Thứ bảy, 20/01/2018 12:24 AM

Trực Khuẩn Ho Gà - Haemophilus Pertussis

Thứ sáu, 17/11/2017 9:39 AM

Trực Khuẩn Ho Gà (Haemophilus pertussis) rất nhỏ, kích thước 0,5-0,8 μ m x 0,2-0,3 μ m, Gram âm, không di động, không sinh nha bào, có thể có vỏ, vi khuẩn hiếu khí. Gây bệnh ho gà, thường gặp ở trẻ em, rất dễ lây và gây thành dịch. Bệnh ho gà lây trực tiếp qua đường hô hấp, lây nhất ở thời kỳ đầu của bệnh.

Trực Khuẩn Ho Gà - Haemophilus Pertussis
Trực Khuẩn Ho Gà - Haemophilus Pertussis

Muốn phân lập từ bệnh phẩm phải có môi trường đặc biệt, đó là môi trường Bordet - Gengou (môi trường chứa khoai tây, glycerol và 15-20% máu), vi khuẩn mọc chậm sau 2 - 4 ngày, khuẩn lạc nhỏ, tròn, lồi, xám nhạt như xà cừ hoặc có ánh kim loại (giống như giọt thủy ngân), xung quanh có vòng tan máu hẹp. Catalase âm tính, Oxydase dương tính, Urease âm tính. Trong quá trình nuôi cấy trên môi trường nhân tạo, trực khuẩn ho gà biến dị từ dạng S sang dạng R. Hiện tượng này được chia làm 4 pha:

- Pha I: Tương ứng với khuẩn lạc dạng S, vi khuẩn hình bầu dục, có vỏ, đứng riêng rẽ hoặc từng đôi, ít khi thành chuỗi, có độc lực, có kháng nguyên đặc hiệu của pha I là những kháng nguyên mạnh tạo được miễn dịch đối với bệnh ho gà.

- Pha IV: Tương ứng với khuẩn lạc dạng R, vi khuẩn hình sợi t o hơn và hay xếp thành chuỗi ngắn, không có vỏ, không có độc lực, mất kháng nguyên pha I.

- Pha II và pha III: là những giai đoạn trung gian

Sự biến đổi pha có ý nghĩa quan trọng trong sản xuất vaccine. Muốn điều chế vaccine tốt cần phải dùng vi khuẩn ở pha I.

Trực khuẩn ho gà sản xuất các yếu tố làm thành độc lực và có vai trò quan trọng trong cơ chế bệnh sinh:

- Độc tố ho gà: Bản chất protein, do vi khuẩn ở pha I tiết ra, làm tăng lượng AMP vòng dẫn đến sự tăng tiết dịch và chất nhầy đường hô hấp (triệu chứng đặc trưng của cơn ho trong bệnh ho gà). Kháng thể kháng độc tố ho gà có vai trò bảo vệ chống nhiễm trùng.

- Độc tố Adenylate cyclase: Có thể xâm nhập vào tế bào đường hô hấp làm tăng tiết AMP vòng, ức chế hiện tượng hoá hướng động bạch cầu đa nhân trung tính và ức chế hiện tượng thực bào. Độc tố này có vai trò bảo vệ vi khuẩn trong giai đoạn sớm của bệnh.

- Độc tố tế bào khí quản (tracheal cytotoxin): Gây tổn thương đặc hiệu các tế bào lông chuyển của biểu mô đường hô hấp.

- Độc tố không chịu nhiệt và nội độc tố (lipopolysaccharid): Vai trò sinh bệnh không rõ.

- Kháng nguyên thân: Chịu nhiệt, còn gọi là ngưng kết nguyên, kháng nguyên này chung cho cả giống Bordetella .

Khả năng gây bnh ở người

B. pertussis gây bệnh ho gà, thường gặp ở trẻ em, rất dễ lây và gây thành dịch. Bệnh ho gà lây trực tiếp qua đường hô hấp, lây nhất ở thời kỳ đầu của bệnh. Vi khuẩn phát triển ở liên bào đường hô hấp, không vào máu. Vi khuẩn giải phóng các độc tố gây thương tổn đường hô hấp và gây nên các dấu hiệu toàn thân của bệnh ho gà.

