Thứ năm, 21/02/2019 6:43 PM

Cách Xử Lý Và Điều Trị Các Vết Loét Do Đè Ép Ở Người Lớn Và Trẻ Em

Thứ tư, 30/01/2019 9:00 AM

Nếu bạn đang cần tìm một nguồn tài liệu lớn về vết loét do đè ép thì bài viết này là dành cho bạn. Với tổng hợp các phương pháp điều trị, xử lý để không bị loét, cách trị liêu khi có vết loét hoại tử hôi thối. Tất cả đều có ở phần trình bày dưới đây. Mời bạn cùng tham khảo.

Cách Xử Lý Và Điều Trị Các Vết Loét Do Đè Ép Ở Người Lớn Và Trẻ Em
Cách Xử Lý Và Điều Trị Các Vết Loét Do Đè Ép Ở Người Lớn Và Trẻ Em

LOÉT DO ĐÈ ÉP LÀ GÌ?

Loét do đè ép, hay còn gọi là "loét giường" là loét trên các vùng xương do người bệnh nằm hoặc ngồi quá lâu không vận động.

Ở những nơi da bị đè ep xuống giường hoặc ghế, các mạch máu bị ép do đó phần da và cơ không được cung cấp oxy. Nếu bệnh nhân nằm lâu ngày, không cử động và trở người, da và cơ có thể bị tổn thương và hoại tử. Lúc đầu xuất hiện đỏ da hoặc bầm tím, nếu tiếp tục bị đè ép có thể hình thành vết loét hở. Loét có thể bắt đầu ở trên mặt da và ăn sâu dần vào xương hoặc ngược lại.

Cách Xử Lý Và Điều Trị Các Vết Loét Do Đè Ép Ở Người Lớn Và Trẻ Em, Loét do tỳ đè, Loét do nằm lâu, Loét giường
Đây là những nơi thường bị đè ép đầu tren xương đùi

NHỮNG TRẺ DỄ BỊ LOÉT DO ĐÈ ÉP

Một số người bình thường khi ngồi hoặc nằm quá lâu ở một tư thế bắt đầu cảm thấy khó chịu hoặc đau. Vì thế người đó cử động hoặc trở người và tránh được loét do bị đè ép.

Những trẻ dễ bị loét do đè ép:

1. Trẻ ốm nặng, yếu hoặc trẻ bị tàn tật không có khả năng lăn người qua lại như trẻ tàn tật nặng do bại liệt, tổn thương não, loạn dưỡng cơ tiến triển hoặc chấn thương nặng.

2. Trẻ bị mất cảm giác ở một phần cơ thể nên không cảm thấy đau hoặc khó chịu khi cơ thể bị tốn thương, thường ở trẻ bị tổn thương tủy sống tất nứt đốt sống, bệnh phong.

Lưu ý: Lúc đầu, do bị tỏn thương tủy sống trẻ khong có khả năng trở mình và lại còn mất cảm giác một phần cơ thể vì vậy nguy cơ bị loét do đè ép cao.

3. Trẻ đang bị bó bột ở tay hoặc chân (để điều trị co rút hoặc gẫy xương) mà bột đè ép lên chỗ đầu xương. Lúc đầu, sự đè ép đó làm cho trẻ bị đau, khóc hoặc kêu ca, dần dần nơi bị đè ép tê đi và trẻ thôi kêu ca mặc dù loét vẫn đang hình thành.

Nguy cơ đó ngày càng tăng khi dùng bột bó cho những trẻ bị mất cảm giác ở chân. Ở các trẻ này thậm chí việc dùng giày chỉnh hình hoặc máng nẹp cũng gây nên loét do đè ép trừ khi trẻ được chăm sóc cẩn thận.

NƠI HAY BỊ LOÉT DO ĐÈ ÉP

Loét do đè ép có thể hình thành ở bất cứ chỗ nào gần xương. Những nơi hay bị loét được mô tả như hình vẽ. Những điểm có nguy cơ bị loét được đánh dấu.

