thai bởi tác dụng hành huyết, hoạt huyết), tắc mật hoàn toàn (gây ứ mật, tràn mật), suy gan, tụy nặng...

 
Quan tâm  
8

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

U Nang Thượng Bì
U Nang Thượng Bì là bệnh xuất hiện ở người trưởng thành và người già. Thường gặp ở đầu, tạo thành u da gờ cao, đường kính vài milimet đến vài centimet, ranh giới rõ ràng, tròn, chắc hoặc đàn hồi, di động, có thể có hố lõm...
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam: Do thận bị hư hàn, khí độc phong tà ở ngoài tụ lại, công vào bên huyệt Tam lý, ngấm dần xuống bên huyệt Tam âm giao, khí độc phong nhiệt, chạy xuống hai bên...
Cá Nheo - Parasilurus Asotus
Thịt cá nheo (niềm ngư nhục) Có vị ngọt, tính ấm, không độc, có tác dụng tư âm, bổ khí, mát máu, chỉ huyết, kiện tỳ, khai vị, thông kinh, lợi tiểu, tiêu thũng, chữa phù thũng, tiểu tiện bất lợi, chứng mắt miệng méo xệch, đau dạ...
Cây Sồi Trắng - Quercus Alba
Cây Sồi Trắng hay còn gọi là Sồi Mỹ, có tên khoa học là Quercus alba, là loại cây rừng sống lâu năm, thường phân bố ở trung Bắc Mỹ như: Minnesota, Ontario, Quebec, Nam Maine, Bắc Florida, và Đông Taxas.
2 Bài Thuốc Trị Đau Đầu Kinh Niên Bằng Cải Cúc
Theo Y học cổ truyền, rau cải cúc có vị ngọt, hơi đắng, the, thơm, tính hơi mát, lành không độc, có tính năng tiêu thực, lợi trường vị, thanh đàm hỏa, yên tâm khí. Vì rất mát nên đây là vị thuốc giúp trị chứng đau đầu kinh...
Phương Pháp Cho Ra Đời Những Loại Rượu Trứ Danh Từ Thùng Gỗ Sồi
Có rất nhiều loại gỗ sồi khác nhau nhưng trong đó phổ biến nhất là Quercus robur, Quercus petraea, Pendunculate (châu Âu), Quercus alba (Mỹ) và Sessile oak (Hungary). Ứng dụng của chúng cũng nhiều nhưng bài này chỉ bàn về cách sử dụng gỗ làm...
Cách Làm Bột Lá Tía Tô Giúp Làm Đẹp Da, Dưỡng Thai, Trị Gout, Ho, Hen Suyễn Và Rối Loạn Tiêu Hóa
Bột lá tía tô có tác dụng rất tốt đối với làn da và sức khỏe. Nếu bạn đang đau khổ vì tình hình mụn, da xỉn màu và bị bệnh gout, ho, hen suyễn, cảm cúm tác oai tác quái thì bột lá tía tô là lựa chọn an...
Trứng Bắc Thảo
Trứng Bắc Thảo hay còn có các tên khác như Trứng vịt Bắc Thảo, Trứng Bách Thảo, Bách Nhật Trứng, Thiên niên bách nhật trứng,... là món khoái khẩu của nhiều người, đây là món được làm từ trứng, có nguồn gốc Trung Hoa, tại Việt...
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn là bài thuốc quý có tác dụng bổ thận tráng dương, ích tinh bổ khí huyết. Bài thuốc được dùng chữa các chứng khí huyết bất túc sau khi mắc bệnh lâu ngày. Trường hợp bệnh nhân bị tai biến mạch não,...
Cây Hoàng Ngải
Cây Hoàng Ngải, còn gọi là Ngải Ma Lai Lùn hay Hành Biển, Đông y dùng làm thuốc thông tiểu, trị ho gà và viêm phế quản (dùng quá liều chết người), trong huyền môn thì coi đây là một loại ngải dữ.