Thứ hai, 16/07/2018 3:29 PM

Cam Tích

Thứ ba, 02/02/2016 10:11 AM

Cam Tích

Trẻ  em  bị  bệnh  cam  mà  có  sự ngưng tích, đặc trưng là sắc mặt xanh  vàng,  người  gầy, bụng  to, tóc dựng đứng, mình nóng, bụng đau âm ỉ.

Y học hiện đại không có bệnh danh “Cam tích” mà chỉ có suy dinh dưỡng trẻ em hoặc dạng bệnh thuộc ngũ quan; bệnh liên quan đến hoạt động tiêu hóa thất thường (tích trệ đồ ăn, bị trùng tích…).

Bệnh cam là gì?

Từ “Cam” không phải do thành phần đơn thuốc có cam thảo, cũng không phải thuốc có màu quả cam như một số người thường nghĩ. Từ “Cam” là chỉ trẻ ăn nhiều chất ngọt béo khó tiêu mà tích lại thành bệnh hoặc tình trạng tân dịch của tỳ vị bị khô cạn, vị nhiệt thượng xung gây bệnh cho lục phủ ngũ tạng; gọi chung là “bệnh cam”. Người xưa cho rằng: người từ 15 tuổi trở lên mà bị suy nhược gọi là hư lao, dưới 15 tuổi bị suy dinh dưỡng gọi là cam tích. Tùy theo chứng trạng của tạng phủ mà có tên gọi khác nhau: tỳ cam, phế cam, tâm cam, thận cam …

Y học hiện đại không có bệnh danh “Cam tích” mà chỉ có suy dinh dưỡng trẻ em hoặc dạng bệnh thuộc ngũ quan; bệnh liên quan đến hoạt động tiêu hóa thất thường (tích trệ đồ ăn, bị trùng tích…). Suy dinh dưỡng được chia làm 3 cấp:

- Độ 1 tương ứng tiêu chảy cấp tính mất nước, mất chất điện giải.

- Độ 2: tiêu chảy lâu ngày gây suy dinh dưỡng.

- Độ 3: Suy dinh dưỡng lâu ngày làm người gầy, bộ mặt nhăn nheo như người già, tinh thần mệt mỏi, ăn uống kém, tiếng khóc nhỏ bé, rêu lưỡi mỏng khô, lông tóc khô; có kèm các biểu hiện: da khô, loét niêm mạc, loét miệng, lắng đọng sắc tố, tử ban, phù thũng….

Sử quân tử quả chín khô của cây sử quân tử” là vị thuốc trong bài
“Sử quân tử tán” trị cam nhiệt, giun sán

Các chứng trạng của suy dinh dưỡng độ 2 và 3 có viêm nhiễm, tương tự chứng bệnh cam tích của y học cổ truyền (độ 2: do tỳ hư – tỳ cam; độ 3: khí huyết hư, phế, tâm, thận hư… hay gọi là can cam).

Nguyên nhân: Do ăn uống không điều độ (cai sữa quá sớm, ăn nhiều chất ngọt hoặc béo quá, no hoặc đói thất thường) làm tỳ vị bị tổn thương; Do chăm sóc không đúng cách (khi bị bệnh, uống thuốc công phạt quá nhiều, bị sốt do vi rút mà dùng kháng sinh mạnh …); Do chăm sóc không phù hợp với các giai đoạn phát triển sinh lý của trẻ nhỏ làm nguyên khí hao tổn, tân dịch bị tổn thương.

Lô hội là vị thuốc trong bài “Tập thành hoàn gia giảm” trị cam tích ở các tạng phủ.

Các loại thuốc cam

Bệnh cam ở tạng phủ khác nhau có chứng trạng rất khác nhau và có khoảng 12 loại bệnh cam. Các bệnh trên đều là chứng bệnh khó chữa, chữa mất nhiều thời gian; thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Phương pháp điều trị: Vừa công vừa bổ. Trước hết phải tiêu tích (tiêu đồ ăn bị tích trệ), tiếp đến tẩy trùng tích (trừ giun sán), sau đó bổ hư lý điều tỳ vị. Mỗi chứng cam tích có phương pháp chữa trị cụ thể. Sau đây là một số bài thuốc trị chứng này:

Thuốc uống:

Bài 1 - Tiêu cam lý tỳ thang: tam lăng 2g, thanh bì 4g, lô hội 0,2g, sử quân tử 4g, hoàng liên 4g, thần khúc 6g, nga truật 4g, trần bì 4g, binh lang 2g, cam thảo sống 4g, mạch nha 6g.  Các vị sắc 3 lần, hợp lại, chia uống 3 lần trong ngày. Dùng khi bệnh mới phát, do tích trệ, phần nhiều thuộc thực chứng.

Tam lăng là vị thuốc trong bài “Tiêu cam lý tỳ thang” trị cam tích giai đoạn mới phát.

Bài 2 - Sử quân tử tán: sử quân tử ngâm, ủ, bóc vỏ lụa và cắt phần đầu nhọn, sấy khô, tán bột. Ngày uống 2 – 4 g, uống lúc đói. Tác dụng tẩy trùng tích (giun sán), trị cam nhiệt…

Bài 3 - Sâm linh bạch truật tán: bạch biển đậu 20g, nhân sâm 40g, bạch linh 40g, bạch truật 40g, cam thảo 40g, hoài sơn 40g, liên nhục 20g, cát cánh 20g, ý dĩ 20g, sa nhân 20g. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 4 – 8 g tùy theo tuổi. Tác dụng bổ hư điều vị.

