Thứ hai, 22/01/2018 4:28 PM

Đại Cương Vô Sinh

Thứ bảy, 10/10/2015 9:13 AM

A. Đại cương

Định nghĩa: Vô sinh là tình trạng không có thai sau một thời gian nhất định chung sống vợ chồng mà không áp dụng một biện pháp tránh thai nào.

Cổ điển quy định thời gian đó là 2 năm, tổ chức y tế thế giới quy định là 1 năm. Theo thống kê chung nếu 2 vợ chồng sống với nhau không sử dụng một biện pháp tránh thai nào thì tỷ lệ có thai là 90%. Hiện nay vô sinh khá phổ biến chiếm tỷ lệ 10-15%. Người ta chia làm 2 loại vô sinh:

Đại cương vô sinh

Vô sinh nguyên phát (VS1) chưa có thai lần nào sau 2 năm chung sống

Vô sinh thứ phát (VS2) có thai một lần sau không có thai lại trong vòng 2 năm chung sống.

Vô sinh có thể là nguyên phát với người vợ hay với người chồng hay với một cặp vợ chồng.

Vô sinh có thể là thứ phát đối với người vợ hay người chồng hoặc cả hai.

B. Nguyên nhân vô sinh:

Nguyên nhân vô sinh vô cùng phức tạp, người ta chia làm 2 loại vô sinh đó là:

+ Vô sinh nam: Nguyên nhân vô sinh do chồng, người vợ hoàn toàn bình thường

+ Vô sinh nữ: Nguyên nhân vô sinh do vợ, người chồng hoàn toàn bình thường

Từ xưa kể cả các nước phát triển, người ta cho rằng nguyên nhân vô sinh thường o người vợ. Đó chỉ là cảm tính, hoặc người vợ thấy chồng mình quan hệ tình dục với mình bình thường không có lí gì nguyên nhân vô sinh do chồng.

Thật ra khả năng hoạt động tình dục và khả năng sinh tinh trùng hoàn toàn khác nhau. Có những đàn ông liệt dương nhưng tinh trùng rất khoẻ, ngược lại có những đàn ông hoạt động tình dục rất khoẻ nhưng lại không có con tinh trùng nào. Tỷ lệ vô sinh trên thế giới 10-18%.ởVN tỷ lệ này khoảng 13%. Nguyên nhân do nam và do nữ bằng nhau ( 40%), còn do cả 2 giới là 20%

Nguyên nhân do nữ thường hay gặp vòng kinh không phóng noãn đối với vô sinh nguyên phát (33%), viêm tắc vòi trứng vô sinh thứ phát ( 28,8%), vô sinh do viêm nhiễm sinh dục ( 5%).

Nguyên nhân ở nam thường không có tinh trùng gặp trong cả vô sinh nguyên phát và thứ phát, tỷ lệ 71%

C. Cách thăm khám một cặp vợ chồng vô sinh:

Nguyên tắc khám bao giờ cũng khám và thăm dò chức năng cả 2 vợ chồng

1. Thăm khám người vợ:

Hỏi:

- Tình hình kinh nguyệt

- Tiền sử đẻ, sảy theo thứ tự thời gian

- Tiền sử sản khoa (đẻ thường, đẻ khó, sót rau, băng huyết)

- Tiền sử phô khoa (Viêm nhiễm, khí hư, sốt)

- Tần suất giao hợp (Bao nhiêu lần trong 1 tuần)

Khám:

- Bộ phận sinh dục (vú, lông mu, âm vật, môi lớn, môi bé)

- Phát hiện các tổn thương viêm đường sinh dục ( âm đạo, phần phô Cổ tử cung)

- Phát hiện các khối u buồng trứng, u TC, ứ nước, ứ mủ vòi trứng

2. Thăm khám người chồng:

Hỏi

+Thường chỉ hỏi khi có bất thường như liệt dương, tinh trùng ít.

+Tiền sử quai bị, viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn.

+Tình hình sinh hoạt vợ chồng ( Tần suất giao hợp, có suất tinh không)

+ Các thói quen: ngiện rượu ngiện thuốc lá.

