Thứ bảy, 19/01/2019 6:35 AM

Nhân Trần

Thứ ba, 31/10/2017 2:22 PM
Tên khác
Nhân trần nam, Nam nhân trần

Nhân trần là dược vị lấy toàn cây Nhân Trần (Adenosma Caerulea R.Br) hơi hoặc sấy khô vị hơi đắng, tính hơi hàn, có công dụng thanh nhiệt, lợi thấp, lợi mật, được dùng để chữa các chứng hoàng đản, tiểu tiện bất lợi, viêm loét da do phong thấp….

Nhân Trần
Nhân Trần

tả

Nhân trần có hai loại, nhân trần bắc và nhân trần nam. Nhân trần bắc mọc tại Trung Quốc, nhần trần nam mọc tại Việt Nam

Nhân trần nam ngoài dùng để làm nước giải khát, còn được dùng làm thuốc.

Nhân trần Nam còn gọi là hoắc hương núi, họ hoa mõm chó, có tên Latin là Adenosma cacruleum. Khi khô màu nâu sẫm, mùi thơm hắc, khác với nhân trần Bắc họ cúc màu xám hơi vàng, mùi thơm nhẹ.

Ở Việt Nam thường thấy nhân trần mọc hoang nhiều ở các tỉnh phía Bắc như Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Bắc Giang, Tuyên Quang... Ở miền Trung, nhân trần có ở vùng Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thừa Thiên - Huế...

Thu hái

Nhân trần mọc tự nhiên hoặc gieo hạt và mùa xuân (tháng 3), sau 3-4 tháng cây bắt đầu ra hoa, đó là lúc thu hái được. Người ta loại bỏ rễ, chặt từ 3-5cm phơi khô là có thể dùng được.

Tác dụng

Nhân trần là cây có chứa tinh dầu nên bảo quản tương đối dễ. Tuy vậy cần tránh ẩm, nóng làm cho cây bị mốc và lượng tinh dầu giảm. Theo y học cổ truyền: Nhân trần có vị đắng, cay, tính bình vào các kinh tỳ, can, đởm, có thể thanh nhiệt, lợi thấp, hành khí, chỉ thông, lợi tiểu, làm ra mồ hôi.

Là vị thuốc dân gian dùng trị bệnh gan rất phổ biến có tác dụng tốt, rẻ tiền, dễ kiếm và không bị ngộ độc! Ngoài ra dùng chữa viêm da (viêm gan hoàng đản), sốt nóng không rõ nguyên nhân, tiểu tiện vàng, són...và với phụ nữ Việt Nam thì nhân trần (cùng với ích mẫu) là vị thuốc không thể thiếu được sau khi sinh nở. Nó giúp phụ nữ Việt Nam sau khi đẻ ăn ngon, chóng lại sức. Chả thế mà dân gian lại có câu:

Liều dùng: 20g/ngày, có thể kết hợp với ích mẫu sắc uống.

Với động vật: Nhân dân dùng nhân trần chữa bệnh trâu bò bị chướng bụng và phân trắng.

Dùng ngoài: Nước sắc nhân trần có thể chữa mẩn ngứa do côn trùng hoặc đun với cây chân vịt trắng, chữa sẩn ngứa cho người nuôi vịt lội nước bị mụn nhọt.

Nhân Trần

Theo nghiên cứu khoa học

- Nước nhân trần có tác dụng tăng bài tiết mật, chống viêm nhất là với các bệnh về gan mật, nhân trần được dùng như một cứu cánh vậy!

- Nhân trần 20g, hạt muồng sao 10g, cam thảo sống 2g (vài lát), rau má khô 10g sắc lên cho chồng uống hàng ngày.

Bài thuốc chữa bệnh từ Nhân Trần

1. Chữa sốt vàng da (viêm gan hoàng đản cấp): Nhân trần 20g, hạt Dành dành sao 12g, Đại hoàng (sao rượu) 4g. Hậu phác 8g, Chỉ xác 8g, rễ cỏ Tranh hoặc râu ngô 10g. Sắc uống hàng ngày.

