Thứ tư, 17/10/2018 4:05 PM

Cá La Hán - Flower Horn

Thứ tư, 10/10/2018 2:26 PM

Cá La Hán có tên tiếng anh là Flower Horn, đây là loài được tạo ra nhờ sự lai tạo của giống cá hồng két của Đài Loan với một số giống cá thuần chủng của châu Mỹ.

Cá la hán.

Vào giữa những năm của thập kỷ 1990 -2000, Cá La Hán xuất hiện lần đầu ở thị trường cá cảnh Malaysia. Chúng được tạo ra do mong muốn khám phá bí quyết lai tạo cá hồng két (red parrot) của người Đài Loan nên người ta mới đem một số loài cá thuần chủng của châu Mỹ lai tạo với cá hồng két cùng một số chủng loại cá khác.

Ngày nay, cá La Hán hiện diện ở khắp nơi trong khu vực Châu Á, như Trung Quốc, Nhật Bản; các nước vùng Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Cá La Hán cũng xuất hiện ở cả châu Âu và châu Mỹ, nhất là trong các cộng đồng người châu Á sống ở đó.

Phân loại cá la hán

Cá La Hán được lai tạo thành hơn 60 loài, nhưng trên thực tế người ta thường ưa chuộng các loài dưới đây:

1. Cá la hán King kamfa

Cá la hán King kamfa là mặt hàng đặc biệt quý hiếm trên thị trường cá cảnh hiện nay. Cá la hán King kamfa hay còn được gọi là Kim Hoa được lai tạo chủ yếu ở bên Thái Lan và đã khắc phục được những nhược điểm như môi trề, đuôi cụp, vẻ mặt chúng nhìn cũng hung dữ hơn. Điểm đặc biệt hơn là châu trên King kamfa có dạng sợi lớn, dính vào nhau gọi là châu bệt. Những con châu bệt toàn thân chính là kamfa ngũ sắc vô cùng quý hiếm.

Cá la hán King Kamfa.

Tỉ lệ lên đầu của King kamfa rất thấp và tất cả cá đực đều bị vô sinh. Những dòng King lai ở Việt Nam thường do La hán đực lai với King kamfa cái, sau đó chọn ra những cá thể có nhiều đặc điểm của King kamfa nhất đem lai tiếp hay lai ngược với cá mẹ. Tuy nhiên tỉ lệ bị dị tật khá cao do cùng huyết thống vì vậy nhiều người cho lai tạo với cá mái King kamfa khác bầy.

2. Cá la hán Phượng hoàng lửa

Cá la hán phượng hoàng lửa.

Cá la hán Phượng hoàng lửa có tên tiếng Anh là “Fiery/Fire Phoenix” hay  “Red Phoenix”. Từ cái tên này đã cho thấy dòng cá này có thân hình đỏ rực. Thực ra, Phượng hoàng lửa là kamfa đỏ toàn thân và màu đỏ sẽ rất ổn định chứ không bất ổn như Super red. Thông tin về loài cá này rất hạn chế, có thể là do kamfa đỏ toàn thân khó lai tạo.

3. Cá hoa la hán

Cá hoa la hán.

Cá hoa la hán có tên tiếng Anh là Flowerhorn. Chúng được lai tạp giữa các loài cichlid cỡ lớn nhưng chủ yếu là loài cichlid 3 chấm- Trimac. Loại cá này xuất hiện vào những năm 1994- 1997 ở Malaysia rồi lan dần sang các quốc gia khác. Cá hoa la hán thời kỳ đầu nổi bật với hai đặc điểm chính là đầu và “hoa” (mà ở ta hay gọi là “chữ”). Hoa la hán có rất ít hay hầu như không có châu, những con đầu to phổng phao vẫn còn khá hiếm, đa số cá thường có dạng đầu xương, chỉ hơi căng một chút. Chúng có bụng đỏ, mắt đỏ và lồi, môi dưới trề, vây lưng và vây hậu môn hướng ra xa đuôi, đuôi tròn hay thuôn hình trái đào và tương đối nhỏ so với thân, khi cá già đuôi thường bị sụp.

4. Cá la hán Kim Bình Quả

Cá la hán kim bình quả.

Đây được coi là loài cá đặc sắc nhất trong họ cá la hán. Chúng có tên tiếng Anh là “golden apple”. Cá Kim Bình Quả ra đời do được Ah Soon và Ah Wee lai tạo, kinh doanh tại công ty A1 Aquarium. Dòng cá này từng đoạt giải nhất thể loại la hán đơn sắc tại triển lãm Aquarama 2003, Singapore. Như tên gọi, dòng cá có bề ngoài tròn trịa như trái táo, thân ngắn, bản cực rộng, màu ánh kim xanh – vàng và mắt sâu. Tuy không phải là loài phổ biến nhưng trông chúng rất ấn tượng.