Bài 4 - Tập thành hoàn gia giảm: lô hội 0,8g; ngũ linh chi 4g, dạ minh sa 4g; trần bì 6g; xuyên khung 8g; xuyên quy 8g; mộc hương 6g; sử quân tử 8g; nga truật 6g; hoàng liên 6g; thịt cóc 12g; thanh bì 6g. Các vị tán nhỏ, trộn với nước mật lợn làm viên. Ngày uống 4 – 6g. Tác dụng trị cam tích ở các tạng phủ.

Ngoài các bài thuốc trên, có thể dùng đơn “Ngũ vị Dị công tán”, “Tiền thị khải tỳ tán”, “Phì nhi hoàn”…. Riêng chứng bệnh cam biểu hiện tại 9 khiếu, cần kết hợp với thuốc dùng ngoài: nha cam – cam miệng; tỵ cam – cam ở mũi; nhĩ cam – cam ở tai (viêm tai giữa có mủ) …

Thuốc dùng tại chỗ:

Bài 1 - Thuốc cam tẩu mã: cóc vàng 1 con, phèn chua 20g. Đập chết cóc, rửa sạch, nhét phèn chua vào miệng cóc. Dùng đất trộn với giấy bản và nước bọc kín con cóc dầy 2 – 3 phân, để cho hơi khô sau đó cho vào bếp than, đốt đến khi đất bọc cóc đỏ như than; lấy ra để nguội, đập bỏ phần đất lấy than con cóc; tán bột thật mịn, đóng 4g/1 túi. Cho vào hộp kín. Chữa cam tẩu mã, sưng hàm răng, sún răng hôi thối, rụng răng, thủng má, thủng mũi … Rửa sạch nơi bị bệnh cam bằng nước muối sau đó bôi thuốc.

TS. Nguyễn Đức Quang (Suckhoedoisong.vn)

 
Quan tâm  
3

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Hàn The
Borac hay trong dân gian còn gọi là Hàn the là tên gọi để chỉ các khoáng chất hay hợp chất hóa học có quan hệ gần nhau được sử dụng rộng rãi trong các loại chất tẩy rửa, chất làm mềm nước, xà phòng, chất khử trùng và thuốc trừ...
Tam Thương Tam Hạ: Tức là lấy các vị thuốc đun sôi lên rồi làm nguội đi, sau đó lại đun sôi lên rồi làm nguội đi, cứ như vậy liên tục 3 lần, đến lần thứ 4 đun sôi khi nào cạn nước thì thôi.
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam: Do thận bị hư hàn, khí độc phong tà ở ngoài tụ lại, công vào bên huyệt Tam lý, ngấm dần xuống bên huyệt Tam âm giao, khí độc phong nhiệt, chạy xuống hai bên...
Làm Cách Nào Để Điều Trị Phẫu Thuật Cho Các Phi Hành Gia Trong Môi Trường Không Trọng Lực?
Nếu bạn là một phi hành gia và cần chăm sóc y tế và điều trị phẫu thuật trên vũ trụ, bạn sẽ phải tìm đến BS. George Pantalos. Môi trường giảm trọng lực là rào cản đối với ngành y học cấp cứu. Đầu tiên là phải kiểm soát...
Công Nghệ Nano, Sự Kết Hợp Tuyệt Vời Giữa Y Học Cổ Truyền Và Y Học Hiện Đại
Công nghệ Nano đang làm mưa làm gió trên thị trường thuốc tại việt nam nói riêng và thế giới nói chung. Vậy đó là gì mà đặc biệt quá vậy? Có thật sự công hiệu trong điều trị bệnh hay không? Mời cả nhà theo...
15 Suy Nghĩ Tiêu Cực Là Nguyên Nhân Chính Gây Ung Thư, Tiểu Đường, Đau Đầu, Mất Ngủ, Tâm Thần, Vô Sinh Và Viêm Loét Dạ Dày
Y học hiện đại đã thừa nhận một thực tế rằng có đến 70% các kiểu bệnh tật của con người gây ra do những suy nghĩ tiêu cực. 15 suy nghĩ tiêu cực mà ai cũng mắc phải dưới đây đang là nguyên nhân chính gây ung thư, tiểu...
Những Danh Y Sử Dụng Thuật Châm Cứu Đến Mức Xuất Thần Nhập Hóa và Một Số Câu Chuyện Ly Kỳ Về Cách Trị Bệnh Của Họ
Châm cứu đã có từ bao giờ? Ai là người sáng lập ra môn châm cứu? Những danh y nào sử dụng thuật châm cứu thuần thục đến mức xuất thần nhập hóa? và những giai thoại về các vị thần y, thì quả thật không phải người nào cũng am...
Xylocaine Jelly
Thuốc Xylocaine Jelly thường được dùng để gây tê bề mặt và bôi trơn trong các trường hợp sau: Gây tê niệu đạo trong soi bàng quang, đặt catheter, thăm dò bằng ống thông và các thủ thuật khác; Nội soi khoang mũi và họng như soi dạ dày...
Bệnh Viện Pleiku: Một Bác Sỹ Bị Bố Bệnh Nhi Hành Hung
Theo cơ quan điều tra, người hành hung bác sĩ Nguyễn Đăng Hà (25 tuổi) – bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa TP. Pleiku (Gia Lai) là Ngô Thành Công (31 tuổi, trú tại tổ 6, phường Yên Đổ, TP. Pleiku) – bố của bệnh nhi.
Hành Trình Lão Hóa Của Cơ Thể Khiến Ai Cũng Phải Giật Mình Hoảng Hốt
Có bao giờ bạn tự hỏi: Khi nào thì cơ thể chúng ta bắt đầu lão hóa? Thực chất sự lão hóa diễn ra theo từng bộ phận bên trong cơ thể. Những tiết lộ về hành trình lão hóa của cơ thể dưới đây sẽ khiến...