Cách Xử Lý Và Điều Trị Các Vết Loét Do Đè Ép Ở Người Lớn Và Trẻ Em, Loét do tỳ đè, Loét do nằm lâu, Loét giường
Các vị trí loét hay gặp dưới bàn chân bị mất cảm giác.

LOÉT NGUY HIỂM NHƯ THẾ NÀO?

  • Loét do đè ép nếu không được chăm sóc cẩn thận có thể lan rộng và ăn sâu hơn.

  • Vì các vết loét da và cơ bị hoại tử nên chúng dễ dàng bị nhiễm trùng.

  • Nếu loét vào đến xương, mà điều này hay xảy ra, thì xương cũng có thể bị nhiễm trùng. Viêm xương rất khó điều trị và tốn kém, có thể kéo dài hàng năm và dễ bị tái phát thậm chí ngay cả khi vết loét ban đầu đã lành.

  • Nhiễm trùng các vết loét sâu có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết và tổn thương toàn bộ cơ thể gây nên sốt cao, các dấu hiệu bệnh toàn thân và có thể dẫn đến tử vong. Trong thực tế, loét do bị dè ép là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong ở những trẻ bị tổn thương tủy sống.

  • Ở những trẻ tổn thương tủy sống cao (liệt tứ chi) kích thích do đè ép cũng có thể dẫn đến đau đầu dữ dội và cao huyết áp (rối loạn phản xạ) có thể gây tử vong.

LOÉT DO CHÈN ÉP CÓ HAY GẶP KHÔNG?

Loét do ép rất hay gặp ở các bệnh nhân bị mất cảm giác ở các phần cơ thể và gặp ở hầu hết những bệnh nhân bị tổn thương tủy sống ở cả những nước giàu và nghèo. Loét thường bắt đầu ở bệnh viện sau một thời gian ngắn bị tổn thương ở cột sống, do chăm sóc không đầy đủ. Vì vậy cả gia đình lẫn bệnh nhân đầu phải học cách phòng ngừa và điều trị sớm loét do dè ép càng sớm càng tốt, và thực hiện tất cả các bước cần thiết.

PHÒNG NGỪA LOÉT DO CHÈN ÉP

Điều quan trọng là cả gia đình và trẻ đều phải biết về nguy cơ loét do đè ép và cách đề phòng loét.

  • Tránh dể lâu ờ một tư thế. Ở tư thế nằm, phải trở người từ bên này sang bên kia, hoặc nằm sấp sang nằm ngửa, ít nhất 2 giờ 1 lần (hoặc 4 giờ 1 lần nếu có đệm lót tốt). Ở tư thế ngồi, nâng cơ thể lên, và thay đổi tư thế cứ 10 phút hoặc 15 phút 1 lần.

  • Sử dụng đệm dày, mềm. Đặt gối và các vật mềm khác để bảo vệ các vùng xương của cơ thể.

  • Sử dụng tấm trải giường mềm, sạch, và khô ráo. Cố gắng đừng để bị gấp. Hàng ngày phải thay chăn màn và khăn giường mỗi khi chúng bị ướt và bẩn. Khi trẻ bị ướt thì càng dễ bị loét hơn, đặc biệt là ướt do nước tiểu.

  • Tắm rửa cho trẻ hàng ngày. Hãy lau khô bằng cách thấm nhẹ, không được chà xát. Tốt nhất không nên bôi lên người kem, dầu hoặc bột tan, trừ tay và chân để phòng ngừa bị nẻ, vì những thứ đó làm cho da bị mềm và dễ bị loét. Đừng bao giờ sử dụng dầu, dung dịch nóng hoặc cồn.

  • Khám kỹ lưỡng toàn thân hàng ngày, đặc biệt phải kiểm tra những vùng dễ bị loét nhất. Nếu thấy xuất hiện bất kỳ vùng da bị đở hoặc tím bầm, phải chăm sóc cẩn thận hơn để tránh sự đè ép lên vùng đó, cho tới khi chỗ đó trở về bình thường.