5. Cá la hán Trân Châu

Cá la hán Trân Châu.

Cá la hán Trân Châu có tên tiếng Anh là “Pearl Flowerhorn”. Dòng cá này vẫn duy trì các đặc điểm của la hán đời đầu nhưng có nhiều vảy óng ánh màu xanh lục, xanh dương hay bạc phủ khắp cơ thể. Đây là dòng cá phổ biến nhất cho đến tận ngày nay. Cá la hán Trân Châu cũng có nhiều tên gọi trên thị trường nhưng về cơ bản có thể phân chúng làm 2 loại dựa trên màu nền chủ đạo: nền xanh và nền đỏ.

Bên cạnh đó, cá cũng cũng có thể phân ra các loại châu bao gồm châu hột và châu sợi. Những con mà châu lan lên tới đầu gọi là châu “quấn đầu”.

6. Cá la hán Hoàng Kim

Cá la hán Hoàng Kim.

Cá la hán Hoàng Kim hay còn được gọi là cá la hán nền vàng (golden based). Hoàng Kim là những con la hán lột toàn thân. Gen khiếm khuyết sắc tố hay gen “lột” luôn tồn tại ở các loài cichlid thuần chủng được cho là “chất liệu” để lai tạo cá la hán. Gen lột là gen lặn, nó khống chế sự hình thành các sắc tố melanin (đen) và iridophore (ánh kim hay “châu”), vùng da tương ứng sẽ có các cấp độ màu từ đỏ, cam, vàng cho đến trắng.

Hoàng Kim là la hán lột đời đầu, thường có thân màu vàng và bụng đỏ. Tất cả các dòng la hán như Trân Châu, Kamalau hay kamfa đều tiềm tàng khả năng lột nếu cá bố mẹ cùng mang gen lặn này. Các dòng lột về sau trông hơi khác Hoàng Kim với các mảng đốm sợi hoa màu trắng trên nền đỏ, cam vàng nên được gọi chung là “nền vàng” (golden based). Theo thị hiếu chung, Hoàng Kim và “nền vàng” bị đánh giá thấp hơn la hán thường vì thiếu “châu”- một yếu tố quan trong đối với cá La Hán.

7. Cá la hán Tuyết Điêu, Bạch Ngọc

Cá la hán Tuyết Điêu Bạch Ngọc.

Tuyết Điêu hay Bạch Ngọc là tên gọi của loại la hán màu trắng toàn thân hay bạch tạng. Khi gen khiếm khuyết sắc tố khống chế sự hình thành của tất cả các sắc tố thì màu mà chúng ta thấy là màu trắng của lớp hạ bì, và nếu hiện tượng này lan ra toàn thân thì cá sẽ có màu trắng tuyền. Trên thực tế, cá có màu trắng toàn thân rất hiếm; thông thường các chóp vây hay đầu vẫn còn dính một chút màu. Dù trên lý thuyết là có thể, nhưng không ai lai tạo la hán trắng bởi vì cũng như Hoàng Kim, La Hán trắng không có “châu”.

8. Cá la hán Kim Mã Lưu

Cá la hán Kim Mã Lưu.

Cá la hán Kim Mã Lưu còn có tên gọi khác là kamalau hay golden monkey (khỉ vàng). Kamalau bắt nguồn từ dòng cá la hán đời đầu có nền nhạt như xám và ánh kim lục chứ không phải từ Trân Châu la hán. Công ty Mermaid lai tạo dòng này cũng đồng thời lai tạo cả kamfa do đó vây và châu của kamalau được cải thiện nhiều và gần giống với kamfa. Thân cũng rộng và miệng đỡ trề hơn so với la hán thường. Kamalau hầu như không có “chữ” trên đầu và thân.

9. Cá la hán kim cương

Cá la hán Kim Cương.

Trong họ loài cá la hán thì cá la hán kim cương hay còn gọi là cá la hán Kim cương Phúc Lộc Thọ chính là do nghệ nhân Huỳnh An nổi tiếng trong làng cá cảnh lai tạo thành công với sự kết hợp của cá cha là Châu Kim Cương và cá mẹ là Rồng Xanh. Do vậy mà giống cá Kim cương này gần như đã thừa hưởng được những gì mà một con cá la hán cần phải có.