2. Chữa say nắng, nhức đầu, sốt nóng bứt rứt: Nhân trần 1 nắm, Hành tăm 1 nắm (lấy cọng trắng). Sắc lấy nước uống nguội.

3. Kết hợp chữa mắt sưng, đỏ, đau: Nhân trần, Mã đề mỗi thứ một nắm sắc uống cho tới khi hết đau.

4. Chữa viêm gan mãn: Xin giới thiệu bài thuốc được dùng trong hơn 40 năm dùng chữa viêm gan mãn thu được kết quả khả quan:

Nhân trần nam 15g (nhân trần bắc 12g), Chi tử sao rượu 8g, Chỉ xác sao 12g, Bạch linh 15g, Bạch thược 15g, Thương Truật sao 15g, Trạch tả sao 15g (sao với muối 5%), Sài hồ bắc sao dấm 10g, Sa sâm 20g, Ngũ vị sao dấm 6g.

Sắc ngày 1 thang, uống liên tục 30-45 thang chia làm 2-3 lần uống trong ngày. Nếu bệnh nhân có men gan cao do rượu bia hay các nguyên nhân khác đều có thể dùng tốt. Nếu cấp tính trong y học hiện đại thường dùng truyền huyết thanh, tiêm kháng độc tố... nếu kết hợp bài thuốc này, bệnh nhân sẽ hồi phục nhanh hơn.

Nhân trần kết hợp với sơn tra (mỗi loại 15 - 20g ) sắc uống hàng ngày giúp trị chứng bệnh về gan như giúp hạ men gan, giải độc gan, gan nhiễm mỡ đặc biệt nó rất tốt với nhưng người thường xuyên nhậu nhẹt, và nó cò giúp giảm béo, giảm mỡ máu.

Nhân Trần

 Cách dùng trà nhân trần

- Với những người uống rượu, bia nhiều mỗi ngày uống một chai nước nhân trần sẽ giảm phần nào tác hại của rượu đến gan: Nhân trần, hạt muồng sao, cam thảo sống, rau má khô sắc lên uống hàng ngày.

- Viêm gan kèm theo sốt, vàng da, ra nhiều mồ hôi ở đầu, miệng khô, bụng đầy, tiểu tiện khó. Dùng nhân trần, chi tử, đại hoàng sắc lấy nước uống chia làm 3 lần trong ngày.

- Chữa viêm túi mật hiệu quả dùng nhân trần, bồ công anh, nghệ vàng sắc uống hàng ngày.

- Khi bị say nắng, đau đầu, sốt nóng dùng nhân trần, hành tăm sắc lên để nguội uống.

- Mắt bị sưng, đỏ, đau lấy nhân trần, mã đề mỗi thứ một nắm sắc uống cho tới khi hết đau

- Mát gan lợi mật, thanh nhiệt dùng nhân trần, bông mã đề, bán biên liên sấy hoặc phơi khô, tán vụn. Mỗi ngày dùng 50g hãm với nước sôi uống thay trà trong ngày.

Nhân Trần

 Những điều cần chú ý khi sử dụng nhân trần

- Không nên pha chung nhân trần với cam thảo: Nhân trần vốn có tính hàn vị cay đắng tác dụng đào thải còn cam thảo bổ khí, thanh nhiệt, giải độc, chủ trị các chứng tỳ vị hư nhược, ho suyễn, hầu họng sưng đau, giải độc thuốc và thức ăn, chống suy nhược… Mặc dù cả hai thứ đều có những công dụng tốt nhưng nếu phối hợp lại với nhau thì thành không tốt, bởi cam thảo có tính chất giữ nước trong khi nhân trần lại giúp đào thải.

Chính vì vậy, thói quen uống nhân trần cho thêm cam thảo, sẽ tiềm ẩn nguy hại bởi tương tác thuốc, nhất là tăng huyết áp.

- Phụ nữ mang thai, nếu không có bệnh lý về gan, không được bác sĩ chỉ định thì tuyệt đối không dùng nước nhân trần, cam thảo bởi uống nhiều sẽ làm xuất tiết các tuyến trong cơ thể, dẫn đến người mẹ bị mất sữa hoàn toàn hoặc chỉ có rất ít.

- Không nên uống nhân trần hằng ngày: Theo nguyên tắc điều trị, khi mật không tiết ra (mật viêm, tắc mật…) thì mới cần lợi mật và khi gan có vấn đề thì mới phải nhuận gan. Nếu không có bệnh mà lại uống hàng ngày, nghĩa là bắt gan và mật không có nhu cầu tiết cũng phải tiết, dẫn tới phải làm việc nhiều hơn nên dễ tổn thương, mất cân bằng và sinh bệnh.

