Thứ ba, 23/01/2018 8:31 AM

Hội Chứng Hellp

Thứ sáu, 09/10/2015 2:11 PM

Hội chứng HELLP là một biến chứng sản khoa có thể đe dọa đến tính mạng, thường được xem là một biến thể của tình trạng tiền sản giật. Cả hai bệnh lý này thường xảy ra trong giai đoạn cuối của thai kỳ, hoặc đôi lúc là sau sinh.

Hội chứng hellp

I. Đại cương

- HC HELLP được Weinstein mô tả lần đầu tiên 1982:

+ H: Hemolysis (tan máu)

+ EL: Elevate liver enzymes (tăng men gan).

+ LP: Low platelets (giảm tiểu cầu).

- Là NN quan trọng gây tử vong mẹ và con trong sản khoa.

+ Tỷ lệ tử vong cho mẹ: 1 - 25 % tùy NC.

+ Tỷ lệ tử vong con: 10 - 20 %, NN chính là thiếu tháng.

- Mặc dù còn nhiều ý kiến tranh luận, đa số tác giả nhất trí:

+ Bản chất HELLP là một thể lâm sàng đặc biệt của NĐTN:. Phù, THA, Protein niệu.

Thai >20 tuần.

+ HELLP xuất hiện khoảng 4 - 12 % BN NĐTN.

- Khoảng 30 % các trường hợp HELLP xuất hiện trong tuần đầu sau đẻ.

- Tỷ lệ tái phát thấp khoảng 3 %.

II. Lâm sàng

1. Tiền sản giật (Pre - eclampsia)

- Ba triệu chứng cơ bản:

+ Phù

+ Tăng HA.

+ Protein niệu.

- Tùy mức độ nặng mà các biểu hiện Lâm sàng đi kèm khác nhau:

+ Trung bình: đau đầu, tăng phản xạ.

+ Nặng: Đau đầu nhiều, mờ mắt, tình trạng rễ kích thích, đau thượng vị, thai chậm phát triển, giảm các vận động của thai. Ngoài các XN cần thiết thì XN axituric máu tăng rất có nghĩa chẩn đoán.

2. Sản giật (Eclampsia)

Trên nền tiền sản giật xuất hiện các cơn co giật, biểu hiện thương tổn liên quan đến hệ thần kinh TW.

3. Hội chứng HELLP

- Các triệu chứng tiền sản giật nổi bật (mức độ nặng).

- Ba đặc điểm giúp chẩn đoán HC HELLP:

+ Tan máu: xảy ra ở các mao mạch máu, do sự chuyển vận của các TB HC trong lòng các mao mạch máu bị tổn thương. Các dấu hiệu của tan máu gồm: mảnh hồng cầu vỡ, hồng cầu bị biến dạng (schistocytes) trên tiêu bản máu đàn. Haptoglobin, bilirubin, LDH tăng.

+ Tăng men gan: nguyên nhân do thiếu máu tại gan, có thể dẫn tới nhồi máu gan, các thương tổn này cắt nghĩa triệu chứng đau thượng vị, nôn, buồn nôn hoặc đau hạ sườn phải, vàng a, men gan tăng cao. Các biến chứng nặng (1%) có thể gặp là tụ máu dưới bao gan, thậm chí vỡ vào ổ bụng.

+ Giảm tiểu cầu: do tổn thương vi mạch chủ yếu là tổn thương nội mạch và co thắt mạch hậu quả của serotonin và thromboxane A2 làm tăng ngưng kết tiểu cầu trong lòng mạch.

- Bảng tiêu chuẩn chẩn đoán (Criteria for HELLP syn rome - Univesity of Tennesơ sinhee Division):

+ Tan máu:

Các bất thường ở mạch máu ngoại biên: mảnh vỡ hồng cầu, hồng cầu biến dạng.

Bilirubin TP >12 mg/dl

LDH >600u/L.

+ XN CN gan:

ASAT >70u/L.

LDH >600u/L.

+ Giảm tiểu cầu:

Số lượng tiểu cầu< 100 000/mm3

III. Các chẩn đoán phân biệt cần đặt ra

Viêm gan virus.

Nhiễm trùng đường mật.

Viêm gan nhiễm độc.

Bệnh gan thoái hóa mỡ cấp tính ở người có thai (AFLP - acute fatty liver of pregnancy).

IV. Điều trị

1. Kiểm soát co giật

Kiểm soát hô hấp.

Magnesium: được sử dụng cho tiền sản giật (để dự phòng) hoặc cho sản giật (để điều trị co giật). Có thể cho tới 4 - 6 g IV bolus / 20 min, truyền TM 1 - 3 g/h. Thận trọng nếu suy thận. Với liều khuyến cáo không có nguy hiểm cho mẹ và thai. Hiệu quả tốt hơn izepam và phenytoin.

Diazepam TM cắt cơn co giật.

2. Điều trị tăng HA

Các thuốc được lựa chọn: Chẹn kênh canxi (nifedipine), Labetalol, oxprenolol, methyldopa.

Cơn tăng HA có thể dùng truyền TM: Labetalol, hydralazin, sodium nitroprusơ sinhide.

3. Vấn đề thể tích

Tăng thể tích lòng mạch có nguy cơ gây tăng gánh thể tích làm phù phổi, phù não, giảm ALTT máu.

Phải kiểm soát thận trọng bilan dịch.

