Thứ hai, 28/05/2018 6:18 AM

Phương Pháp Xử Trí Bệnh Tắc Mạch Ối Cho Thai Phụ

Thứ hai, 14/05/2018 11:02 AM

1. TẮC MẠCH ỐI LÀ GÌ?

- Tắc mạch ối là một biến chứng sản khoa rất nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao, không thể đoán trước và không thể dự phòng được.

- Tắc mạch ối là do nước ối, tế bào của thai nhi, chất gây, tóc, lông tơ hoặc các mảnh mô khác lọt vào tuần hoàn của người mẹ, gây ra suy hô hấp và suy tuần hoàn cấp tính. 

Tắc mạch ối là một biến chứng sản khoa rất nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao.

- Yếu tố nguy cơ:  

+ Sản phụ trên 35 tuổi, con rạ nguy cơ cao hơn con so. 

+ Mổ lấy thai, đẻ có can thiệp thủ thuật Forcep, giác hút, chọc ối. 

+ Đa ối, đa thai, rau tiền đạo, rau bong non, sản giật.... 

+Tổn thương tử cung hoặc cổ tử cung. 

- Thời điểm tắc mạch ối: rất khác nhau 12% số trường hợp xảy ra tắc mạch ối khi màng ối còn nguyên, 70% xảy ra trong chuyển dạ, 11% xảy ra sau đẻ qua đường âm đạo. 19% xảy ra trong mổ lấy thai khi đã có chuyển dạ hay khi chưa có chuyển dạ. 

2. CÁCH CHẨN ĐOÁN TẮC MẠCH ỐI

2.1. Hình ảnh lâm sàng đặc trưng: 

Xuất hiện đột ngột với các dấu hiệu theo trình tự thời gian. Khởi đầu là suy hô hấp, tím tái xảy ra đột ngột trong vài phút và tiếp đến là tụt huyết áp, phù phổi, choáng, biểu hiện thần kinh như: lú lẫn, mất ý thức và co giật. Trên 80% số trường hợp người bệnh có biểu hiện ngừng tim, ngừng thở trong vài phút đầu tiên. Có đến 50% số trường hợp tử vong ngay trong giờ đầu xuất hiện triệu chứng. 

Nếu người bệnh thoát qua được giai đoạn này (khoảng 40% số trường hợp) sẽ có biểu hiện chảy máu dữ dội nhiều nơi do đờ tử cung (nếu sau đẻ) và do đông máu rải rác trong lòng mạch. Chảy máu từ tử cung không thể cầm được. Số trường hợp có biểu hiện phù phổi ở giai đoạn này cũng cao.

2.2. Tiêu chuẩn chẩn đoán:  

Hội sản phụ khoa Hoa Kỳ và Anh khuyến cáo 4 tiêu chuẩn chẩn đoán tắc mạch ối như sau (phải đồng thời có đủ cả 4 tiêu chuẩn):

- Tụt huyết áp hay ngừng tim.

- Thiếu ô xy cấp tính.

► Xem thêm: 3 Bài Thuốc Nam Giúp Điều Trị Tiểu Đường Thai Kỳ Hiệu Quả​

- Bệnh lý đông máu hay chảy máu nặng mà không có các lý giải khác.

- Tất cả xảy ra trong chuyển dạ, mổ lấy thai hay trong vòng 30 phút sau đẻ mà không có các lý giải khác cho các dấu hiệu này. 

2.3. Cận lâm sàng:

Xét nghiệm khí trong máu; công thức máu; đông máu. X quang phổi: thường không thấy dấu hiệu đặc hiệu, có thể có dấu hiệu phù phổi. Điện tâm đồ: có thể thấy nhịp tim nhanh, phần ST và sóng T thay đổi. 

2.4. Chẩn đoán phân biệt:

Chẩn đoán phân biệt với rất nhiều hội chứng khác: tắc mạch do huyết khối, tắc mạch do khí, choáng nhiễm khuẩn, nhồi máu cơ tim cấp tính, choáng phản vệ do các nguyên nhân khác nhau, rau bong non hay phản ứng của gây tê vùng. 

2.5. Chẩn đoán xác định: Dựa vào kết quả mổ tử thi tìm thấy tế bào của thai và thành phần nước ối trong động mạch phổi mẹ. 

3. PHƯƠNG PHÁP XỬ TRÍ TẮC MẠCH ỐI

- Duy trì cung cấp oxy cho sản phụ (đặt nội khí quản, thở máy). 

- Đặt hơn 2 đường truyền tĩnh mạch, nâng huyết áp bằng dung dịch cao phân tử. 

- Hồi sức tim nếu ngừng tim: Adrénaline tiêm tĩnh mạch 1 mg, hoặc qua đường nội khí quản 3 mg, hoặc Xylocaine 1 mg/kg tiêm tĩnh mạch chậm (trong 2 phút). Có thể tiêm nhắc lại sau mỗi 3 – 5 phút. Tuy nhiên, liều tổng cộng của xylocaine không được quá 3 mg/kg. 

- Làm các xét nghiệm cấp cứu: khí trong máu, công thức máu, đông máu

Làm các xét nghiệm cấp cứu: khí trong máu, công thức máu, đông máu.

- Theo dõi bằng monitor. 

- Truyền máu và các chế phẩm của máu nếu kết quả đông máu không tốt kèm chảy máu dữ dội: truyền máu toàn phần hay khối hồng cầu và huyết tương,…

► Xem thêm: Những Thực Phẩm Mẹ Bầu Nên Và Không Nên Ăn Khi Đang Bị Thiếu Máu​

Tuy nhiên trên đây chỉ là những xử trí triệu chứng nhằm hồi phục dấu hiệu sinh tồn của người bệnh, không xử lý được căn nguyên. Vì tai biến này hay xảy ra đột ngột và tiến triển nhanh nên hầu hết người bệnh đều tử vong. Nếu thai chưa xổ thì hầu hết thai nhi không được cứu kịp, người ta có thể mổ ngay để cứu thai nhưng tính may rủi cũng rất lớn. 

4. HẬU QUẢ VÀ BIẾN CHỨNG CỦA BỆNH TẮC MẠCH ỐI: 

4.1. Tử vong mẹ, con. 

4.2. Hậu quả về tinh thần và vận động cho mẹ và con do thiếu oxy não. 

4.3. Hội chứng Sheehan: chảy máu nặng có thể dẫn tới hoại tử một phần hoặc toàn bộ thùy trước tuyến yên gây suy tuyến yên, biểu hiện bằng dấu hiệu vô kinh, rụng lông, rụng tóc, suy tuyến giáp, suy tuyến thượng thận, mất sữa. 

Tắc mạch ối chỉ xảy ra ở một số nhỏ phụ nữ.

4.4. Biến chứng khác: sự mất máu nhiều gây ảnh hưởng tới sức khỏe và tinh thần của sản phụ, có thể gây suy gan, suy thận, suy đa tạng, rối loạn đông máu và dễ nhiễm khuẩn hậu sản. Bên cạnh đó việc truyền máu điều trị chảy máu sau đẻ làm tăng các nguy cơ và biến chứng của truyền máu. 

5. CÁCH PHÒNG BỆNH TẮC MẠCH ỐI

Không dự phòng được do người ta vẫn không hiểu tại sao nước ối vào tuần hoàn chỉ xảy ra ở một số ít người mà không xảy ra ở nhiều người khác cũng như không biết vai trò của mức độ, số lượng mảnh mô thai, loại mảnh mô thai (có chứa kèm theo phân su hay không) hay một số yếu tố nào đó của người mẹ nên tắc mạch ối chỉ ở một tỷ lệ rất nhỏ phụ nữ.

