Thứ tư, 17/10/2018 2:03 AM

Dụng Cụ Ăn Trầu Được Chế Tác Bằng Ngọc Quý

Thứ ba, 09/10/2018 8:49 AM

Bộ đồ ăn trầu thời xưa gồm có bình vôi, khay (khơi) đựng trầu, thau nhổ và cối dã trầu (dành cho người già) thường được làm bằng đồng nhưng đó là dành cho dân thường. Vậy còn đồ nghề này trong hoàng cung được chế tác bằng gi?

Hộp đựng trầu.

Trong sưu tập bảo vật triều Nguyễn lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam có rất nhiều loại hộp hình trụ có nắp và ngăn giữa, bằng chất liệu vàng, bạc và ngọc. Trên nắp hộp và xung quanh thành ngoài thường thấy chạm trổ rồng, phượng và mây. Những chiếc hộp này thường có hình dáng và hoa văn giống nhau nhưng kích thước khác nhau. Vậy công dụng của chúng là gì?

Nghiên cứu những bộ hộp đựng trầu cau trong lễ cưới hỏi bằng sứ hoa lam đặt làm tại Trung Quốc, vẽ theo tích Mạnh Hạo Nhiên cưỡi lừa đạp tuyết tầm mai, một điển tích từng thấy xuất hiện khá nhiều trên đồ sứ xuất khẩu đời Ung Chính (1723- 1735); chúng ta cũng thấy bộ hộp gốm sứ này gồm hai cỡ, vẽ trang trí giống như nhau. Phải chăng bộ đồ trầu bằng sứ hoa lam này gợi ý về công dụng của những bộ đồ ăn trầu bằng chất liệu vàng, bạc và ngọc của cung đình Huế. Những bộ đồ trầu bằng vàng và bạc, xin trình bày vào dịp khác, bài này chỉ nói về bộ đồ ăn trầu trang trí phượng được chế tác bằng ngọc kết hợp với vàng và đồi mồi.

Bộ đồ ăn trầu trang trí phượng này có thể xem là một nhóm cổ ngọc hết sức đặc sắc. Theo nguồn gốc lưu trữ ghi trong hồ sơ, bộ đồ trầu gồm có một khay, một ống nhổ và hai chiếc hộp. Tất cả đều được chế bằng loại ngọc trắng xanh và ngọc xanh celadon có kết hợp với vàng và đồi mồi.

Khay trầu có hình vuông, cạnh 24,8 x 24,8 cm; cao 6,5 cm. Khay có bốn mặt chạm khắc giống nhau, thành bên trong lót đồi mồi, thành ngoài chạm khắc hai chim phượng chầu mặt nguyệt, xung quanh diềm hoa chanh, ba hình con dơi và hoa lá. Gờ miệng khay bịt vàng. Bốn góc chạm hình phượng đứng bằng vàng, cẩn hạt đá saphie. Đáy khay bằng gỗ mun.

Khay đựng trầu.

Chiếc ống nhổ tạo tác như chiếc bình miệng loe cổ cao, thân hình cầu, chân đế thấp, viền miệng bịt vàng. Chiều cao 10,7cm; đường kính miệng 11,3 cm. Mặt trong miệng và xung quanh thân chạm nổi 8 hình chim phượng trong ô hình bầu dục, viền quanh còn có băng lông công, vòng tròn nhỏ và hai băng văn như y (còn gọi là văn cẩm vân).

Chiếc ống nhổ.

Hai chiếc hộp đựng trầu cau, tạo hình trụ có nắp và một ngăn giữa. Kích thước hai chiếc hộp khác nhau, một to và một nhỏ, nhưng có trang trí tương tự nhau. Chiếc to có chiều cao 9,6 cm, đường kính miệng 8,6 cm; chiếc nhỏ có chiều cao 7,7cm, đường kính miệng 7,1 cm. Mặt nắp hộp dẹt chạm hai hình phượng và mây. Riêng nắp hộp to có núm hình nụ hoa bằng vàng gắn hạt saphie ở giữa. Xung quanh nắp khắc bầu rượu, xênh và khánh ngọc theo đề tài bát bảo của Đạo Lão. Xung quanh thành ngoài hộp chạm ba hình chim phượng bay và mây xen kẽ ba cành hoa lá cúc.