Bệnh ho gà là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính ở đường hô hấp, làm viêm long đường hô hấp và xuất hiện những cơn ho đặc biệt, gây những biến chứng phổi và não, ảnh hưởng tới sự phát triển trí tuệ của trẻ, nhất là ở trẻ sơ sinh.

Bệnh ho gà xảy ra quanh năm, thường gặp ở trẻ mới đẻ đến 5 tuổi. Tử vong nhiều nhất là ở trẻ em dưới 1 tuổi. Bệnh có thể gặp ở người lớn và chỉ gây ho dai dẳng không thành cơn rõ rệt. Ngày nay, nhờ có vaccine tốt tỷ lệ mắc bệnh ho gà đã giảm rất nhiều.

Trực Khuẩn Ho Gà - Haemophilus Pertussis

Chẩn đoán vi sinh vt

1. Chẩn đoán trc tiếp

- Chủ yếu là phân lập vi khuẩn. Có nhiều cách lấy bệnh phẩm, tốt nhất là lấy bệnh phẩm ở thời kỳ đầu của bệnh. Lấy bệnh phẩm ở họng mũi bằng tăm bông mềm và đàn hồi qua đường mũi, cấy vào môi trường Bordet-Gengou ngay tại giường bệnh nhân. Có thể dùng một dĩa môi trường mở ra và để cách miệng bệnh nhân 10cm hứng nước bọt bắn ra trong cơn ho không kích thích khoảng 15 giây. Để tủ ấm 37oC/ 2-3 ngày. Xác định khuẩn lạc điển hình, nhuộm gram để xác định hình thể vi khuẩn và làm phản ứng ngưng kết với kháng huyết thanh đặc hiệu.

Ngoài ra, có thể dùng kháng thể đơn dòng để tìm độc tố ho gà trong bệnh phẩm, dùng kỹ thuật khuếch đại gen (PCR: Polymerase Chain Reaction) để tìm đoạn ADN đặc hiệu của vi khuẩn.

2. Chẩn đoán gián tiếp

Tìm kháng thể kháng độc tố ho gà trong huyết thanh bệnh nhân.

Phòng bnh và điều tr

1. Phòng bnh

Phòng bnh không đc hiu:

Phát hiện bệnh sớm và chữa trị kịp thời, cách ly bệnh nhân và hạn chế tiếp xúc nhất là những bệnh nhân đang ở thời kỳ đầu của bệnh.

Phòng bệnh đặc hiu

Vaccine ho gà hiện nay là vaccine chết, được làm từ vi khuẩn ho gà ở pha I. Dùng vaccine ho gà tiêm đồng loạt cho trẻ em dưới 1 tuổi để gây miễn dịch cơ bản. Tiêm nhắc lại sau 1 năm để củng cố miễn dịch và sau 5 năm tiêm nhắc lại một lần nữa. Vaccine phòng bệnh ho gà là một trong 6 loại vaccine bắt buộc trong chương trình tiêm chủng mở rộng, thường dùng dưới dạng 1 vaccine hỗn hợp Bạch hầu-Uốn ván-Ho gà (DTC: Diphterie-Tetanie-Cough). Ngoài ra có thể dùng huyết thanh miễn dịch hoặc globulin miễn dịch người để phòng bệnh và chữa bệnh ho gà ở trẻ còn bú.

2. Điu tr

Phải phát hiện sớm để cách ly và điều trị ngay bằng kháng sinh. Liệu pháp kháng sinh không rút ngắn được giai đoạn kịch phát nhưng loại trừ được vi khuẩn gây bệnh, giảm lây lan, dự phòng bội nhiễm. Kháng sinh chọn lọc là Erythromycin.

