Thứ hai, 21/01/2019 12:39 PM

Dụng Cụ Ăn Trầu Được Chế Tác Bằng Ngọc Quý

Thứ ba, 09/10/2018 8:49 AM

Bộ đồ ăn trầu thời xưa gồm có bình vôi, khay (khơi) đựng trầu, thau nhổ và cối dã trầu (dành cho người già) thường được làm bằng đồng nhưng đó là dành cho dân thường. Vậy còn đồ nghề này trong hoàng cung được chế tác bằng gi?

Hộp đựng trầu.

Trong sưu tập bảo vật triều Nguyễn lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam có rất nhiều loại hộp hình trụ có nắp và ngăn giữa, bằng chất liệu vàng, bạc và ngọc. Trên nắp hộp và xung quanh thành ngoài thường thấy chạm trổ rồng, phượng và mây. Những chiếc hộp này thường có hình dáng và hoa văn giống nhau nhưng kích thước khác nhau. Vậy công dụng của chúng là gì?

Nghiên cứu những bộ hộp đựng trầu cau trong lễ cưới hỏi bằng sứ hoa lam đặt làm tại Trung Quốc, vẽ theo tích Mạnh Hạo Nhiên cưỡi lừa đạp tuyết tầm mai, một điển tích từng thấy xuất hiện khá nhiều trên đồ sứ xuất khẩu đời Ung Chính (1723- 1735); chúng ta cũng thấy bộ hộp gốm sứ này gồm hai cỡ, vẽ trang trí giống như nhau. Phải chăng bộ đồ trầu bằng sứ hoa lam này gợi ý về công dụng của những bộ đồ ăn trầu bằng chất liệu vàng, bạc và ngọc của cung đình Huế. Những bộ đồ trầu bằng vàng và bạc, xin trình bày vào dịp khác, bài này chỉ nói về bộ đồ ăn trầu trang trí phượng được chế tác bằng ngọc kết hợp với vàng và đồi mồi.

Bộ đồ ăn trầu trang trí phượng này có thể xem là một nhóm cổ ngọc hết sức đặc sắc. Theo nguồn gốc lưu trữ ghi trong hồ sơ, bộ đồ trầu gồm có một khay, một ống nhổ và hai chiếc hộp. Tất cả đều được chế bằng loại ngọc trắng xanh và ngọc xanh celadon có kết hợp với vàng và đồi mồi.

Khay trầu có hình vuông, cạnh 24,8 x 24,8 cm; cao 6,5 cm. Khay có bốn mặt chạm khắc giống nhau, thành bên trong lót đồi mồi, thành ngoài chạm khắc hai chim phượng chầu mặt nguyệt, xung quanh diềm hoa chanh, ba hình con dơi và hoa lá. Gờ miệng khay bịt vàng. Bốn góc chạm hình phượng đứng bằng vàng, cẩn hạt đá saphie. Đáy khay bằng gỗ mun.

Khay đựng trầu.

Chiếc ống nhổ tạo tác như chiếc bình miệng loe cổ cao, thân hình cầu, chân đế thấp, viền miệng bịt vàng. Chiều cao 10,7cm; đường kính miệng 11,3 cm. Mặt trong miệng và xung quanh thân chạm nổi 8 hình chim phượng trong ô hình bầu dục, viền quanh còn có băng lông công, vòng tròn nhỏ và hai băng văn như y (còn gọi là văn cẩm vân).

Chiếc ống nhổ.

Hai chiếc hộp đựng trầu cau, tạo hình trụ có nắp và một ngăn giữa. Kích thước hai chiếc hộp khác nhau, một to và một nhỏ, nhưng có trang trí tương tự nhau. Chiếc to có chiều cao 9,6 cm, đường kính miệng 8,6 cm; chiếc nhỏ có chiều cao 7,7cm, đường kính miệng 7,1 cm. Mặt nắp hộp dẹt chạm hai hình phượng và mây. Riêng nắp hộp to có núm hình nụ hoa bằng vàng gắn hạt saphie ở giữa. Xung quanh nắp khắc bầu rượu, xênh và khánh ngọc theo đề tài bát bảo của Đạo Lão. Xung quanh thành ngoài hộp chạm ba hình chim phượng bay và mây xen kẽ ba cành hoa lá cúc.

