Thứ bảy, 17/11/2018 11:22 AM

Phẫu Thuật Thủng Ruột Do Xương Cá

Thứ tư, 04/07/2018 2:14 PM

Xương cá rất nhỏ nhưng khi đi vào ruột lại trở thành một biến chứng kinh khủng cho người bị nạn. Bài viết dưới đây là một ca phẫu thuật thủng ruột do xương cá được Bác sĩ Lê Hùng thực hiện. Nào chúng ta cùng tìm hiểu xem sao nhen.

Phẫu Thuật Thủng Ruột Do Xương Cá
Phẫu Thuật Thủng Ruột Do Xương Cá

Ca lâm sàng:

Một bệnh nhân nam, 25 tuổi, nhập viện vì đau bụng và sốt. Bệnh nhân được chẩn đoán viêm ruột thừa cấp và được chỉ định nội soi cắt ruột thừa. Sau khi bơm hơi và đặt ống soi quan sát khoang bụng, phẫu thuật viên nhận thấy ở đoạn hồi tràng, cách góc hồi-manh tràng khoảng 20 cm, thành ruột có một tổ chức mô hạt xùi lên. Ở giữa tổ chức mô hạt này nhô ra một dị vật. Khoang bụng sạch và ruột thừa được nhận định là bình thường.

Phẫu Thuật Thủng Ruột Do Xương Cá

Di vật, nằm nửa trong nửa ngoài xuyên qua thành ruột. Di vật được gắp ra khỏi thành ruột và đó là một mẩu xương cá có chiều dài khoảng 3 cm.

Phẫu Thuật Thủng Ruột Do Xương Cá

Mẩu xương cá được lấy ra ngoài, qua một cổng trocar. Thành ruột, nơi có mô hạt viêm và mẩu xương cá xuyên qua, được khâu vùi bằng các mủi khâu Lambert rời.

Phẫu Thuật Thủng Ruột Do Xương Cá

Khoang bụng vùng hố chậu phải được chậm sạch bằng gạc. Ruột thừa bình thường và được để nguyên trong khoang bụng.

Phẫu Thuật Thủng Ruột Do Xương Cá

Trong thời gian hậu phẫu, bệnh nhân diễn tiến ổn địịnh. Ảnh trên được chụp vào ngày hậu phẫu thứ năm.

Bàn luận:

Xương cá là dị vật thường gặp nhất của ống tiêu hóa. Chỉ một phần nhỏ các trường hợp xương cá bị mắc kẹt lại ở trên đường di chuyển của nó sau khi bị nuốt vào. Sự mắc kẹt của xương cá có thể gây ra những biến chứng trầm trọng, thậm chí có thể tử vong.

Biến chứng do việc mắc xương cá gây ra hiếm gặp ở các nước Âu-Mỹ. Ở những vùng mà dân chúng có tập quán ăn nhiều cá như Châu Á, tần suất các trường hợp biến chứng của mắc xương cá cao hơn hẳn các vùng khác.

Hầu hết các trường hợp nuốt xương cá là vô ý. Yếu tố nguy cơ lớn nhất của nuốt nhầm xương cá là có răng giả. Răng giả làm giảm cảm nhận của màn hầu (khẩu cái mềm) đối với vật cứng, nhọn (xương cá) bị lẫn trong thức ăn. Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm: ăn quá nhanh, người lớn tuổi, say rượu hay mắc bệnh tâm thần…

Xương các có thể mắc kẹt ở bất kỳ vị trí nào trên đường đi của nó. Tuy nhiên, vị trí mắc kẹt thường gặp nhất là vùng hầu, ở vị trí ngang với tuyến hạnh nhân khẩu cái. Ở thực quản cổ, xương cá thường mắc kẹt ở ngang mức sụn nhẫn-giáp. Trong lồng ngực, sự mắc kẹt xảy ra ở ngang mức cung động mạch chủ ngực. Sau khi đã vào dạ dày, trong 90% các trường hợp, xương cá sẽ được đào thải an toàn ra ngoài. Trong khoảng 10% các trường hợp còn lại, xương cá  có thể mắc kẹt ở ruột non (gần van hồi-manh tràng) hay ruột già (đại tràng xích-ma). Như vậy, có thể thấy một quy luật chung của vị trí mắc kẹt của xương cá, đó là những chỗ hẹp tự nhiên trên đường di chuyển, nơi tiếp giáp giữa đoạn di động và đoạn cố định và nơi đường đi (quai ruột) bị “cua” (cong) “gắt”.

Khi một xương cá bị mắc kẹt, sẽ có ba khả năng xảy ra:

1. Xương cá nằm hoàn toàn trong thành của ống tiêu hóa. Phản ứng của mô đối với dị vật sẽ tạo ra một tổ chức hạt viêm bao phủ dị vật đó. Tổ chức viêm này đôi khi được chẩn đoán nhầm là u tân sinh. Đã có một số bài báo cáo về các trường hợp mắc xương cá trên bệnh nhân được chẩn đoán nhầm là ung thư lưỡi, có một khối u ở dạ dày hay ung thư tụy…

2. Xương cá gây thủng thành của ống tiêu hóa, dẫn đến nhiễm trùng khoang ngoài ống tiêu hóa. Mức độ nhiễm trùng nhiều hay ít tùy thuộc vào tính chất di chuyển của xương cá. Nếu quá trình xuyên thành của xương cá diễn ra từ từ, có thể sẽ không có lổ thủng tự do làm thông thương lòng của ống tiêu hóa với khoang ngoài ống tiêu hóa. Trong trường hợp ngược lại, sẽ có tình trạng nhiễm trùng nặng, dẫn đến áp-xe cổ, áp-xe trung thất hay viêm phúc mạc toàn diện.

