Thứ năm, 13/12/2018 12:45 PM

Cây Bù Dẻ Tía - Uvaria Grandiflora

Chủ nhật, 02/09/2018 8:59 PM
Hạt bù dẻ tía
Hạt bù dẻ tía
Hoa bù dẻ tía
Hoa bù dẻ tía
Lá bù dẻ tía
Lá bù dẻ tía
Quả bù dẻ tía
Quả bù dẻ tía

Cây Bù Dẻ Tía còn được gọi là Cây Chuối Con Chồng (tên khoa học: Uvaria grandiflora Roxb. ex Hornem) là một cây dược liệu quý. Gần đây các nhà khoa học Việt Nam đã phân lập được 2 hợp chất quý có khả năng ức chế được tế bào ung thư của cây này.

Cây bù dẻ tía (Uvaria Grandiflora).

Đặc điểm nhận dạng:

Dây leo thân gỗ, dài 8 - 10m. Cành non có lông tơ màu vàng nâu, lá thuôn hình trứng ngược, cỡ (11)13 - 19(24) x (3)5 - 7(10)cm, chóp lá có mũi ngắn, gốc tròn, hoặc hơi hình tim; mặt trên nhẵn, mặt dưới có lông rậm; gân bên khoảng 13 - 20 đôi, rõ ở mặt dưới; cuống lá dài 4 - 5mm. Hoa thường mọc đơn độc, cuống hoa dài 1 - 2cm, có 2 lá bắc dạng lá lớn (cỡ 2,5 - 3,5 x 2 - 3cm), Đài bao kín nụ hoa, lá dài mỏng, hình trái  xoan hay hình tròn, đường kính 2cm, mặt ngoài có lông ngắn.

Cành bù dẻ tía.

Cánh hoa rời, màu đỏ tía, hình trái  xoan, cỡ 3 - 4 x 2cm, cả 2 mặt đều có lông. Nhị dài 6 - 7mm, đôi khi có lông ở mép bao phấn; mào trung đới hình lưỡi, rất nhỏ. Noãn 20 - 30, Đế hoa lồi hình bán cầu, đôi khi hơi lõm ở đỉnh. Phân quả hình trụ, dài 4 - 6cm, rộng 1 - 1,5cm, có lông tơ màu vàng nâu; cuống phân quả dài 1 - 2cm; vỏ quả dày (tới 1 - 2mm). Hạt màu vàng hơi nâu, nhẵn.

Sinh học, sinh thái:  

Cây ra hoa tháng 4 - 6, có quả tháng 8 - 9. Mọc rải rác trong rừng nguyên sinh, thứ sinh, ở độ cao dưới 300m.

Phân bố:

Thanh Hóa, Quảng Bình (Bố Trạch, Ba Rền), Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế (Phú Lộc, Sông Hai Nhánh), Đà Nẵng (Tourane), Quảng Nam (Cù Lao Chàm), Khánh Hòa (Hòn Tre), Đồng Nai (Biên Hòa). Còn có ở Ấn Độ (Calcutta), Mianma, Trung Quốc (Quảng Tây, Hồng Kông, Hải Nam), Xri Lanka, Malaixia, Inđônêxia (Java).

Tác dụng, công dụng:

- Theo kinh nghiệm người dân tộc Pako, cây thuốc chữa ung thư vùng bụng trên. Liều dùng khoảng 5g lá khô/ngày. Có thể dùng thay thế giữa Bù dẻ lá lớn và Bù dẻ tía. Dùng phối hợp với thuốc bổ. 

- Ngoài ra dịch chiết từ dược liệu còn có tác dụng gây độc tế bào ung thư, kháng khuẩn, kháng nấm. Dịch chiết toàn phần có khả năng chống oxy hóa tốt, chữa ung thư dạ dày, bệnh beri-beri và trị ngộ độc thực phẩm. Theo kinh nghiệm dân gian ở Malaysia, lá U. grandiflora được nấu chín uống để điều trị đau thắt lưng, đầy hơi, làm dịu đau bụng và hỗ trợ trong phục hồi cho phụ nữ sau khi sinh.

Ghi chú:

Một số tác giả, chẳng hạn như Sinclair (1955:202) và Y. Tsiang & P. T. Li (1979:26) khi coi Uvaria grandiflora. là tên chính thức của Taxon này đã trích dẫn sai tài liệu gốc. Theo Sinclair, và Y. Tsiang & P. T. Li, tên gọi Uvaria grandiflora được công bố vào năm 1824 trong cuốn "Flora Indica" ở trang 665.