Hộp đựng trầu.

Nếu giả thiết rằng, trang trí hình chim phượng thuộc về Hoàng hậu thì chắc hẳn là bộ đồ ăn trầu hiếm quý này đã được dùng trong cung phủ của các bà Hoàng cung triều Nguyễn.

► Xem thêm: Sức Mạnh Huyền Bí Bên Trong Kim Tự Tháp Chephren​

 

Nguồn tham khảo

Trithucvn

Quan tâm  
1

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
Những Phát Minh Khiến Ta Ngỡ Ngàng
Công nghệ giúp con người sống tốt hơn, thoải mái hơn và tiện nghi hơn, hàng ngày có rất nhiều phát minh mới ra đời và nếu bạn không để ý thì đến khi nhìn lại bạn cứ ngỡ mình đang ở tương lại.
Silent Spring: Cuốn Sách Giúp Kết Thúc Đế Chế Thuốc Trừ Sâu DDT
Mỗi người đều có sức mạnh tiềm tàng, nếu sử dụng chúng bằng cái TÂM thì sức mạnh ấy sẽ khiến cả thế giới phải thán phục và câu chuyện về cuốn sách Mùa xuân im lặng (Silent Spring) của tác giả Rahel Carson là ví dụ điển hình...
Bphone Sẽ Làm Gì Để Vươn Lên Vị Trí Dẫn Đầu Về Smartphone Tại Việt Nam?
Bỏ ra hơn 500 tỷ làm điện thoại, loay hoay từ 2009 đến nay, Bphone vẫn là một thương hiệu mờ nhạt ngay trên chính mảnh đất của mình. Nguyên nhân do đâu? và hướng phát triển của Bphone trong thời gian tới là gì?
Mối Cái Có Thể Tự Thụ Tinh và Sinh Sản Mà Không Cần Đến Con Đực
Mối là một xã hội có tổ chức và giai cấp, cũng có cả mối đực, mối cái, mối chúa,... nhưng sự thực thì mối cái có thể tự thu tinh và sinh sản mà không cần đến con đực.
Bí Ẩn Đáng Sợ Về Loài Bạch Tuộc Đã Được Khoa Học Tìm Ra
Vì sao Bạch tuộc lại tuyệt thực hoàn toàn từ khi bắt đầu đẻ trứng, nguyên nhân gì khiến nó ăn thịt cả bạn tình của mình? Đây là bí ẩn tưởng chừng như không lời giải, vậy mà giờ đây các nhà khoa học đã tìm ra.
Bạn Có Đủ Dũng Khí Đi Qua Những Cây Cầu Này?
Mặt cắt không còn tí máu, tim muốn rơi khỏi lồng ngực, đôi chân như không phải của mình nữa,... đó là mô tả của nhiều người khi đi qua những cây cầu này. Bạn có muốn 1 lần khám phá chúng trong đời?
MoonMoon: Một Cô Em Khác Của Chị Hằng?
Hiện đã có 1 mặt trăng rồi, liệu còn tồn tại một hoặc nhiều mặt trăng khác quay quanh mặt trăng hiện tại không? Bài viết này sẽ giúp bạn khai thông.
Dụng Cụ Ăn Trầu Được Chế Tác Bằng Ngọc Quý
Bộ đồ ăn trầu thời xưa gồm có bình vôi, khay (khơi) đựng trầu, thau nhổ và cối dã trầu (dành cho người già) thường được làm bằng đồng nhưng đó là dành cho dân thường. Vậy còn đồ nghề này trong hoàng cung được chế tác bằng...
Những Năng Lực Phi Phàm Của Loài Vật Mà Con Hàng Mong Ước
Trong tự nhiên có vô số loài động vật có khả năng siêu việt mà con người hàng mơ ước, kiếm tìm và nghiên cứu từ hàng nghìn năm qua nhưng vẫn "bặt vô âm tín". Vậy mà thứ ấy lại nghiễm nhiên tồn tại trên một số loài như: Khả...