  • Dinh dưỡng tốt là quan trọng để phòng ngừa loét do đè ép. Phải bảo đảm cho trẻ ăn đủ (nhưng cũng đừng để cho trẻ béo quá). Cho trẻ ăn nhiều hoa quả, rau, và các thức ăn nhiều đạm (đậu, đậu lăng, trứng, thịt, cá, các sàn phẩm của sữa). Nếu trẻ trông xanh xao, tìm các dấu hiệu thiếu máu. Phải đảm bảo cho trẻ ăn các thức ăn giàu sắt (thịt, trứng, rau thẫm lá) hoặc uống viên sắt (sắt sunphat) và Vitamin c (cam, chanh, cả chưa...).

  • Hàng ngày trẻ phải học cách tự kiểm tra cơ thể mình càng nhiều càng tốt để phát hiện loét và phải có trách nhiệm thực hiện các biện pháp tự phòng ngừa cần thiết.

CÁC LƯU Ý KHÁC

  • Để tránh loét do đè ép hoặc những thương tổn khác ở bàn chân bị mất cảm giác, cần sử dụng giày dép vừa cỡ, có đệm lót tốt.

  • Để tránh loét do đè ép, khi bó bột làm thẳng chân, cần đặt thêm một chiếc đệm lót lên đầu xương trước khi bó bột và khi bột chưa khô thì đừng ép lên đầu xương đó. Nếu trẻ kêu đau, hãy tìm xem đau ở đâu.

  • Nếu những chỗ này bị đau thì có thể là do day chằng bị căng (gân). Khi kéo căng nếu trẻ cảm thấy đau ít thì là bình thường, nhưng nếu đau nhiều hãy khám kỹ.

  • Nếu đau ở một trong những điểm đánh dấu X, có thể có loét do đè ép. Hãy tháo bột và kiểm tra.

  • Cách tốt nhất để lăn trẻ sang bên là sử dụng một tấm vải.

Cách Xử Lý Và Điều Trị Các Vết Loét Do Đè Ép Ở Người Lớn Và Trẻ Em, Loét do tỳ đè, Loét do nằm lâu, Loét giường

THAY ĐỔI TƯ THẾ

  • Khi trẻ mối bị tổn thương cột sống, trẻ cần phải được trở mình thường xuyên, chú ý đừng để gập lưng.

  • Khi trẻ khỏe hẳn, hãy dùng các vòng dây treo và các dụng cụ trợ giúp khác, để giúp trẻ học cách tự trở mình.

  • Lúc đầu, điều quan trọng là trẻ tự trở mình hoặc được trở mình, ít nhất cứ 2 giờ 1 lần, cả ban ngày và ban đêm. Sau này nếu không có dấu hiệu của loét do đè ép thì dần dần có thể cứ 4 giờ thay đổi tư thế 1 lần. Để tránh ngủ quên mà không trở mình, nên sử dụng đồng hồ báo thức.

  • Khi trẻ bắt đầu ngồi hoặc sử dụng xe lăn tay, trẻ có nguy cơ bị loét do đè ép, cứ vài phút trẻ phải thay đổi tư thế 1 lần để tạo cho mình thoái quen loại bỏ lực ép lên ụ ngồi.

Cách Xử Lý Và Điều Trị Các Vết Loét Do Đè Ép Ở Người Lớn Và Trẻ Em, Loét do tỳ đè, Loét do nằm lâu, Loét giường
Lăn trẻ bằng tấm vải

Để phòng ngừa loét mông do dè ép ở tư thế ngồi, cứ 15 phút 1 lần, nâng người lên khỏi ghế khoảng 1 phút.

Đệm và lót khi nằm

Phòng ngừa loét do đè ép là cần thiết đối với người bị mất cảm giác. Để nằm hoặc ngồi lên đệm mềm nhằm giảm bớt lực đè ép lên các bề mặt của xương.

Tốt nhất là nằm trên mặt giường phẳng có đệm mút dày.

  • Đệm bằng bọt biển cao su dày cũng tốt, tuy nhiên có vài loại bị xẹp hoàn toàn do sức nặng đè lên. Vì thế các bề mặt của xương không được bảo vệ. Đệm xốp cứng có lỗ rỗng thì rất tốt nhưng lại đắt tiền.

  • Đệm nước (dùng 1 túi to chứa đầy nước) hoặc đệm không khí cũng rất tốt.