4. Corticosteroid

Còn tranh cãi, được sử dụng cho mục đích làm truởng thành phổi thai nhi, giảm mức độ thương tổn gan.

5. Prostacyline

Truyền Tm có tác dụng giãn mạch tốt, ức chế mạnh ngưng tập tiểu cầu. Được sử dụng cho các trường hợp giảm tiểu cầu có kết quả tốt.

6. Chẹn receptor 2 serotonin: Ketanserin

Thương tổn nội mạch và co mạch làm tăng khả năng ngưng tụ tiểu cầu.

Ketanserin làm mất tác dụng của serotonin, làm mất đi sự co mạch.

So với hydralzin, ketanserin có hiệu quả hơn.

7. Lọc huyết tương (Plasma exchange therapy)

Được đề cập, tuy vậy đây là biện pháp xâm nhập và tốn kém, nhiều nguy cơ nên không được khuyến cáo.

8. Một số vấn đề khác

Chỉ định đình chỉ thai nghén.

Phương pháp vô cảm trong phẫu thuật: nên chọn gây tê ngoài màng cứng.

Vấn đề kiểm soát HA: Kiểm soát HA không tốt, HA cao có thể gây XHN, nếu HA thấp làm giảm tuần hoàn tử cung - rau. Cần kiểm soát chặt chẽ thể tích tuần hoàn để quyết định bù dịch hay vận mạch.

Hết sức thận trọng khi chỉ định phẫu thuật mà số lượng Tử cung quá thấp, thiếu máu nặng. Cần truyền máu, khối tiểu cầu đảm bảo an toàn cho cuộc PT.

Điều trị tốt suy thận và các rối loạn điện giải, toan kiềm.

Chú ý kiểm soát nhiễm khuẩn.

 
Quan tâm  
6

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Sinh Ngôi Ngược
Sinh ngôi ngược xảy ra khi em bé được sinh với mông ra trước thay vì đầu. Một tỷ lệ nhỏ khoảng 3-5% phụ nữ mang thai đủ tháng (thai 37-40 tuần) sẽ sinh ngôi ngược. Hầu hết các bé ở tư thế sinh ngôi ngược nên được mổ vì sẽ an...
9 Thói Quen Vô Tình Biến Bạn Thành Kẻ Vô Duyên Và Phiền Phức Ai Cũng Muốn Tránh Xa
Đôi khi bạn không phải là người vô duyên phiền phức nhưng chỉ một lúc nào đó lỡ quên hay vô tình mà có 9 thói quen dưới đây thì bạn sẽ bị người khác nhìn như người ngoài hành tinh đấy nhé! Hãy kiểm tra và...
Nếp Da Thừa Bẩm Sinh
Nếp da thừa bẩm sinh là khi lông mi mọc đâm ngược vào trong mắt - một dạng bệnh lý thường gặp ở các trẻ em Châu Á. Ở bệnh lý này, có sự bất thường bẩm sinh ở nếp gấp da nằm ngang ở mi mắt trên hay mi mắt dưới. Điều này làm...
Trái Sầu Riêng Có Thể Giúp Trị Căn Bệnh Vô Sinh, Mang Đến Niềm Hạnh Phúc Cho Nhiều Gia Đình
Khi nhìn thấy sự sần sùi, gai góc, một số người có thể chả ưa gì trái Sầu riêng, nhưng khi đến gần, hương thơm của nó tỏa ra thì không tài nào cưỡng lại được. Nhưng bạn biết không, trái sầu riêng còn giúp ta trị được cả...
Nhiễm Trùng Hậu Sản
Nhiễm trùng hậu sản bao gồm một loạt các nhiễm trùng có thể xảy ra sau khi sinh và mổ lấy thai hoặc trong quá trình cho con bú. Ngoài chấn thương xảy ra trong suốt quá trình sinh hoặc mổ lấy thai, những thay đổi sinh lý trong suốt thai kỳ...
3 Bài Thuốc Trị Bụng Đầy Do Hư Trướng Ở Trẻ Nhỏ
Theo y học cổ truyền tiểu nhi mắc bệnh bụng đầy do hư trướng phần nhiều do tỳ hư đã lâu, hoặc do thổ tả tổn thương tỳ khí, kiện vận thất thường khiến ăn uống không tiêu, mà bụng cứ đầy căng lên, đó là bụng đầy do hư...
Những Lưu Ý Về Ăn Uống Của Trẻ Thừa Cân
Trẻ đã bị thừa cân, cha mẹ cần biết một số chế độ dinh dưỡng thích hợp sau đây: Hạn chế tối đa loại bánh kẹo và nước ngọt, thức ăn chế biến sẵn...
Tầm Quan Trọng Của Vitamin B2 Đối Với Mẹ Bầu
Riboflavin còn gọi là vitamin B2, giúp thúc đẩy chiều cao, thị giác, đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển xương, cơ và hệ thần kinh của thai nhi.
2 Giai Đoạn Phát Triển Về Chiều Cao Và Cân Nặng Đỉnh Điểm Của Trẻ Mẹ Cần Nhớ Để Giúp Con Cao Lớn Khỏe Mạnh
Để con cao lớn và khỏe mạnh thì mẹ hãy lưu ý 2 giai đoạn giúp phát triển chiều cao và cân nặng đỉnh điểm trong đời trẻ này nhé! TS.BS Phan Bích Nga, Giám đốc TT Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện...