Thứ năm, 20/09/2018 4:27 PM

Moraxella Catarrhalis

Thứ sáu, 17/11/2017 10:02 AM
Tên Khác
Neisseria catarrhalis, Micrococcus catarrhalis, Branhamella Catarrhalis
Tên Khoa Học
Moraxella catarrhalis

Moraxella Catarrhalis là vi khuẩn gây nhiễm trùng cơ hội cư trú ở đường hô hấp trên của trẻ khỏe, viêm tai giữa và viêm tai giữa dẫn đến viêm xoang, thường xuất hiện sau khi tăng tiếp xúc trực tiếp với vi khuẩn từ nơi cư trú; viêm phổi bắt đầu từ nhánh phế quản nhỏ của phổi.

Moraxella Catarrhalis
Moraxella Catarrhalis

Morraxella (Branhamella) catarrhalis, trước đây gọi là Neisseria catarrhalis hoặc Micrococcus catarrhalis. Vi khuẩn là một trong sáu loài (M. catarrhalis, M. bovis, M. phenylpyruuica, M. lacunata, M. nonliquefaciens, và M. osloensis) của giống Moraxella, thuộc họ Moraxellaceae (Bergey’s Manual of Determinative Bacteriology, 8th ed. (R. E. Buchanan and N. E. Gibbons, ed.), The Williams & Wilkins Co. Baltimore, Md.).

Trong vòng 20 đến 30 năm trở lại đây, vi khuẩn này được coi là một căn nguyên quan trọng gây nhiễm khuẩn đường hô hấp trên ở trẻ em và người lớn tuổi. Ngoài ra, vi khuẩn còn là nguyên nhân của nhiễm khuẩn đường hô hấp dưói ở những bệnh nhân bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (chronic obstructive pulmonary disease-COPD). Ở những người bị suy giảm miễn dịch, M. catarrhalis có thể gây ra nhiều loại nhiễm trùng nặng khác nhau như viêm phổi, viêm nội tâm mạc, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não… Các vụ dịch viêm phổi do M. catarrhalis ngày càng nhiều, chứng tỏ vai trò quan trọng gây nhiễm trùng bệnh viện của M. catarrhalis.

ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

1. Hình thể và tính chất bắt màu

M. catarrhalis là các song cầu Gram (-), úp hai đầu dẹt vào nhau. Kích thước từ 0,5 đến 1,5 um. Trong đờm, vi khuẩn có thể đứng thành đôi, thành bốn, hoặc thành từng nhóm nhỏ, hình thể giống như hạt cà phê.

2. Tính chất nuôi cấy

 Vi khuẩn hiếu khí, phát triển tốt ở môi trường có 5% máu cừu hoặc môi trường sô cô la, ở nhiệt độ 35 đên 37°C, khí trường có 5 đến 7% CO2. Trên thạch máu, khuẩn lạc nhỏ, tròn, mò đục, lồi, màu hơi trắng xám, không tan máu, đưòng kính 1 – 3 mm. Khi dùng que cấy đẩy, khuẩn lạc trượt trên mặt thạch. Vi khuẩn không mọc trên môi trường MacConkey.

3. Tính chất sinh vật hóa học

M. catarrhalis sinh oxidase, catalase, DNase, phân huỷ nitrat thành nitrit, thủy phân tributyrin. Vi khuẩn không sinh acid từ glucose, maltose, succrose, lactose, và fructose; test ONPG (-).

4. Tính chất kháng nguyên

M. catarrhalis có 3 týp huyết thanh (A, B và C). Phân biệt 3 týp này dựa trên sự khác nhau về cấu trúc của lipopolysaccharid trong vách của vi khuẩn. Týp A chiếm tới hơn 60% số chủng.

5. Yếu tố độc lực

Cho tới nay, các yếu tố độc lực của M. catarrhalis vẫn chưa được biết chính xác.

- Sự bám dính: Vi khuẩn sử dụng một số cấu trúc bề mặt như fimbriae, hay các protein tham gia vào sự bám dính vào biểu mô của vật chủ.

- Đề kháng với tác động của bổ thể: Sự đề kháng với tác động của bổ thể có sự tham gia của một số cấu trúc của vi khuẩn như các protein ở màng ngoài, hay các lipopolysaccharid.

Moraxella Catarrhalis

KHẢ NĂNG GÂY BỆNH

Nhiều nghiên cứu cho thấy, có tới 75% số trẻ em có M. catarrhalis cư trú ở đường hô hấp. Tỷ lệ này thấp hơn rất nhiều ở ngưòi lớn (1 đến 3%). Người ta vẫn chưa biết lý do vì sao có sự khác biệt như vậy. Một trong những giả thuyết là do sự khác nhau về IgA tiết theo lứa tuổi.

1. Bệnh ở trẻ em

M. catarrhalis là một căn nguyên quan trọng gây nhiễm trùng ở những trẻ em bị suy giảm miễn dịch. Ngoài ra, vi khuẩn còn gây nhiều loại nhiễm trùng khác như viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, viêm kết mạc và viêm màng não. M. catarrhalis là căn nguyên của hơn 20% số trường hợp viêm xoang, 25% viêm tai giữa cấp ở trẻ em.

2. Bệnh ở người lớn

M. catarrhalis gây viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi (đặc biệt ở những người bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, và người già). Vi khuẩn cũng có thể gây viêm nội tâm mạc, viêm màng não. Nó còn là một căn nguyên quan trọng gây nhiễm trùng bệnh viện. Viêm khí phế quản thường gặp nhất vối triệu chứng ho có đờm. Viêm phổi do M. catarrhalis thường nhẹ, và có hình thâm nhiễm ở thuỳ dưới phổi trên phim X quang.

CHẨN ĐOÁN VI SINH VẬT

1. Chẩn đoán trực tiếp

Nhuộm soi

Bệnh phẩm có thể là các loại dịch, mủ, máu tuỳ từng dạng nhiễm trùng của M. catarrhalis. Nhuộm Gram có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán M. catarrhalis.

Nuôi cấy phân lập

M. catarrhalis có thể mọc trên môi trường nuôi cấy thông thường, nhưng những môi trường có máu và một số yếu tố khác như CO2, nhiệt độ thích hợp cho sự phát triển của vi khuẩn. Một số môi trường chọn lọc có acetazolamid (giảm sự phát triển của các Neisseria), vancomycin, trimethoprim, và amphotericin B (ức chế sự phát triển của các vi khuẩn V nấm thuộc khuẩn chí bình thường) thường được dùng trong nuôi cấy và phân lập M. catarrhalis. Phân lập và xác định vi khuẩn dựa vào hình thể, tính chất bắt màu của vi khuẩn; đặc điểm của khuẩn lạc và các tính chất sinh vật hóa học.

Tiêu chuẩn chẩn đoán M. catarrhalis ở các phòng xét nghiệm cơ sở :

- Song cầu, bắt màu Gram (-)                           – Không phân giải các loại đương

- Không mọc trên MacConkey                          – ONPG (-)

- Oxidase (+)                                                         – DNase (+)

- Catalase (+)

2. Các phương pháp chẩn đoán khác

Một số phương pháp khác được dùng để chẩn đoán M. catarrhalis như xác định týp huyết thanh, nghiên cứu cấu trúc của các protein màng ngoài, cấu trúc ADN bằng các kỹ thuật sinh học phân tử.

Chẩn đoán gián tiếp

 Nhiễm trùng M. catarrhalis thường hạn chế ở bề mặt niêm mạc, ít khi là nhiễm trùng toàn thân. Do vậy, các kỹ thuật phát hiện kháng thể trong máu có nhiều hạn chế.

Moraxella Catarrhalis

NGUYÊN TẮC PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ

1. Phòng bệnh

Phòng bệnh không đặc hiệu

Cũng giống như các vi khuẩn lây theo đường hô hấp khác, việc phòng bệnh không đặc hiệu gặp khó khăn. Các biện pháp tăng cường vệ sinh mũi họng, tránh tiếp xúc vói người bệnh, đảm bảo thông thoáng môi trường làm việc và sinh hoạt là quan trọng.

2. Phòng bệnh đặc hiệu

Hiện nay, việc phát triển vacxin phòng bệnh do M. catarrhalis là một vấn đê đang được quan tâm rộng rãi nhò vào các mô hình nghiên cứu trên động vật và các kỹ thuật hiện đại. Tuy nhiên, cho tới nay, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu thêm để có một vacxin hiệu quả phòng bệnh.

2. Điều trị

M. catarrhalis đề kháng tự nhiên với trimethoprim và rất nhiều chủng sinh P- lactamase. Tuy nhiên, theo nhiều nghiên cứu, M. catarrhalis vẫn nhạy cảm với phần lớn các kháng sinh thường dùng trong điều  trị nhiễm trùng đường hô hấp.

 

Nguồn tham khảo

Visinhyhoc

Quan tâm  
3

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Hệ Thống Lọc Nước Từ Lõi Ngô
Nước bẩn nhiều hơn nước sạch là thực trạng của thế giới hiện nay, trước vấn đề này, cô bé Lalita Prasida đã phát minh ra một hệ thống lọc nước "kỳ cục" nhưng hữu ích vô cùng...
Không Khí Ô Nhiễm Tước Đi Của Mỗi Người 2 Năm Tuổi Thọ
Con người sẽ bị không khí ô nhiễm tước đi từ 1.5 - 2 năm tuổi thọ, trước thực trạng này nhiều quốc gia đã có kế hoạch giảm ô nhiễm không khí nhưng vẫn chưa tỏ ra khả quan mấy.
DuckDuckGo: Công Cụ Tìm Kiếm Mang Tính Bảo Mật Cao
Trong một thế giới Internet đầy bất ổn như hiện nay thì những ai có thể giúp khách hàng an tâm hơn thì chắc chắn sẽ thắng. Google, Facebook và các mạng xã hội khác thì liên tục bị cảnh báo về tính an toàn, thế nên DuckDuckGo được đà...
Đánh Thức Loài Giun Tròn Đã Ngủ Đông 42.000 Năm
Bạn đã bao giờ ngủ li bì cả tuần chưa? khi tỉnh dậy bạn có thấy mọi thứ xung quanh mình thật lạ lẫm không? Ấy vậy mà loài giun tròn đã ngủ đông suốt 42.000 năm nhưng khi được con người đánh thức, chúng vẫn tỉnh dậy và tỏ ra...
Tại Sao Lại Gọi Là Hồ Con Rùa? Hồ Con Rùa Xây Để Làm Gì?
Nhắc đến Sài Gòn thì người ta thường liên tưởng đến một số công trình đặc trưng như: Nhà thờ Đức Bà, dinh Độc Lập hay hồ Con Rùa. Vậy tại sao lại gọi là hồ Con Rùa? Hồ này được xây dựng từ bao giờ, mục đích và vị trí...
Trực Thăng Có Thể Hoạt Động Trên Sao Hỏa Được Không?
Con người đang dần bước sang một kỷ nguyên mới trong công cuộc khám phá vũ trụ khi NASA tuyên bố sẽ đưa trực thăng lên sao Hỏa vào năm 2020. Đây là một bước tiến cực lớn, chưa có tiền lệ.
Padmanabhaswamy Ngôi Đền Huyền Bí, Linh Thiêng và Giàu Có Bậc Nhất Ấn Độ
Ngay từ thế kỷ thứ VI ngôi đền Padmanabhaswamy đã được nhắc tới, trải qua hơn 1000 năm tồn tại và cho đến ngay nay, một trong 6 căn hầm bí ẩn của ngôi đền giàu có nhất Ấn Độ này vẫn còn nằm trong mức màn bí ẩn và chưa ai dám...
10 Loài Chim Đẹp Mê Hồn Đang Có Nguy Cơ Biến Mất Khỏi Trái Đất
Trong tự nhiên có nhiều loài chim đẹp đến mê hồn thế nhưng chúng đang bị đe dọa một cách nghiêm trọng do môi trường sống bị thu hẹp, dưới đây là 10 loài đang có nguy cơ biến mất khỏi trái đất.