  • Ở một số nước, người ta có thể làm đệm từ xơ dừa có bọc vỏ cao su. Có thể dội nước vào chỗ này để-rửa đệm khi bị ngấm nước tiểu. Vì đệm làm bằng chất liệu này đắt tiền, nên người ta có thể sử dụng loại đệm rẻ tiền, cắt một hình vuông và nhồi xơ dừa vào đó.

Cách Xử Lý Và Điều Trị Các Vết Loét Do Đè Ép Ở Người Lớn Và Trẻ Em, Loét do tỳ đè, Loét do nằm lâu, Loét giường
Các loại đệm bạn cần biết

Dùng các gối, đệm hoặc chăn mềm gập lại cũng có thể phòng ngừa loét do đè ép. Điều này đặc biệt quan trọng đổi với người bị tổn thương tủy sống cần nằm bất động trong một thời gian đầu. Nên dùng cả gối đệm nhằm tránh đè ép lên các vùng xương và giữ bệnh nhân ở tư thế đúng tránh co rút.

Cách Xử Lý Và Điều Trị Các Vết Loét Do Đè Ép Ở Người Lớn Và Trẻ Em, Loét do tỳ đè, Loét do nằm lâu, Loét giường
Các tư thế nằm giúp phòng ngừa loét do tỳ đè

Đệm ghế ngồi và xe lăn tay

  • Đối với trẻ bị mất cảm giác vùng mông, dùng ghế ngồi có đệm rất quan trọng, đặc biệt -nếu tình trạng liệt gây khó khăn trong việc nâng người lên và thay đổi tư thế.

  • Tất cả những người bị tổn thương tủy sống nên sử dụng đệm lót..

  • Ngồi trực tiếp lên vải bạt, ghế gỗ không có đệm lót gây nên loét do đè ép.

  • Miếng đệm đặc biệt làm từ "túi chứa Silicone" được đặt ở các vùng bị đè ép nhiều nhất. Tuy nhiên, loại đệm kiểu này rất đắt tiền. hơn nữa, silicone có thể trở nên quá mềm và lỏng ra khi thời tiết nóng.

  • Có thể làm những đệm lót tốt và rẻ tiền từ những mảnh bìa các tông dán lại với nhau và bọc ra ngoài một lớp cao su mỏng 2 - 3 cm.

  • Đệm hơi làm bằng săm xe đạp cũng có tác dụng tốt để phòng ngừa loét do chèn ép và sử dụng để trẻ tắm rửa. Dùng một hay hai hoặc nhiều săm xe đạp, phụ thuộc vào kích thước của săm và trẻ.

ĐIỀU TRỊ LOÉT DO ĐÈ ÉP

  • Phát hiện các dấu hiệu đầu tiên của loét do đè ép bằng cách khám toàn bộ cơ thể hàng ngày. Dạy cho trẻ dùng gương để làm điều đó.

  • Nếu xuất hiện các dấu hiệu sớm của loét do đè ép (đỏ da, bầm tím, phù, trợt da) hãy thay đổi tư thế và sử dụng đệm để bảo vệ các vùng đó khỏi bị đè ép.

  • Chú ý: Đối với những diện hẹp như gót chân, đừng sử dụng vòng hoặc vải thắt nút để tránh đè ép vì nó cản trở cung cấp máu cho vùng cơ thể nằm bên trong vòng và gây nên loét nặng hơn

  • Đối với các vùng rộng hơn (như vùng dưới của cột sống) bạn có thể sử dụng cái săm nhỏ (hoặc săm mô tô) đế tránh đè ép lên vùng đó. Trải một chiếc khăn lên trên săm để thấm mồ hôi (vì da ướt có thể bị loét).

NẾU ĐÃ BỊ LOÉT DO ĐÈ ÉP

  • Tránh đè ép một cách hoàn toàn và liên tục lên vùng bị loét.

  • Giữ cho vùng loét hoàn toàn sạch sẽ. Rửa nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc nước đun sôi để nguội, 2 lần trong 1 ngày. Không sử dụng cồn, iốt hoặc các chất sát khuẩn mạnh khác.