► Xem thêm: 4 Mẹo Xóa Tan Nỗi Lo Rạn Da Mẹ Bầu Nên Thực Hiện Hàng Ngày​

 

Nguồn tham khảo

Hướng Dẫn Chẩn Đoán và Điều Trị Các Bệnh Sản Khoa (PGS.TS. Nguyễn Viết Tiến)

Quan tâm  
3

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Phương Pháp Xử Trí Bệnh Tắc Mạch Ối Cho Thai Phụ
Tắc mạch ối là một biến chứng sản khoa rất nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao, không thể đoán trước và không thể dự phòng được. Tắc mạch ối là do nước ối, tế bào của thai nhi, chất gây, tóc, lông tơ hoặc các mảnh mô khác lọt...
Ai Là Kẻ Đánh Cắp Thời Gian Tai Hại Nhất? Làm Thế Nào Để Thoát Khỏi Kẻ Thù Nguy Hiểm Này?
Sự trì hoãn được coi là "kẻ đánh cắp thời gian", nó giúp ta rảnh rang ở thì hiện tại nhưng lại giết ta ở tương lai, trì hoàn chỉ làm cho thời gian của ta vơi đi chứ công việc thì vẫn còn đó. Vậy làm sao để thoát khỏi sự trì...
Bệnh Tim Bẩm Sinh Ebstein
Bệnh tim bẩm sinh Ebstein là bất thường về cấu trúc của tim mà trong đó các lá van của van ba lá (van thông giữa tâm nhĩ phải và tâm thất phải) không khép kín được vào nhau. Ở người bệnh, do sự bất thường này mà máu có thể chảy...
Phương Pháp Điều Trị Suy Thai Trong Tử Cung
Tuần hoàn tử cung – rau – thai đảm nhiệm việc cung cấp oxy cho thai, nếu vì một nguyên nhân nào đó ảnh hưởng đến tuần hoàn tử cung – rau – thai làm giảm lưu lượng máu đến hồ huyết, hoặc từ gai rau đến thai, sẽ làm giảm...
Trị Xuất Huyết, Đau Bụng Sau Sinh Bằng Rượu Rễ Hoa Mào Gà Đỏ
Rượu Hoa Mào Gà Đỏ là một Tửu Dược được dùng trị chứng xuất huyết, đau bụng sau khi sinh vô cùng hiệu quả. Nếu chị em nào đang mắc chứng này thì hãy thực hiện ngay bài thuốc được hướng dẫn dưới đây nhé!
Trị Chứng Lâu Mọc Tóc Ở Trẻ Em Bằng Lá Hương Nhu
Trị Chứng Lâu Mọc Tóc Ở Trẻ Em Bằng Lá Hương Nhu: Đổ 1 bát nước vào 60g Hương nhu lâu năm, đun cạn còn 3 phần, đem trộn với 15g mỡ lợn, dùng để xoa hàng ngày sẽ làm tóc trẻ nhỏ mọc bình thường.
Những Lưu Ý Về Ăn Uống Của Trẻ Thừa Cân
Trẻ đã bị thừa cân, cha mẹ cần biết một số chế độ dinh dưỡng thích hợp sau đây: Hạn chế tối đa loại bánh kẹo và nước ngọt, thức ăn chế biến sẵn...
Tầm Quan Trọng Của Vitamin B2 Đối Với Mẹ Bầu
Riboflavin còn gọi là vitamin B2, giúp thúc đẩy chiều cao, thị giác, đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển xương, cơ và hệ thần kinh của thai nhi.
2 Giai Đoạn Phát Triển Về Chiều Cao Và Cân Nặng Đỉnh Điểm Của Trẻ Mẹ Cần Nhớ Để Giúp Con Cao Lớn Khỏe Mạnh
Để con cao lớn và khỏe mạnh thì mẹ hãy lưu ý 2 giai đoạn giúp phát triển chiều cao và cân nặng đỉnh điểm trong đời trẻ này nhé! TS.BS Phan Bích Nga, Giám đốc TT Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện...
4 Cách Trị Hóc Xương Ở Trẻ Nhỏ Không Thể Ngờ Lại Hiệu Quả Đến Vậy
Đang ăn bé bỗng khóc toáng lên và sợ hãi vì bị hóc xương. Mẹ hãy thật bình tĩnh để chữa cho bé bằng 1 trong 4 cách dưới đây nhé. Đảm bảo hiệu quả bất ngờ luôn đó.