Đặc điểm nổi bật của cá la hán kim cương là thân hình tròn, mạnh mẽ ấn tượng, hàng chữ chạy dọc từ mang cá đến tận chấm đuôi rõ nét trên nền thân đầy châu màu xanh. Cái đầu phình tròn đưa về phía trước tô điểm bởi những hàng châu hình dấu ngã như đang khiêu khích đối thủ. Châu hình dấu chấm và dấu ngã được kéo xuống tận má, vây, kỳ và ức cá. Mắt cá màu đỏ, hai bên má cá màu chuyển sang vàng.

Đặc điểm nổi bật

Với Quan niệm Cá Lan Hán đem đến sự thịnh vượng và may mắn, loài cá ngày càng được dân chơi cá ưa chuộng. Không những thế thân hình lấp lánh nhiều ánh châu và chiếc đầu gù to dị dạng khiến loài cá này cũng là một trong những điểm hút cực lớn. Chúng tạo nên một vẻ đẹp oai hùng và là nằm trong top những loài cá cảnh nước ngọt đẹp nhất.

Cá la hán có tuổi thọ khá cao (trên 10 năm) và sức khỏe tốt. Khi trưởng thành, kích thước của chúng có thể đạt từ 25-30cm và được thừa hưởng nhiều đặc điểm ưu tú của cả cá cha và cá mẹ nên không con nào giống con nào. Chúng có đuôi xòe đẹp, vây thường kéo dài, mắt không to và hai mang ngắn.

Tiêu chuẩn chung để đánh giá một chú cá la hán đẹp là thân mình phải nhiều “châu” tức là những vảy cá óng ánh, màu sắc sặc sỡ và cái đầu phải có cái gù càng to thì càng có giá trị.

Sở dĩ một chú cá la hán đạt tiêu chuẩn lại có giá cao như vậy vì dù được sinh sản khá dễ nhưng số cá trưởng thành có màu sắc đẹp và chiếc đầu gù to chỉ chiếm tỉ lệ từ 10- 30% nên chúng đặc biệt trở thành “hàng hiếm”.

Đặc điểm sinh học

♦ Chiều dài cá (cm): 30 – 40

♦ Nhiệt độ nước (C): 25 – 30

♦ Độ cứng nước (dH): 9 – 20

♦ Độ pH: 6,5 – 7,8

♦ Tính ăn: Ăn tạp

♦ Hình thức sinh sản: Đẻ trứng

♦ Tầng nước ở: Mọi tầng nước

♦ Sinh sản: Khác với các loài cá lai khác, cá la hán có thể tái sinh sản khá dễ ở Việt Nam mặc dù cá con bị phân tính nhiều, các thế hệ tiếp theo thường rất hiếm lên đầu gù. Cá đẻ trứng trên giá thể cứng, cá bố mẹ chăm sóc trứng và cá con.

Kỹ thuật nuôi

♦ Môi trường sống: Bể dài khoảng 120cm, thể tích 250L. Vì đây là loài cá cảnh đẹp rất khôn và năng hoạt động nên bể cần có không gian rộng với nền đáy trải sỏi kết hợp trang trí đơn giản để thuận tiện quản lý bể.

♦ Hình thức nuôi: Đơn.

♦ Nuôi trong hồ rong: Không.

♦ Yêu cầu ánh sáng: Mạnh.

♦ Yêu cầu lọc nước: Nhiều.

♦ Yêu cầu sục khí: Nhiều.

♦ Loại thức ăn: Cá ăn tạp thiên về động vật, ăn các loại thức ăn viên, đông lạnh, trùng chỉ, cá con, tôm tép, thịt bò … Cá lên màu đẹp khi cho ăn thức ăn viên có sắc tố lên màu hay mồi sống tôm tép.

Tập tính sinh sản

Sau 1 năm tuổi, cá La Hán sẽ trường thành và bước vào gia đoạn sinh sản. Người nuôi cá sẽ chọn ra hai cá thể cá trống và mái. Thường thì cá trống phải to, màu sắc tươi đẹp sức khỏe tốt, tiêu chuẩn sức khỏe để chọn cá mái cũng tương tự nhưng thường cá mái chọn giao phối phải nhỏ hơn. Họ thả 2 con giống này vào bể cá cảnh kính, sau đó được ngăn riêng ra bằng một tấm kính trong suốt, chờ cho đến khi cả hai thuần tính trở lại và bắt đầu có động thái thu hút nhau thì tấm kính sẽ được bỏ ra để chúng sẽ tự tạo ổ (thường là những hòn sỏi hoặc viên gạch tàu đặt sẵn dưới đáy hồ) và tiến hành đẻ trứng lên đó.