  • Dinh dưỡng tốt. Nếu từ các vết loét có nhiều dịch chảy ra có thể dẫn đến mất đạm hoặc sắt. Các chất này phải được bù vào để vết thương chóng lành. Cũng nên uống thêm viên sắt nếu có dấu hiệu thiếu máu. Nên ăn những thức ăn giàu đạm như đậu, đậu lăng, trứng, thịt, cá và các sản phẩm sữa.

  • Không nặn hoặc xoa lên những nơi có loét do đè ép đang hình thành. Điều này có thể làm cho cơ yếu bị rách và vết loét trở nên to hơn.

NẾU VẾT LOÉT SÂU VÀ BHOẠI TỬ

  • Rửa vết loét 3 lần trong 1 ngày.

  • Thịt hoại tử có thể có màu xám đen, xanh thẫm hoặc vàng và có mùi thối nếu bị nhiễm trùng

  • Mỗi lần rửa cố gắng cắt loại bỏ tổ chức hoại tử, thường thì bạn sẽ thấy vết loét bên trong to hơn là bạn nghĩ. Loét có thể ăn sâu vào các lớp dưới da. Hãy cắt bỏ dần dần tổ chức hoại tử cho đến phần thịt lành (hoặc xương).

  • Sau khi đã cắt bỏ tổ chức hoại tử hãy rửa vết loét kỹ bằng nước xà phòng. Nếu có thể hãy dùng xà phòng nước dùng trong phẫu thuật. Sau đó tráng lại bằng nước sạch (nước đun sôi để nguội).

  • Nếu vết loét bị nhiễm trùng (mủ, mùi thối, phù nề, đỏ, nóng ở xung quanh vùng loét, hoặc trẻ bị sốt)

  • Cần rửa vết loét 3 lần trong 1 ngày. Dùng xi lanh lớn bằng nhựa hoặc thủy tinh để rửa vết loét. Sau mỗi lần sử dụng rửa xi lanh bằng nước sạch và xà phòng

  • Nếu có thể, cấy để tìm vi khuẩn ở vết loét và điềú trị theo kháng sinh đồ.

  • Nếu không có điều kiện cấy tìm vi khuẩn thì hãy điều trị bằng Penicillin, Tetracyclin hoặc Dicloxacillin.

  • Nếu tình trạng loét không tốt hơn, dịch hoặc mủ vẫn chảy ra từ lỗ dò thì xương có thể bị nhiễm trùng. Trong trường hợp đó cần phải xem xét kỹ càng đề điều trị nếu cần. cố gắng chuyển bệnh nhân đến trung tâm y tế có khả năng về chuyên môn.

CÁCH DÂN GIAN GIÚP TRỊ VẾT LOÉT DO ĐÈ ÉP HIỆU QUẢ

Cây, quả đu đủ

Đu đủ có chứa các chất hóa học (men) làm tiêu tổ chức hoại tử. Những người nội trợ dùng đu đủ để làm mềm thịt. Các chất hóa học đó có thế làm mềm thịt sau đó có thế lấy phần bị loét ra một cách dễ dàng.

Trước tiên làm sạch và rửa sạch vết loét do đè ép chứa mô hoại tử. Sau đó dùng băng vải vô trùng hoặc gạc có thấm nhựa lấy ra từ thân cây hoặc quả xanh đắp lên vết loét. Làm nhu vậy 3 lần trong 1 ngày.

Mật ong và đường

Một khi vết loét đã được cắt lọc thịt hoại tử thì việc dùng mật ong và đường đổ đầy vào vết loét cứ 2 đến 3 lần trong 1 ngày sẽ phòng được nhiễm trùng và lành vết loét nhanh hơn. Phương pháp điều trị này được những người cổ đại Ai Cập sử dụng, và ngày nay được sử dụng ở một bệnh viện ở Mỹ và Anh.

Trộn mật ong với đường tạo thành một thứ mật đặc để đổ vào vết loét được dễ dàng hơn. Dùng băng và gạc phủ lên vết loét.

