Thứ hai, 15/10/2018 5:12 PM

Tại Sao Lại Gọi Là Hồ Con Rùa? Hồ Con Rùa Xây Để Làm Gì?

Thứ tư, 12/09/2018 8:41 PM

Nhắc đến Sài Gòn thì người ta thường liên tưởng đến một số công trình đặc trưng như: Nhà thờ Đức Bà, dinh Độc Lập hay hồ Con Rùa. Vậy tại sao lại gọi là hồ Con Rùa? Hồ này được xây dựng từ bao giờ, mục đích và vị trí xây hồ qua các thời kỳ ra sao?

Hồ Con Rùa tại Sài Gòn năm 1972.

Giai thoại được nhắc đến nhiều nhất là vào năm 1967, khi tướng Nguyễn Văn Thiệu lên làm tổng thống Việt Nam Cộng Hòa, đã mời một thầy phong thủy người Hoa nổi tiếng đến coi thế đất tại dinh Độc Lập. Người thầy phong thủy này khen vị trí của dinh là vị trí của long mạch, trấn yểm vị trí của đầu rồng (nên còn gọi dinh Độc Lập là phủ Đầu Rồng).

Cũng theo lời thuật trên thì con rồng này đầu tại dinh Độc Lập và đuôi nằm tại vị trí Công trường Chiến sĩ. Tuy phát hưng vượng, nhưng do đuôi rồng hay vùng vẫy nên sự nghiệp không bền, vì vậy cần phải yểm bùa bằng cách đúc một con rùa lớn để trấn đuôi rồng không vùng vẫy nữa thì mới giữ được ngôi vị tổng thống lâu dài.

Cũng vì thế, mà theo một số người thì kiến trúc tháp cao giống như hình một thanh gươm (hoặc cây đinh/kim), đóng xuống hồ nước để giữ chặt đuôi rồng, và khuôn viên hồ nước có hình bát quái, bên giữa có hình âm dương.

Nguyên ban đầu, tại vị trí Hồ Con Rùa hiện nay, vào năm 1790 là vị trí cổng thành Khảm Khuyết của thành Bát Quái (còn gọi là thành Quy). Về sau vua Minh Mạng đổi tên thành cửa Vọng Khuyết. Tuy nhiên sau cuộc nổi loạn của Lê Văn Khôi (1833-1835) thì vào năm 1837, nhà vua đã cho phá thành Bát Quái và xây dựng một ngôi thành nhỏ hơn mang tên là thành Phụng. Vị trí cửa Khảm Khuyết trở thành một điểm ở ngoài thành.

Bản vẽ hoạ thành Quy-Gia Định, cửa Khảm Khuyết nằm ở góc trái trên cùng.

Sau khi người Pháp chiếm được thành Gia Định (là tên chính thức của thành Phụng), họ đã cho san bằng ngôi thành này vào ngày 8 tháng 3 năm 1859. Vào năm 1878, người Pháp cho xây dựng một tháp nước tại vị trí Hồ Con Rùa ngày nay để cung cấp nước uống cho cư dân trong vùng. Tháp nước cao 20 m, có dung tích 100 m3, xây dựng hoàn thành năm 1880.

Tháp nước ở vị trí vòng xoay Hồ con Rùa ngày nay.

Đến năm 1921 thì tháp nước bị phá bỏ do không còn đủ sức đáp ứng nhu cầu cung cấp nước nữa. Tại vị trí này, người Pháp đã cho xây dựng một tượng đài ba binh sĩ Pháp bằng đồng với hồ nước nhỏ, để đánh dấu cuộc xâm chiếm và biểu tượng của việc người Pháp làm chủ Đông Dương. Do đó người địa phương thường gọi nó là Công trường Ba hình.

Tượng Đài chiến sĩ trận vong Thế chiến thứ nhất – Công trường Ba Hình.

Các tượng đài này tồn tại đến năm 1964 thì bị Chính phủ Việt Nam Cộng hòa phá bỏ, chỉ còn lại hồ nước nhỏ. Giao lộ cũng được đổi tên thành Công trường Chiến sĩ.

Tượng ở Công trường Chiến sĩ bị giật đổ.

Thời điểm xây dựng kiến trúc hồ Con Rùa ngày nay chưa được xác định chính xác. Một số tài liệu cho là nó được xây dựng vào năm 1965, vài tài liệu khác thì cho là 1967. Người thiết kế Hồ con Rùa là kiến trúc sư Nguyễn Kỳ. Mẫu thiết kế của ông được chọn trong cuộc thi tìm quy hoạch mới cho địa danh này (Nguyễn Kỳ nay sống tại Sydney, Australia).

Hồ Con Rùa năm 1972.

Có 1 công trình xây dựng tại vòng xoay hồ Con Rùa là Đài kỷ niệm Viện trợ Quốc tế cho Việt Nam Cộng Hòa tức miền Nam Việt Nam trước năm 1975. Tháp cao nhất ở giữa nhìn như một bông hoa chính là hình ảnh cách điệu của những bàn tay đón nhận viện trợ. Bia trên lưng rùa một mặt thì khắc câu tri ân các quốc gia đã viện trợ, một mặt khắc tên tất cả các quốc gia này. Con rùa này trông như được đúc bằng đồng nhưng thật ra nó được làm bằng lá đồng mỏng, ốp trên khung sườn bằng thép góc và thép lá, vì vậy không tốn kém mấy về vật liệu và dễ thực hiện.