Hộp đựng trầu.

Nếu giả thiết rằng, trang trí hình chim phượng thuộc về Hoàng hậu thì chắc hẳn là bộ đồ ăn trầu hiếm quý này đã được dùng trong cung phủ của các bà Hoàng cung triều Nguyễn.

► Xem thêm: Sức Mạnh Huyền Bí Bên Trong Kim Tự Tháp Chephren​

 

Nguồn tham khảo

Trithucvn

Quan tâm  
3

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

Sán Lá Ruột Nhỏ - Metagonimus Yokogawai
Metagonimus yokogawai là loại sán lá ruột nhỏ nhất ký sinh ở người và động vật có vú ăn cá khác như: chó, mèo, lợn và các loài chim ăn cá. Bệnh do M. yokogawai được tìm thấy chủ yếu ở vùng Viễn Đông, Siberia, Nhật Bản, Trung Quốc,...
13 Triệu Chứng Của Bệnh Trì Hoãn Và Cách Điều Trị Siêu Hiệu Quả
Bạn luôn trễ giờ làm, thích ngủ, dậy muộn và luôn trong tâm trạng "Chả muốn động tay, động chân, động não để làm gì cả".... Và rồi bạn chán nản thất vọng và tự hỏi tại sao "Thằng A, con B lại hơn mình?"....
Tiến Sỹ Larry Roberts: Người Khai Sinh Ra Internet Qua Đời Ở Tuổi 81
Ngày nay ta thường dùng Internet để FB, xem tin tức, video,... để có được liên kết toàn cầu như ngày nay thì ta không thể không nhớ đến Larry Roberts, cha đẻ của Internet, nhưng giờ đây ông đã qua đời ở tuổi 81.
Giardia Lamblia
Giardia lamblia (đồng nghĩa với Giardia intestinalis, lamblia intestinalis và Giardia duodenalis) là một sinh vật đơn bào ký sinh trùng colonizes và tái tạo trong ruột non, gây nhiễm giardia.
Quá Trình Hình Thành, Phát Triển và Phổ Biến Chữ Quốc Ngữ
Hiện ai cũng dùng chữ quốc ngữ (tiếng Việt) nhưng nói đến việc chữ ấy ra đời từ đâu thì hầu hết mọi người đều "mù mờ", đôi người "tinh anh" thì biết nó do các giáo sỹ phương Tây tạo ra. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu một...
9 Phát Minh Giúp Thay Đổi Cục Diện Trái Đất
Trái đất của chúng ta đang bị tấn công bởi rác thải, ô nhiễm không khí và nguồn nước. Nếu triển khai tốt 9 phát minh dưới đây thì hành tinh này sẽ trở nên xanh, sạch và an toàn hơn rất nhiều.
Penicillium
Penicillium là một chi nấm có tầm quan trọng lớn trong môi trường tự nhiên cũng như sản xuất thực phẩm và thuốc. Vài thành viên của chi được dùng để sản xuất penicillin - một kháng sinh có thể giết chết hoặc ngừng sự phát triển...
Những Sinh Vật Có Hình Dáng Kỳ Lạ Mới Được Phát Hiện Trong Năm 2018
Nhiều người nói thẳng thừng rằng: Chả còn con gì mà loài người chưa biết, vâng đó là phát ngôn riêng của họ, sự thật thì năm 2018, các khoa học gia đã phát hiện thêm được cả 10 loài sinh vật mới đấy mà hình dáng của chúng có...
Vụ Rò Rỉ Thông Tin Cá Nhân Lớn Nhất Hành Tinh: 773 Triệu Email và 21 Triệu Mật Khẩu Bị Công Bố Công Khai
Nếu email và mật khẩu xuất hiện trong một danh sách có tên là Collection #1 này thì đồng nghĩa với việc, thông tin cá nhân của bạn sẽ bị hacker sử dụng bất kỳ lúc nào. Hãy kiểm tra và thay đổi ngay trước khi quá muộn.