Khám Lâm sàng cho phép đánh giá nội tiết cüng như các bệnh lý ảnh hưởng tới sự sản sinh ra tinh trùng:

+ Thể trạng béo phì hay gầy yếu, vú, hệ thống lông mu

+ Dương vật được quan sát bằng hình thể, kích thước.

+ Tinh hoàn ( kích thước, mật độ, tính nhạy cảm)

+ Mào tinh hoàn có to, rắn đau.

+ Tĩnh mạch thừng tinh có dãn không

+Thăm trực tràng khảo sát túi tinh và tiền liệt tuyến.

3. Xét ngiệm và thăm dò.

a. Đối với người vợ:

+ Kiểm tra sự phóng noãn bằng đường cong thân nhiệt, sinh thiết niêm mạc TC vào nửa sau của vòng kinh, lấy dịch cổ TC tìm hình  dương xỉ.

+ Kiểm tra độ thông của vòi trứng bằng bơm hơi vòi trứng, chôp tử cung vòi trứng thăm dò độ thâm nhập tinh trùng vào chất nhầy cổ TC ( nghiệm pháp Huhner)

+ Kiểm tra khả năng làm tổ của niêm mạc TC bằng sinh thiết niêm mạc tử cung (hình  ảnh chế  tiết  của  các tuyến)

 b/ Đối với người chồng:

Xét ngiệm tinh dịch đồ: trước khi xét ngiệm kiêng giao hợp từ 3-5 ngày: bình thường 1 ml có 60.000 – 120.000 con/ 1 ml, tỉ lệ tinh trùng khoẻ > 50% tỉ lệ dị dạng <10% số lươpng tinh trùng< 40.000 con / 1 ml phải điều trị

D. Điều trị vô sinh

1. Nguyên tắc chung: phải  điều trị cả hai vợ chồng

2. Điều trị cho vợ

Nếu có viêm nhiễm phải điều trị viêm trước ( viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, viêm phần phô lộ tuyến cổ tử cung )

Khi khỏi viêm mới bơm hơi vòi trứng hoặc chôp TC vòi trứng, sinh thiết niêm mạc tử cung

Kích thích phóng noãn bằng thuốc clomiphencitrat dùng liều thấp 50-150 mg/1 ngày . 5 ngày. Uống từ ngày thứ 3 đến ngày thứ5 của vòng kinh hoặc bằng

HCG liều dùng 6000-9000 UI tiêm bắp thịt 1 lần, thường sau 35 giờ sẽ xảy ra phóng noãn

Giúp trứng làm tổ: dùng progesteron dùng 5- 10mg trong 10 ngày từ ngày thứ 15 – 16 của vòng kinh

Điều trị tắc vòi trưng; bơm hơi hoặc bơm KS chống dính, chôp TC vòi trứng.Khi vòi trứng bị tắc có chỉ định nội soi. Trong trường hợp vòi trứng tắc nhiều có chỉ định thô tinh trong ống nghiệm ( I. V.F.)

3. Điều trị cho chồng

Đối với trường hợp tinh trùng yếu dùng testosteron 200- 300 mg mỗi tháng tiêm bắp trong 3 tháng.

Vitamin E 400mg 1- 2 viên / ngày trong 20 ngày nghỉ 10 ngày ( uống trong 3 tháng )

Hiệu quả nhất là dùng HMG kết hợp với HCG. Liều dùng HMG 75 UI mỗi ngày trong 10 ngày, HCG tổng liều 6000-9000 UI mỗi đợt, tổng cộng 3 đợt

Nếu tinh trùng số lượng < 20.000 con /1 ml làm thô tinh nhân tạo bằng lọc rửa tinh trùng của chồng bơm cho vợ.

E. Đề phòng vô sinh

- Đối với nam: tránh lây nhiễm quai bị, khi bị bất động tuyệt đối tránh gây biến trứng vào tinh hoàn

- Đối với nữ: tránh viêm nhiễm sinh dục dặc biệt nạo, phá thai sớm, khi có viêm nhiễm phải điều trị sớm.