Tại sao Hồ Con Rùa lại mất đi con rùa?

Tại sao Hồ Con Rùa lại mất đi con rùa? Vào đầu năm 1976 (hay 1978), tấm bia và con rùa bị phá hủy trong một vụ nổ, tuy con rùa không còn nhưng người dân vẫn quen gọi là Hồ Con Rùa, thay cho tên gọi chính thức.

Xung quanh chuyện này có 3 thuyết. Thuyết thứ nhất cho là một nhóm người phản đối chính quyền đã đặt bom phá hủy con rùa, chính quyền bấy giờ nói họ có mục đích “giải thoát cho đuôi rồng để nó phá chính quyền mới”.

Thuyết thứ hai thì cho rằng con rùa được phá bởi chính quyền mới cho phá, vì tấm bia trên lưng con rùa mang tên những nước đã viện trợ chính quyền Việt Nam Cộng Hoà. Để lại con rùa như một sự thừa nhận công lao của các nước trên.

Bia trên lưng Rùa khắc tên các quốc gia viện trợ.

Còn thuyết cuối cùng thì không thuyết phục lắm. Đó là con rùa đã bị phá để bán ve chai.

Xung quanh hồ Con Rùa là nhiều câu chuyện kỳ lạ mà tới thời nay vẫn chưa giải đáp được. Dù gì đi nữa thì hồ Con Rùa là điểm đến rất được ưa thích. Vòng xoay này vốn dĩ là điểm giao nhau của những con đường nhỏ, tồn tại từ lâu đời quanh năm, ít khói bụi vì có những hàng cây xanh hai bên đường. Vào buổi sáng hay chiều mát, nơi đây là điểm dừng chân hóng gió, ngắm phố phường yêu thích của nhiều bạn trẻ và người dân thành phố Sài Gòn.

Dựa theo ảnh và bài viết cùng tên trên trang Ảnh Xưa (Anhxua.com)
Độc giả quan tâm tới ảnh Việt Nam xưa mời ghé thăm trang

 
Quan tâm  
5

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
Những Phát Minh Khiến Ta Ngỡ Ngàng
Công nghệ giúp con người sống tốt hơn, thoải mái hơn và tiện nghi hơn, hàng ngày có rất nhiều phát minh mới ra đời và nếu bạn không để ý thì đến khi nhìn lại bạn cứ ngỡ mình đang ở tương lại.
Silent Spring: Cuốn Sách Giúp Kết Thúc Đế Chế Thuốc Trừ Sâu DDT
Mỗi người đều có sức mạnh tiềm tàng, nếu sử dụng chúng bằng cái TÂM thì sức mạnh ấy sẽ khiến cả thế giới phải thán phục và câu chuyện về cuốn sách Mùa xuân im lặng (Silent Spring) của tác giả Rahel Carson là ví dụ điển hình...
Bphone Sẽ Làm Gì Để Vươn Lên Vị Trí Dẫn Đầu Về Smartphone Tại Việt Nam?
Bỏ ra hơn 500 tỷ làm điện thoại, loay hoay từ 2009 đến nay, Bphone vẫn là một thương hiệu mờ nhạt ngay trên chính mảnh đất của mình. Nguyên nhân do đâu? và hướng phát triển của Bphone trong thời gian tới là gì?
Mối Cái Có Thể Tự Thụ Tinh và Sinh Sản Mà Không Cần Đến Con Đực
Mối là một xã hội có tổ chức và giai cấp, cũng có cả mối đực, mối cái, mối chúa,... nhưng sự thực thì mối cái có thể tự thu tinh và sinh sản mà không cần đến con đực.
Bí Ẩn Đáng Sợ Về Loài Bạch Tuộc Đã Được Khoa Học Tìm Ra
Vì sao Bạch tuộc lại tuyệt thực hoàn toàn từ khi bắt đầu đẻ trứng, nguyên nhân gì khiến nó ăn thịt cả bạn tình của mình? Đây là bí ẩn tưởng chừng như không lời giải, vậy mà giờ đây các nhà khoa học đã tìm ra.
Bạn Có Đủ Dũng Khí Đi Qua Những Cây Cầu Này?
Mặt cắt không còn tí máu, tim muốn rơi khỏi lồng ngực, đôi chân như không phải của mình nữa,... đó là mô tả của nhiều người khi đi qua những cây cầu này. Bạn có muốn 1 lần khám phá chúng trong đời?
MoonMoon: Một Cô Em Khác Của Chị Hằng?
Hiện đã có 1 mặt trăng rồi, liệu còn tồn tại một hoặc nhiều mặt trăng khác quay quanh mặt trăng hiện tại không? Bài viết này sẽ giúp bạn khai thông.
Dụng Cụ Ăn Trầu Được Chế Tác Bằng Ngọc Quý
Bộ đồ ăn trầu thời xưa gồm có bình vôi, khay (khơi) đựng trầu, thau nhổ và cối dã trầu (dành cho người già) thường được làm bằng đồng nhưng đó là dành cho dân thường. Vậy còn đồ nghề này trong hoàng cung được chế tác bằng...
Những Năng Lực Phi Phàm Của Loài Vật Mà Con Hàng Mong Ước
Trong tự nhiên có vô số loài động vật có khả năng siêu việt mà con người hàng mơ ước, kiếm tìm và nghiên cứu từ hàng nghìn năm qua nhưng vẫn "bặt vô âm tín". Vậy mà thứ ấy lại nghiễm nhiên tồn tại trên một số loài như: Khả...