Thứ tư, 26/09/2018 12:23 PM

Hạc Thần Đã Giúp Vua Gia Long Tìm Được Đất Quý Xây Thành

Chủ nhật, 12/11/2017 8:50 AM

Thành trì thời xưa rất quan trọng vì nó là trung tâm đầu não của tỉnh lỵ, loạn có thể giữ, bình có thể trị. Vì thế vua Gia Long rất trăn trở khi chọn đất xây thành nhưng cũng may Hạc thần đã phân ưu cùng ngài.

Vua Gia Long.

Sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, tháng 6 năm Nhâm Tuất 1802, Nguyễn Ánh lên ngôi vua lập ra vương triều nhà Nguyễn, lấy niên hiệu là Gia Long. Nhưng trong lòng vua vẫn không an tâm với đất Bắc Hà, nơi có nhiều cựu thần nhà Lê. Sau ngày đăng quang vua Gia Long bàn bạc chia đặt quan chức để cai quản 11 trấn Bắc Thành, bàn phép khoa cử thu hút nhân tài, vỗ về sĩ phu đất Bắc.

Trước khi trở về triều, Vua Gia Long ghé đến Nguyên miếu ở trong thành Triệu Tường (Thanh Hóa) bái yết tiên tổ. Đồng thời, nhà vua cũng muốn rời thành Tư Phố đến một nơi mới để đặt trấn lị của trấn Thanh Hoá, nhưng lại chưa tìm được vùng đất ưng ý.

Chim hạc giúp vua tìm đất quý

Tương truyền một đêm nọ, vì mải suy nghĩ đến chuyện dời thành, Vua Gia Long bồn chồn mãi không sao ngủ được. Đến canh ba khi chợt đi vào giấc ngủ, thì nhà vua nằm mơ, đột nhiên thấy cửa hành cung mở ra. Một người mặt mũi khôi ngô, tay dài quá gối, mình như mình hạc, vóc như vóc tiên, toàn thân áo quần trắng muốt tiến đến sụp lạy trước mặt vua tâu: “Biết bệ hạ đang trăn trở tìm địa điểm dời thành Tư Phố, Thần Bạch Hạc phái tôi đến giúp bệ hạ việc này. Ngày mai khoảng giữa giờ Thìn xin bệ hạ theo tôi định đất. Đó là nơi bền vững muôn đời, loạn có thể giữ, bình có thể trị, dẫu sau này có lần đổ nát nhưng lại hoàn như Châu về Hợp Phố.”

Nhà vua toan hỏi thì người đó đã chẳng thấy đâu, chỉ thấy một ánh hào quang trắng mềm mại tựa ánh trăng ngàn uyển chuyển bay qua rèm cửa, dìu dịu mùi hương thơm kỳ lạ lan toả khắp nhà.

Vua giật mình tỉnh giấc mới biết là vừa nằm chiêm bao nhưng lại rất thật, vua tự hỏi: “Thần Bạch Hạc là vị thần nào, phải chăng đây là Thần Chim Lạc mà cha ông xưa đã thờ, là Chim Tổ, loài linh điểu giang cánh bay trên trống đồng?”

Loài linh điểu giang cánh bay trên trống đồng.

Vua liền kể chuyện này lại với các Đại Thần rồi truyền lệnh sẵn sàng xe ngựa chờ Thần linh ứng, giữa giờ Thìn hễ có người mặc áo trắng đến lập tức phải đón vào bái kiến.

Mọi người đều chăm chú quan sát con đường dẫn đến Nguyên miếu xem có ai mặc áo trắng không. Giờ Thìn đến nhưng vẫn chưa thấy gì cả.

Đến đúng giữa giờ Thìn thì từ trên không bất ngờ có tiếng chim vọng xuống, nhà vua cùng mọi người ngước nhìn lên trời. Một con chim Hạc trắng to lớn khác thường cứ bay lượn trước sân nhà vua ngự như có ý đợi chờ.

Chim Hạc đứng cạnh bàn thờ trong Văn miếu Quốc Tử Giám.

Nhà vua hiểu ra liền lên xe. Chim Hạc kêu to mấy tiếng rồi bay đi trước, nhà vua cùng cận thần theo sau.

Đến một vùng đất mới có rất nhiều đầm nước xanh biếc, chim Hạc ngừng cánh bay hạ xuống trước xe nhà vua rồi gật gật đầu. Nhà vua chưa kịp mở lời thì chim Hạc đã vụt bay đi.

Nhà vua phóng tầm mắt bao quát khắp vùng, quả là nơi sơn thuỷ hữu tình. Núi sông như đặt bày trên đồng xôi bãi mật. Phía Đông có dãy Linh Trường và dãy Trường Lệ làm án. Tả có long sơn long thuỷ, hữu có hổ phục hổ chầu. Đây chính là vùng đất vua trông đợi bấy lâu nay. Vui mừng khôn xiết, nhà vua chỉ tay xuống đất dõng dạc bảo các quần thần: “Ta sẽ dựng thành ở chính nơi này. Toà thành đó sẽ gọi là thành Chim Hạc.”

Hạc thành.

Vị trí nơi đây chính là thuộc làng Thọ Hạc, huyện Đông Sơn, nay đã được sáp nhập vào thành phố Thanh Hóa, nên thành sau này còn được gọi là thành Thọ Hạc.

Năm 1804, vua Gia Long hạ chiếu chỉ di dời lị sở của trấn Thanh Hoá từ làng Dương Xá, xã Thiệu Dương, huyện Thiệu Hóa đến làng Thọ Hạc, huyện Đông Sơn, đồng thời tiến hành xây dựng thành trấn lị.

Kiến trúc Hạc thành

Hạc thành được xây theo hình lục lăng, có hào bao quanh mặt ngoài. Thành mở 4 cửa: cửa tiền phía Nam, cửa hậu phía Bắc, cửa tả phía Đông Nam, cửa hữu phía Tây Nam. Trong thành là nơi ăn ở, trị vì của các quan đầu tỉnh.

Kiến trúc Hạc thành.

Về kiến trúc Hạc thành, sách “Đồng Khánh dư địa chí” mô tả:

Thành ở địa phận xã Thọ Hạc huyện Đông Sơn. Thành xây bằng gạch đá, chu vi 630 trượng (2.961m), cao 1 trượng (4,7 m), có 4 cửa, hào rộng 9 trượng 3 thước, sâu 7 thước. Các vệ Tuyên Vũ, Hùng Vũ, Nhuệ Vũ bao vòng phía trước; Quảng Vũ, Nghĩa Vũ bao vòng phía sau; Túc Vũ, Công Vũ bao vòng bên trái; Trang Vũ, Kiện Vũ, Cương Vũ bao vòng bên phải. Đồn thuỷ quân ở địa phận Nam Ngạn, hai vệ Tả, Hữu đóng ở đây. Đàn Xã tắc ở phía Tây Bắc thành. Đàn Tiên Nông ở phía Đông Nam thành. Đàn Sơn xuyên ở phía Tây Nam thành. Văn miếu ở phía Đông Bắc thành. Miếu Hội đồng ở phía Nam thành. Vũ miếu ở phía Tây thành. Học xá ở phía Nam thành. Trường thi ở phía Đông Bắc thành.

Thành Thọ Hạc được xây theo kiến trúc Vauban lục lăng, là kiểu phòng ngự rất lợi hại. Kiểu thành này trước đây đã được áp dụng khi xây thành Diên Khánh (Khánh Hòa). Danh tướng Tây Sơn là Trần Quang Diệu hai lần đem binh vây đánh Diên Khánh nhưng phải rút lui, thiệt hại nhiều nhưng không sao chiếm được.

Hạc thành cũng mang hơi hướng của thành Gia Định hay còn gọi là thành Bát Quái.

Hạc thành còn mang hơi hướng của thành Gia Định (hay còn gọi là thành Bát Quái) trong Sài Gòn. Đây là ngôi thành được xây dựng vào năm 1790 theo kiến trúc hỗn hợp Đông-Tây, đóng vai trò rất quan trọng về mặt chính trị, quân sự, địa lý của vùng Gia Định trong một khoảng thời gian dài. Sau khi được xây dựng, quân Tây Sơn đã không cố gắng để chiếm thành một lần nào nữa, giúp cho Nguyễn Ánh có được một lợi thế nhất định.

Vùng đất linh thiêng sinh nhiều hào kiệt

Về sau này xã Thọ Hạc được sáp nhập vào thị xã Thanh Hóa. Phan Huy Chú khi tới Thanh Hóa đã viết rằng:

Thanh Hóa mạch núi cao vót; sông lớn lượn quanh, biển ở phía Đông, Ai Lao sát phía Tây, Bắc giáp trấn Sơn Nam, Nam giáp đạo Nghệ An. Núi sông rất đẹp, là một chỗ đất có cảnh đẹp ở nơi xung yếu. Các triều trước vẫn gọi là một trấn rất quan trọng. Đến Lê lại là nơi căn bản. Vẻ non sông tốt tươi chung đúc nên sinh ra nhiều bậc vương tướng, khí tinh hoa tụ họp lại, nảy ra nhiều văn nho. Đến những sản vật quý, cũng khác mọi nơi. Bởi vì đất thiêng thì người giỏi nên nảy ra những bậc phi thường; vượng khí chung đúc nên xứng đáng đứng đầu cả nước.

Lịch triều Hiến Chương Loại Chí

Nhận xét của Phan Huy Chú về Thanh Hóa cũng không quá chút nào, bởi vùng đất này phát tích nhiều đế vương cũng như thủ lĩnh các cuộc khởi nghĩa nổi tiếng trong lịch sử như Bà Triệu, Dương Đình Nghệ, Lê Đại Hành, Lê Lợi, Nguyễn Ánh.

Núi Hàm Rồng linh thiêng của Thanh Hóa.

Người Việt có câu “đất lành chim đậu”, câu chuyện chim Hạc chỉ đường cho Vua Gia Long cũng cho thấy Thanh Hóa đúng là vùng đất “địa linh sinh nhân kiệt”.

 

Nguồn tham khảo

Trithucvn

Quan tâm  
3

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
5 Nghệ Thuật Giao Tiếp Giúp Bạn Không Bao Giờ Bị Cô Lập Trước Đám Đông Người Xa Lạ
Khả năng giao tiếp của bạn thế nào? Nếu bạn không muốn bị cô lập trong đám đông thì hãy xem ngay 5 nghệ thuật giao tiếp dưới đây và vận dụng vào cuộc sống để ai cũng yêu thích và khen ngợi sự duyên dáng của...
Nỗi Lòng Bồ Đề Sư Tổ
Danh sư ắt xuất cao đồ. Thầy giỏi thì đồ đệ sẽ giỏi giang. Nhưng giỏi giang phải trong khuôn khổ, kỷ luật, để thầy còn ngẩng mặt tự hào khi chúng ta thành công và thành nhân. Chưa có ông thầy nào trên đời mong học trò mình thất...
Hãy Vẽ Người Thân Nhất Của Em
Tuyển tập 30+ hình ảnh ngộ nghĩnh về nhiều đề tài giúp bạn thư giãn sau những phút giây căng thẳng.
Bệnh Chắc Là - Hãy Ngừng Suy Diễn, Bảo Thủ, Không Biêt Nhận Sai Và Bỏ Cái Tính Sĩ Diện Đi
Thời đại mới rồi, những cái cũ rích, bảo thủ thì nên bỏ đi, cớ sao lại cứ cứng nhắc giữ lại làm chi vậy, chứ khăng khăng mình làm gì cũng đúng, mình là số 1 còn lời người khác nói là sai quấy hết....
12 Năm Đứng Top Đầu Trong Trường Cho Tới Khi Ra Đời Không Bằng Cậu Bạn Cá Biệt Học Cùng Lớp
Có rất nhiều con đường để đi đến thành công điều quan trọng là bạn định hướng thế nào và thực hiện ra sao? Bài viết này là một tâm sự của một bạn trẻ khi mà 12 năm học lúc nào cũng đứng trong top đầu,...
Lợn Đi Chợ: Than Thân Và Trách Phận Không Bao Giờ Thay Đổi Được Thời Cuộc
Khi tai hoạ tới, sợ hãi và than thân trách phận cũng không thể thay đổi được thực tế. Cách tốt nhất là cố gắng thay đổi vận mệnh của mình ngay từ đầu. Câu chuyện Lợn Đi Chợ hôm nay sẽ giúp bạn hiểu hơn về dụng ý này.
13 Danh Ngôn Cực Hay Đập Thẳng Vào Mặt Người Có Tính Cố Chấp Và Bảo Thủ
Bạn có phải là người mang tính cố chấp và bảo thủ? Nếu có hãy sửa ngay đi bạn nhé bởi vì một trí óc bảo thủ là một trí óc đang chết dần.Và cơ hội tốt không bao giờ đến với người bảo thủ đâu. Hãy nhớ...
Truyền Thuyết Về Miếu Bà Trên Côn Đảo
Có câu ca "Gió đưa cây Cải về trời, rau Răm ở lại chịu lời đắng cay". Vậy nguyên nhân ra đời của câu ca này như thế nào? Nó được cho là gắn với truyền thuyết về một ngôi miếu linh thiêng trên côn đảo: Miếu Bà hay còn gọi là...
Tích Xưa Chuyện Cũ: Chưa Đỗ Ông Nghè Đã Đe Hàng Tổng
Hẳn bạn đã nghe qua câu thành ngữ "chưa đỗ ông nghè đã đe hàng tổng". Bạn hiểu rõ ý nghĩa của nó chứ? Tích xưa chuyện cũ về sự ra đời của câu thành ngữ này thế nào? Câu chuyện sau sẽ giúp bạn tỏ tường.
Trí và Dũng Của Các Bậc Thông Tuệ
Gặp biến không loạn, gặp nghịch cảnh không chút dao động, được lợi không quá vui, bị mất không quá buồn ấy là cái trí và dũng của những bậc thông tuệ, như 2 câu thơ của Tô Đông Pha "Mạc thính xuyên lâm đả diệp thanh, hà phướng...