 

Nguồn tham khảo

Xenghiemdakhoa

Quan tâm  
0

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Kỹ Thuật Phát Minh Của Người Xưa Khiến Chúng Ta Cực Kỳ Ngỡ Ngàng Và Thán Phục
Trong dòng chảy đằng đẵng của văn hóa Á Đông, có rất nhiều phát minh cổ đại khiến con người thời nay phải ngỡ ngàng về độ tinh xảo cũng như ý tưởng độc đáo. Hãy cùng chiêm ngưỡng hình ảnh những phát minh độc đáo này qua bộ...
Trái Đất Xinh Đẹp Của Chúng Ta Có Thể Bị Hủy Diệt Trong Vòng 100 Năm Tới?
Trái Đất Xinh Đẹp Của Chúng Ta Có Thể Bị Hủy Diệt Trong Vòng 100 Năm Tới? Đó là tuyên bố gây sốc của nhiều nhà khoa học. Họ còn đưa ra những kịch bản hết sức thuyết phục. Vậy cụ thể ra sao? Mời quý bạn đọc cùng Ydvn.net tìm...
Cách Tiết Kiệm Điện Khi Sử Dụng Điều Hòa Vào Mùa Đông Tối Ưu Nhất
Làm sao để mùa đông ấm áp với điều hòa mà không lo tốn nhiều điện là câu hỏi được rất nhiều bạn thắc mắc. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn cách tiết kiệm điện khi sử dụng điều hòa trong mùa...
Giáo Sư Vật Lý Nổi Tiếng Stephen Hawking Cảnh Báo: Trí Tuệ Nhân Tạo AI Sẽ Hủy Diệt Loài Người
Trí tuệ nhân tạo AI sẽ tạo ra những bộ não cho những con robot thông minh trong tương lai: Vậy điều này đối với con người là phúc hay họa. Theo Giáo Sư Vật Lý Nổi Tiếng Stephen Hawking thì Trí Tuệ Nhân Tạo AI Sẽ Hủy Diệt Loài Người.
Những Phát Minh Sinh Học Của Những Nhà Khoa Học "Điên Rồ"
Bằng công nghệ đột biến Gen sinh học, người ta đã tạo ra rất nhiều sản phẩm nông nghiệp hữu ích cho đời sống con người nhưng bên cạnh đó cũng có rất nhiều nhà khoa học "điên rồ" đã tạo ra những sinh vật rất lạ, mục đích...
Cùng Chiêm Ngưỡng Vẻ Đẹp Như Mộng Của 13 Di Sản Thế Giới Mới
Tổ chức UNESCO vừa quyết định công nhận thêm 21 địa điểm mới là di sản thế giới, đồng thời mở rộng phạm vi của 5 địa điểm được công nhận trước đó tại hội nghị thường niên vừa kết thúc vào trung tuần tháng 7.
Tòa Nhà Khổng Lồ, Nơi NASA Lắp Đặt Và Vận Chuyên Tên Lửa
Bạn đã bao giờ nghĩ tới những công đoạn vận chuyển khi NASA lắp ráp các quả tên lửa khổng lồ? Tất cả đều được tiến hành trong Tòa nhà Lắp ráp Thiết bị (VAB) ở Trung tâm Vũ trụ Kennedy.
Thonis – Heracleion: Thành Phố Cổ Đại Hùng Vĩ Và Tuyệt Mỹ Chìm Sâu Dưới Đáy Đại Dương Đã Được Tìm Thấy
Gần đây một chuỗi những bí ẩn đáng kinh ngạc về Đại dương đang dần dần được hé lộ. Một trong những khám phá gần đây là cả thành phố Heracleion, một thành phố từng được coi là một “huyền thoại”. Đây từng là một đô...
10 Bức Ảnh Đẹp Nhất Của Giải Thưởng Nhiếp Ảnh Động Vật Hoang Dã Năm 2017
Hai chú cá thòi lòi đồng ca, sóc nhảy híp hóp hay voi biển bị sốc trước những tiết lộ của bạn mình là 3 trong 10 Bức Ảnh Đẹp Nhất Của Giải Thưởng Nhiếp Ảnh Động Vật Hoang Dã Năm 2017.