3. Xương cá di trú đến các tạng hay các cấu trúc lân cận. Sự di trú có thể xảy ra ở tuyến giáp, gan, tụy. Nguy hiểm hơn, xương cá có thể gây thủng các mạch máu lớn lân cận như động-tĩnh mạch cảnh, động mạch chủ ngực, tĩnh mạch chủ bụng. Các biến chứng về mạch máu của xương các có dự hậu rất nặng nề và tỉ lệ tử vong rất cao.

Chẩn đoán biến chứng của mắc xương cá thường không thể dựa vào bệnh sử và thăm khám lâm sàng. Hầu hết bệnh nhân không nhớ về sự cố nuốt phải xương cá. Biểu hiện lâm sàng của biến chứng của mắc xương cá không đặc hiệu. Khi gây biến chứng ở khoang bụng, bệnh nhân mắc xương cá thường được chẩn đoán trước mổ là viêm ruột thừa hay viêm túi thừa.

X-quang thường quy có độ nhạy thấp (khoảng 30%) trong việc phát hiện xương cá . Nguyên nhân có thể do xương cá có độ cản quang thấp, tia chụp có cường độ mạnh, hay ảnh của xương cá nằm chồng lên ảnh của các cấu trúc cản quang khác (cột sống). Khi chụp X-quang để phát hiện một dị vật cản quang nói chung và xương cá nói riêng, nhất thiết phải chụp ở cả hai tư thế: thẳng và nghiêng.

Phương tiện chẩn đoán hình ảnh có giá trị cao nhất là CT scan. Trên CT scan, xương cá thể hiện bằng hình ảnh của một cấu trúc cản quang dài và mảnh. Hình ảnh này có thể bị bỏ qua nếu như người đọc không chú tâm nghĩ đến nó. Trong phần lớn các trường hợp, xương cá được phát hiện trong lúc mổ. Đối với các biến chứng mạch máu của xương cá, việc chẩn đoán trước mổ có vai trò quan trọng trong việc cứu mạng người bệnh.

Xương cá tuy nhỏ, nhưng hậu quả của nó có thể rất “to”.

►Xem thêm: Phẫu Thuật Viêm Hoại Tử Biệt Lập Của Manh Tràng

 

Nguồn tham khảo

Bslehung

Quan tâm  
5

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Diacerhein được chỉ định điều trị đường uống với các bệnh thoái hóa khớp, viêm xương khớp.
Viêm Não Và Viêm Màng Não Có Phải Là Một Bệnh?
Viêm não và viêm màng não có triệu chứng ban đầu khá giống với các bệnh khác, bệnh được chẩn đoán xác định nhờ các xét nghiệm. Và bạn nên nhớ rằng viêm não và viêm màng não là hai bệnh khác nhau chứ không phải là một...
Vitamin D Có Thực Sự Thần Hiệu Như Người Ta Vẫn Tưởng?
Vitamin D có thực sự tốt như người ta vẫn tưởng? hay chỉ là những lời đồn thổi vô căn cứ nhằm quảng bá cho một thương hiệu thực phẩm chức năng nào đó? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ.
Công Nghệ Nano, Sự Kết Hợp Tuyệt Vời Giữa Y Học Cổ Truyền Và Y Học Hiện Đại
Công nghệ Nano đang làm mưa làm gió trên thị trường thuốc tại việt nam nói riêng và thế giới nói chung. Vậy đó là gì mà đặc biệt quá vậy? Có thật sự công hiệu trong điều trị bệnh hay không? Mời cả nhà theo...
Triiodothyronine
Triiodothyronine, hay còn được gọi là T3, là một hormone tuyến giáp. Nó ảnh hưởng đến hầu như mọi quá trình sinh lý trong cơ thể, bao gồm sinh trưởng và phát triển, sự trao đổi chất, nhiệt độ cơ thể và nhịp tim.
Rượu Kế
Rượu Kế hay còn gọi là Tửu Kế, Cồn Kế, là dụng cụ được dùng để xác định độ rượu, độ chìm của Rượu Kế trong dung dịch càng nhiều thì rượu càng nặng.
Estreva - Điều Chỉnh Thiếu Estrogen Trong Suy Chức Năng Buồng Trứng
Estreva dùng điều chỉnh thiếu estrogen trong suy chức năng buồng trứng nguyên phát hay thứ phát, do tự nhiên hay nhân tạo: rối loạn vận mạch (cơn bừng vận mạch), rối loạn dinh dưỡng đường tiết niệu sinh dục (teo âm hộ-âm đạo, giao...
Hệ Renin-Angiotensin
Hệ renin-angiotensin (viết tắt tiếng Anh là RAS) hay còn gọi là Hệ renin-angiotensin-aldosterone (viết tắt tiếng Anh là RAAS) là một hệ thống các hormon làm nhiệm vụ điều hòa cân bằng huyết áp và (dịch ngoại bào) trong cơ thể người.
Bí Ẩn Xác Ướp Không Đầu Đã Được Giải Mã
Trong một ngôi mộ cổ ở Ai Cập, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một cái đầu và một thân hình mất tứ chi. Trong hơn 100 năm qua, người ta đã tranh luận rất nhiều về xác ướp không đầu này nhưng vẫn chưa ngã ngũ ra là cái đầu ấy...