Bắt đầu quá trình đẻ trứng, ống sinh dục của cá mái sẽ lú ra và dán trứng lên giá thể, dán đến đâu cá La Hán trống sẽ bơi theo tưới tinh lên đó. Sau hai giờ đồng hồ thì cá đẻ xong, thường thì người ta vớt riêng hai con cá cha mẹ ra hoặc tách riêng giá trứng ra hồ khác để ấp trứng vì sợ hai con cá sẽ cắn nhau để giành ổ. Cá bột sẽ nở sau 48 giờ và được nuôi bằng thức ăn vi sinh hoặc bo bo nhỏ. Qua hai tuần cá có thể ăn thức ăn đặc chế và sau một tháng có thể tiến hành chọn lọc loại bỏ cá xấu không đạt tiêu chuẩn và giữ lại những cá con có hình thể đẹp tiếp tục nuôi đến trưởng thành.

► Xem thêm: 10 Loài Cá Đắt Đỏ và Quý Hiếm Bậc Nhất Thế Giới Mà Không Phải Ai Cũng "CHƠI" Được​

 
Quan tâm  
3

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Những Phát Minh Khiến Ta Ngỡ Ngàng
Công nghệ giúp con người sống tốt hơn, thoải mái hơn và tiện nghi hơn, hàng ngày có rất nhiều phát minh mới ra đời và nếu bạn không để ý thì đến khi nhìn lại bạn cứ ngỡ mình đang ở tương lại.
Silent Spring: Cuốn Sách Giúp Kết Thúc Đế Chế Thuốc Trừ Sâu DDT
Mỗi người đều có sức mạnh tiềm tàng, nếu sử dụng chúng bằng cái TÂM thì sức mạnh ấy sẽ khiến cả thế giới phải thán phục và câu chuyện về cuốn sách Mùa xuân im lặng (Silent Spring) của tác giả Rahel Carson là ví dụ điển hình...
Bphone Sẽ Làm Gì Để Vươn Lên Vị Trí Dẫn Đầu Về Smartphone Tại Việt Nam?
Bỏ ra hơn 500 tỷ làm điện thoại, loay hoay từ 2009 đến nay, Bphone vẫn là một thương hiệu mờ nhạt ngay trên chính mảnh đất của mình. Nguyên nhân do đâu? và hướng phát triển của Bphone trong thời gian tới là gì?
Mối Cái Có Thể Tự Thụ Tinh và Sinh Sản Mà Không Cần Đến Con Đực
Mối là một xã hội có tổ chức và giai cấp, cũng có cả mối đực, mối cái, mối chúa,... nhưng sự thực thì mối cái có thể tự thu tinh và sinh sản mà không cần đến con đực.
Bí Ẩn Đáng Sợ Về Loài Bạch Tuộc Đã Được Khoa Học Tìm Ra
Vì sao Bạch tuộc lại tuyệt thực hoàn toàn từ khi bắt đầu đẻ trứng, nguyên nhân gì khiến nó ăn thịt cả bạn tình của mình? Đây là bí ẩn tưởng chừng như không lời giải, vậy mà giờ đây các nhà khoa học đã tìm ra.
Bạn Có Đủ Dũng Khí Đi Qua Những Cây Cầu Này?
Mặt cắt không còn tí máu, tim muốn rơi khỏi lồng ngực, đôi chân như không phải của mình nữa,... đó là mô tả của nhiều người khi đi qua những cây cầu này. Bạn có muốn 1 lần khám phá chúng trong đời?
MoonMoon: Một Cô Em Khác Của Chị Hằng?
Hiện đã có 1 mặt trăng rồi, liệu còn tồn tại một hoặc nhiều mặt trăng khác quay quanh mặt trăng hiện tại không? Bài viết này sẽ giúp bạn khai thông.
Dụng Cụ Ăn Trầu Được Chế Tác Bằng Ngọc Quý
Bộ đồ ăn trầu thời xưa gồm có bình vôi, khay (khơi) đựng trầu, thau nhổ và cối dã trầu (dành cho người già) thường được làm bằng đồng nhưng đó là dành cho dân thường. Vậy còn đồ nghề này trong hoàng cung được chế tác bằng...
Những Năng Lực Phi Phàm Của Loài Vật Mà Con Hàng Mong Ước
Trong tự nhiên có vô số loài động vật có khả năng siêu việt mà con người hàng mơ ước, kiếm tìm và nghiên cứu từ hàng nghìn năm qua nhưng vẫn "bặt vô âm tín". Vậy mà thứ ấy lại nghiễm nhiên tồn tại trên một số loài như: Khả...