Trên thực tế cuốn Flora Indica (1824) chỉ có 558 trang và tên gọi trên hoàn toàn không được nhắc đến; nó chỉ được nhắc trong lần xuất bản thứ 2 cuốn Flora Indica, phát hành vào năm 1832 và lại ở đúng trang 665. Cũng có nhiều tác giả khác, trong đó có cả Backer & Bakhuizen f. (1965), vẫn coi Uvaria purpurea là tên chính thức của Taxon này.

Tài liệu dẫn: Thực vật chí Việt Nam - Nguyễn Tiến Bân - tập 1 - trang 59.

 
Quan tâm  
7

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bệnh Nhiễm Khuẩn Giardia
Bệnh nhiễm khuẩn giardias là bệnh tiêu chảy do một loại ký sinh trùng có tên là Giardia gây ra. Ký sinh trùng Giardia sống trong ruột và được lây truyền qua phân của người bị nhiễm khuẩn.
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam: Do thận bị hư hàn, khí độc phong tà ở ngoài tụ lại, công vào bên huyệt Tam lý, ngấm dần xuống bên huyệt Tam âm giao, khí độc phong nhiệt, chạy xuống hai bên...
Cá Nheo - Parasilurus Asotus
Thịt cá nheo (niềm ngư nhục) Có vị ngọt, tính ấm, không độc, có tác dụng tư âm, bổ khí, mát máu, chỉ huyết, kiện tỳ, khai vị, thông kinh, lợi tiểu, tiêu thũng, chữa phù thũng, tiểu tiện bất lợi, chứng mắt miệng méo xệch, đau dạ...
Cây Sồi Trắng - Quercus Alba
Cây Sồi Trắng hay còn gọi là Sồi Mỹ, có tên khoa học là Quercus alba, là loại cây rừng sống lâu năm, thường phân bố ở trung Bắc Mỹ như: Minnesota, Ontario, Quebec, Nam Maine, Bắc Florida, và Đông Taxas.
2 Bài Thuốc Trị Đau Đầu Kinh Niên Bằng Cải Cúc
Theo Y học cổ truyền, rau cải cúc có vị ngọt, hơi đắng, the, thơm, tính hơi mát, lành không độc, có tính năng tiêu thực, lợi trường vị, thanh đàm hỏa, yên tâm khí. Vì rất mát nên đây là vị thuốc giúp trị chứng đau đầu kinh...
Phương Pháp Cho Ra Đời Những Loại Rượu Trứ Danh Từ Thùng Gỗ Sồi
Có rất nhiều loại gỗ sồi khác nhau nhưng trong đó phổ biến nhất là Quercus robur, Quercus petraea, Pendunculate (châu Âu), Quercus alba (Mỹ) và Sessile oak (Hungary). Ứng dụng của chúng cũng nhiều nhưng bài này chỉ bàn về cách sử dụng gỗ làm...
Cách Làm Bột Lá Tía Tô Giúp Làm Đẹp Da, Dưỡng Thai, Trị Gout, Ho, Hen Suyễn Và Rối Loạn Tiêu Hóa
Bột lá tía tô có tác dụng rất tốt đối với làn da và sức khỏe. Nếu bạn đang đau khổ vì tình hình mụn, da xỉn màu và bị bệnh gout, ho, hen suyễn, cảm cúm tác oai tác quái thì bột lá tía tô là lựa chọn an...
Trứng Bắc Thảo
Trứng Bắc Thảo hay còn có các tên khác như Trứng vịt Bắc Thảo, Trứng Bách Thảo, Bách Nhật Trứng, Thiên niên bách nhật trứng,... là món khoái khẩu của nhiều người, đây là món được làm từ trứng, có nguồn gốc Trung Hoa, tại Việt...
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn là bài thuốc quý có tác dụng bổ thận tráng dương, ích tinh bổ khí huyết. Bài thuốc được dùng chữa các chứng khí huyết bất túc sau khi mắc bệnh lâu ngày. Trường hợp bệnh nhân bị tai biến mạch não,...
Cây Hoàng Ngải
Cây Hoàng Ngải, còn gọi là Ngải Ma Lai Lùn hay Hành Biển, Đông y dùng làm thuốc thông tiểu, trị ho gà và viêm phế quản (dùng quá liều chết người), trong huyền môn thì coi đây là một loại ngải dữ.