Kết luận: vô sinh nguyên nhân có thể do cả nam và nữ. Nguyên tắc điều trị cho cả 2 vợ chồng cần phát hiện sớm bằng thăm dò chức năng vợ chồng để điều trị kịp thời.

 
Quan tâm  
4

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Sinh Ngôi Ngược
Sinh ngôi ngược xảy ra khi em bé được sinh với mông ra trước thay vì đầu. Một tỷ lệ nhỏ khoảng 3-5% phụ nữ mang thai đủ tháng (thai 37-40 tuần) sẽ sinh ngôi ngược. Hầu hết các bé ở tư thế sinh ngôi ngược nên được mổ vì sẽ an...
9 Thói Quen Vô Tình Biến Bạn Thành Kẻ Vô Duyên Và Phiền Phức Ai Cũng Muốn Tránh Xa
Đôi khi bạn không phải là người vô duyên phiền phức nhưng chỉ một lúc nào đó lỡ quên hay vô tình mà có 9 thói quen dưới đây thì bạn sẽ bị người khác nhìn như người ngoài hành tinh đấy nhé! Hãy kiểm tra và...
Nếp Da Thừa Bẩm Sinh
Nếp da thừa bẩm sinh là khi lông mi mọc đâm ngược vào trong mắt - một dạng bệnh lý thường gặp ở các trẻ em Châu Á. Ở bệnh lý này, có sự bất thường bẩm sinh ở nếp gấp da nằm ngang ở mi mắt trên hay mi mắt dưới. Điều này làm...
Trái Sầu Riêng Có Thể Giúp Trị Căn Bệnh Vô Sinh, Mang Đến Niềm Hạnh Phúc Cho Nhiều Gia Đình
Khi nhìn thấy sự sần sùi, gai góc, một số người có thể chả ưa gì trái Sầu riêng, nhưng khi đến gần, hương thơm của nó tỏa ra thì không tài nào cưỡng lại được. Nhưng bạn biết không, trái sầu riêng còn giúp ta trị được cả...
Nhiễm Trùng Hậu Sản
Nhiễm trùng hậu sản bao gồm một loạt các nhiễm trùng có thể xảy ra sau khi sinh và mổ lấy thai hoặc trong quá trình cho con bú. Ngoài chấn thương xảy ra trong suốt quá trình sinh hoặc mổ lấy thai, những thay đổi sinh lý trong suốt thai kỳ...
3 Bài Thuốc Trị Bụng Đầy Do Hư Trướng Ở Trẻ Nhỏ
Theo y học cổ truyền tiểu nhi mắc bệnh bụng đầy do hư trướng phần nhiều do tỳ hư đã lâu, hoặc do thổ tả tổn thương tỳ khí, kiện vận thất thường khiến ăn uống không tiêu, mà bụng cứ đầy căng lên, đó là bụng đầy do hư...
Những Lưu Ý Về Ăn Uống Của Trẻ Thừa Cân
Trẻ đã bị thừa cân, cha mẹ cần biết một số chế độ dinh dưỡng thích hợp sau đây: Hạn chế tối đa loại bánh kẹo và nước ngọt, thức ăn chế biến sẵn...
Tầm Quan Trọng Của Vitamin B2 Đối Với Mẹ Bầu
Riboflavin còn gọi là vitamin B2, giúp thúc đẩy chiều cao, thị giác, đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển xương, cơ và hệ thần kinh của thai nhi.
2 Giai Đoạn Phát Triển Về Chiều Cao Và Cân Nặng Đỉnh Điểm Của Trẻ Mẹ Cần Nhớ Để Giúp Con Cao Lớn Khỏe Mạnh
Để con cao lớn và khỏe mạnh thì mẹ hãy lưu ý 2 giai đoạn giúp phát triển chiều cao và cân nặng đỉnh điểm trong đời trẻ này nhé! TS.BS Phan Bích Nga, Giám đốc TT Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện...