Thứ tư, 14/11/2018 11:29 AM

Bọ Chét - Siphonaptera

Thứ năm, 02/11/2017 9:30 AM
Con Bọ Chét
Con Bọ Chét
Vòng Đời
Vòng Đời
Bọ Chét Trên Lông Chó
Bọ Chét Trên Lông Chó
Bọ Chét Có Thể Nhảy Rất Cao
Bọ Chét Có Thể Nhảy Rất Cao
Là Tác Nhân Truyền Dịch
Là Tác Nhân Truyền Dịch

Bọ chét là những côn trùng hút máu nhỏ, không cánh (thuộc bộ Siphonaptera) có đặc điểm chuyển động nhảy. Nó chủ yếu hút máu động vật. Những loài quan trọng nhất là bọ chét chuột, bọ chét người và bọ chét mèo. Những vết đốt của chúng dẫn đến tấy rát, khó chịu và mất máu. Bọ chét chuột là vật chủ yếu truyền bệnh dịch hạch và sốt phát ban. Bọ chét mèo là vật truyền sán dây.

Bọ Chét - Siphonaptera
Bọ Chét - Siphonaptera

tả

Bọ chét là tên gọi thông dụng đối với các loại côn trùng nhỏ không có cánh thuộc bộ Siphonaptera (một số tài liệu khoa học lại dùng tên Aphaniptera), phân lớp côn trùng có cánh. Bọ chét là một loài ký sinh trùng sống trên da vật chủ là các loài động vật có vú và chim để hút máu.

Thân hình bọ chét dài từ 1,5-1,6 mm nhưng bọ chét khỏe phi thường. Bọ chét có thể nhảy cao 18 cm; xa 33 cm) - khoảng gấp 200 lần chiều dài thân của chúng, khiến chúng là loài vật nhảy cao và xa nhất trong số các động vật nếu tính theo tỷ lệ độ dài và độ cao chúng nhảy được so với kích thước. Bọ chét có thể đẩy những quả bóng nặng hơn bản thân mình gấp 30 lần. Có khoảng một nghìn loài bọ chét khác nhau. Chúng có mặt ở khắp các châu lục, thậm chí cả ở Nam Cực. Bọ chét là tác nhân truyền bệnh dịch và bằng cách nhảy từ chỗ này sang chỗ khác, chúng từng định đoạt số phận của loài người. Trong lịch sử, bệnh dịch hạch do bọ chét chuột gây ra năm 1374 đã cướp đi sinh mệnh của một phần tư dân số châu Âu.

Vòng đời

Vòng đời của bọ chét gồm 4 giai đoạn: trứng, ấu trùng, nhộng và trưởng thành. Bọ chét trưởng thành dài 1-4mm và có thân dẹt theo hai bên, không có cánh và chân phát triển mạnh để nhảy. Màu sắc thay đổi từ hơi nâu đến nâu đen. Ấu trùng dài 4-10mm, màu trắng, chúng không có chân nhưng rất cơ động. Kén được ngụy trang tốt vì rất dính và nhanh chóng được các hạt bụi, cát mịn bao quanh.

Cả bọ chét đực và cái đều hút máu. Bọ chét tránh ánh sáng và hầu hết đều thấy trong các đám lông tơ hoặc lông vũ của động vật hoặc ở giường ngủ, quần áo của con người. Hầu hết các loài bọ chét đốt máu một hoặc hai loài vật chủ, nhưng khi vắng mặt vật chủ ưa thích nó đốt người hoặc các động vật khác. Bọ chét trưởng thành có thể nhịn đói, sống được vài tháng. Bọ chét di chuyển bằng cách nhảy, một số loài có thể nhảy cao đến 30cm.

Các bệnh gây ra do bọ chét

Con người thường bị bọ chét mèo (Ctenocephalis felis) đốt nhiều nhất, sau đó là bọ chét chó (C. canis), bọ chét người (Pulex irritans). Bọ chét đốt gây ngứa và đôi khi rất khó chịu. Bị đốt nhiều có thể dẫn dến dị ứng và viêm da.

Vi khuẩn dịch hạch được bọ chét truyền và con người có thể nhiễm bệnh do bị bọ chét đã hút máu động vật bị dịch hạch đốt. Trước đây, dịch hạch đã được gọi là các chết đen và là nguyên nhân gây ra các vụ dịch thảm khốc.

Bệnh sốt phát ban do bọ chét còn gọi là sốt phát ban chuột. Nó được lây lan chủ yếu do bọ chét chuột và bọ chét mèo, con người bị lây nhiễm do sự ô nhiễm từ phân khô và xác bọ chét.

Các biện pháp phòng chống

Các biện pháp phòng chống được sử dụng tùy thuộc vào mục tiêu là diệt bọ chét truyền bệnh hay bọ chét thông thường.

Để phòng chống dịch hạch và dịch sốt phát ban do bọ chét truyền xảy ra ở thành phố phải kết hợp 2 biện pháp diệt chuột và rắc hóa chất diệt vào nơi sống của chuột để diệt bọ chét.

Đối với các loài bọ chét gây phiền hà có thể sử dụng các biện pháp tự bảo vệ cá nhân như chất xua, dùng quần áo tẩm hóa chất diệt côn trùng. Vệ sinh nhà của, phòng ngủ, thường xuyên giặt chăn màn, phun hoặc rắc hóa chất diệt côn trùng vào các khe, kẽ, góc phòng. Đối với bọ chét chó, mèo sử dụng hóa chất rắc, phun, tắm vào lông của chúng, hoặc dùng lufenuron. Lufenuron theo máu được bọ chét cái hút vào khi đốt vật chủ có tác dụng ngăn cản sự phát triển của trứng. Ngoài ra, có thể sử dụng vòng cổ có tẩm hóa chất diệt bọ chét cho động vật.

 

Nguồn tham khảo

1. Impehcm

2. Wikipedia

Quan tâm  
2

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Con Rươi - Tylorrhynchus heterochaetus
Con Rươi hay còn gọi là Rươi Biển, Địa Long là loại thường hay được khai thác ở Việt Nam để chế ra các món ăn đặc trừng vùng miền, Rươi có tên khoa học là Tylorrhynchus heterochaetus, thường số trong cát sỏi, mép khe đá hay đáy bùn...
7 Kỹ Năng Sống Sót Nên Luyện Hàng Ngày Để Đảm Bảo An Toàn Tính Mạng Cho Chính Bản Thân Bạn
Cuộc sống luôn tồn tại những điều bất ngờ mà bạn không thể lường trước được. Hãy học cách quan sát và phân tích kỹ tình hình trước khi bạn làm một việc gì đó và nếu muốn bảo đảm sự an toàn tính...
Lê Yên Thanh: Từ Chối Làm Việc Ở Google, Trở Về Việt Nam Khởi Nghiệp
Từ chối làm việc ở Google, trở về Việt Nam tham gia khởi nghiệp với mức lương thấp hơn gấp 10 lần. Điều gì khiến nhà khoa học trẻ Lê Yên Thanh làm như vây?
Phế Cầu Khuẩn - Streptococcus Pneumoniae
Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là một loài vi khuẩn Gram dương thuộc chi Streptococcus. S. pneumoniae cư trú nhưng không gây ra bệnh trong mũi họng của người khỏe mạnh. Tuy nhiên, ở những người nhạy cảm, chẳng hạn như người già và...
Những Thí Nghiệm Tàn Khốc Nhất Trong Lịch Sử Loài Người
Để có được những thành tựu khoa học như hiện nay, không ít những loài vật đã bị đem ra làm thí nghiệm, và chúng phải chịu cảnh đau đớn, mù lòa, tàn tật suốt đời hoặc tử vong ngay lập tức. Dưới đây xin điểm lại những thí...
Nano Membrane Toilet: Loại Bồn Cầu Không Cần Dùng Nước
Bill Gates lại gây bất ngờ khi ông giới thiệu loại bồn cầu có tên Nano Membrane Toilet, đây là thiết bị "relax" không cần dùng nước, chi phí chưa đến 0.01 USD/ngày, giúp tiết kiệm cho thế giới 233 tỷ USD/năm.
Penicillium
Penicillium là một chi nấm có tầm quan trọng lớn trong môi trường tự nhiên cũng như sản xuất thực phẩm và thuốc. Vài thành viên của chi được dùng để sản xuất penicillin - một kháng sinh có thể giết chết hoặc ngừng sự phát triển...
Rùa Cá Sấu: Loài Rùa Nước Ngọt Lớn Nhất Hành Tinh và Có Lực Cắn Đến Rợn Người
Với lực cắn gấp 4 lần cá sấu. Các loài như: sư tử, báo đốm, cá mập, hổ,... đều phải gọi Rùa Cá Sấu bằng "cụ". Vì thế mà nó được tôn là "phiên bản sống" của khủng long thời tiền sử.
Trung Quốc Phát Triển Robot AI Quyết Định Sinh Mạng Bệnh Nhân Đang Hôn Mê
Tại bệnh viện công PLA của Trung Quốc, người ta phát triển một loại robot AI để xác định một người nào đó đang hôn mê có thể tỉnh lại một lần nữa hay không, loại máy mọc này có thể chẩn đoán chính xác lên đến 90%.