Chú ý: Điều quan trọng là phải làm sạch vết loét và đổ mật ong hoặc đường vào đó ít nhất 2 lần trong 1 ngày. Nếu không thì dịch từ vết loét làm lỏng mật ong hoặc đường và vi khuẩn sẽ dễ dàng phát triển hơn chứ không phải là bị diệt

Có thể sử dụng đường mía bằng cách cắt từng miếng đường mỏng và đắp lên vết loét.  

 

Nguồn tham khảo

Cẩm nang điều trị nhi khoa (GS.PTS. Nguyễn Thu Nhạn - GS.PTS. Nguyễn Công Khanh)

Quan tâm  
2

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Sống Hết Mình: Ngay Tại Đây, Vào Lúc Này
Ý nghĩa của cuộc đời này là gì? Mình đang đi về đâu, mình muốn sống một cuộc đời thế nào? Nếu có cùng những băn khoăn như vậy thì hãy cùng Chàng thanh niên đến hỏi Triết gia bạn nhé!
Xuất Huyết Tử Cung
Bạn đang tìm tài liệu về cách điều trị Xuất Huyết Tử Cung phải không? Vậy thì hướng dẫn này là dành cho bạn đấy. Với các nguyên nhân gây xuất huyết tử cung và cách điều trị cụ thể. Hy vọng đây sẽ là...
Giải Pháp Điều Bệnh Trị Xương Bả Vai Nhô Cao Ở Trẻ Em
Bạn đang cần tài liệu về cách điều trị bệnh xương bả vai lên cao ở trẻ em đúng không? Bài viết này là dành cho bạn đấy. Bạn sẽ biết được nguyên nhân gây bệnh, phân loại mức độ tổn thương và giải pháp...
Để Sinh Con Ra Khỏe Mạnh Và Thông Minh Thì Mẹ Bầu Nên Làm Gì?
Các nghiên cứu chỉ ra rằng khoảng 40 - 60% trí thông minh là do di truyền, phần còn lại phụ thuộc vào môi trường, lối sống. Để sinh được em bé thông minh và khỏe mạnh, ngoài việc chăm sóc kỹ cơ thể trong thờ gian mang thai thì...
Nếu Không Muốn Não Bị Teo Nhỏ Khi Về Già Thì Hãy Làm Ngay Điều Này
Có một câu nói rất hay như thế này "Hãy coi việc tập thể dục như khi bạn tiết kiệm tiền vậy, càng tiết kiệm nhiều thì khi về già bạn càng khỏe mạnh, sung túc và no đủ". Và nếu bạn không muốn não bị teo...
Mặt Lạnh Và Mất Cảm Giác, Chỉ Cần Bấm Huyệt Này Là Hết Ngay
Bạn có tin bấm huyệt có thể trị bệnh mặt lạnh mất cảm giác (Liệt dây thần kinh số 7) không? Nếu tin thì bài viết này là dành cho bạn đấy. Hãy xem các lương y làm gì để cứu cho bệnh nhân của mình nhé.
Mẹo Trị Trẻ Sơ Sinh Không Có Da Khỏi Hẳn Sau 1 Đêm
Bạn đã từng nghe về hiện tượng trẻ sơ sinh không có da chưa? Và làm cách nào để trị liệu chứng này. Bài viết hôm nay sẽ giới thiệu cho bạn một mẹo từ dân gian rất ư hiệu quả. Chỉ sau một đêm là khỏi.
Ưu Nhược Điểm Của Phương Pháp Sinh Thường Và Sinh Mổ
Giữa đẻ thường và đẻ mổ lấy thai, chúng ta đều biết đẻ thường tự nhiên là phương pháp tốt nhất cho cả sức khỏe người mẹ nhanh chóng phục hồi sau sinh và em bé cũng nhận được những lợi ích mà phương pháp đẻ mổ không có...
Phương Pháp Phòng và Điều Trị Virus Cúm Gia Cầm Cho Người
Hiện nay với nhiều biến dị, dịch cúm gia cầm đã trở nên phổ biến ở hầu hết các nước trên thế giới, tuy nhiên việc chúng có thể gây đại dịch cho con người hay không thì vẫn còn cần thêm thời gian để xác minh. Bài viết này sẽ...