Ngoài ra, nhân trần lợi tiểu nên dẫn đến thải nhiều, nếu lượng nước và các chất dinh dưỡng bị đào thải thường xuyên, sẽ dẫn đến mất nước nghiêm trọng gây thiếu nước cho cơ thể và làm mệt mỏi thiếu tập trung.

- Mặc dù còn tranh cãi nhau về mặt công dụng nhưng nhiều người vẫn phải sử dụng loại lá cây này. Nhưng đây cũng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ. Vì hầu hết nhân trần khi đến với người tiêu dùng đều là loại khô. Thời tiết những ngày mùa thu thường không có nắng to, cây không được phơi khô đúng cách.

- Trên thị trường, nhiều loại nhân trần bị phun thuốc diệt cỏ vào cây tươi để cây nhanh héo và khô, hay bị chủ cửa hàng phun thuốc chống ẩm mốc. Chưa có những kết luận chính thức về việc người sử dụng nhân trần kém chất lượng sẽ có ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe nhưng để đảm bảo an toàn cho gia đình và bản thân, các cá nhân không nên sử dụng nhân trần khi không có chỉ định của bác sỹ.

 

Nguồn tham khảo

Ngaynay

Caythuocthiennhien

Quan tâm  
4

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bệnh Nhiễm Sán Dây Bò Ở Người
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh sán dây bò Taenia Saginata phân bố ở khắp nơi trên thế giới, tuy nhiên tuỳ thuộc vào tập quán ăn uống mà bệnh phát sinh. Có khoảng 60 triệu người mắc sán dây bò, thường gặp ở các nước châu...
Những Bài Thuốc Cổ Phương Chuyên Trị Nám, Tàn Nhang, Trứng Cá
Nám da thường do rất nhiều nguyên nhân, đa phần chị em sau khi mắc bệnh thường tìm đến các thẩm mỹ viện để "trùng tu" nhưng cách đó chỉ trị được bề nổi, còn phần gốc rễ căn nguyên của nám vẫn còn đó. Để trị nám một cách...
Chim Bìm Bịp - Centropus Sinesis
Theo Đông y, thịt Bìm Bịp (Centropus Sinesis) có vị ngọt, tính ấm không độc, được sử dụng làm thuốc bổ máu, giảm đau, tiêu ứ, chữa hư lao, suy nhược, chân tay nhức mỏi, ứ huyết bầm tím, tê thấp, đau lưng, sản hậu, gãy xương…...
Cây Bòi Vịt - Galeola nudifolia Lour
Cây Bòi Vịt là một loài lan hoại sinh có tên khoa học là Galeola nudifolia Lour., thường gọi với tên Lan mùn vàng, Lan leo, Lan leo hoa trần hay Lan leo không lá, thường mọc trên đất nhiều mùn ẩm ở miền Bắc và Trung Việt Nam. Quả có thể...
2 Bài Thuốc Trị Đau Đầu Kinh Niên Bằng Cải Cúc
Theo Y học cổ truyền, rau cải cúc có vị ngọt, hơi đắng, the, thơm, tính hơi mát, lành không độc, có tính năng tiêu thực, lợi trường vị, thanh đàm hỏa, yên tâm khí. Vì rất mát nên đây là vị thuốc giúp trị chứng đau đầu kinh...
Những Bài Thuốc Ngâm Rượu: Trị Xuất Tinh Sớm, Tăng Cường Sinh Lực, Làm Chủ Cuộc Yêu
Theo lương y Nguyễn Văn Minh, người có kinh nghiệm chữa bệnh xuất tinh sớm trên 20 năm chia sẻ, các bài thuốc ngâm rượu chữa xuất tinh sớm đều căn cứ trên cơ sở bồi bổ khí huyết, giúp khang kiện thể chất, điều hòa và phục hồi...
Cách Làm Bột Lá Tía Tô Giúp Làm Đẹp Da, Dưỡng Thai, Trị Gout, Ho, Hen Suyễn Và Rối Loạn Tiêu Hóa
Bột lá tía tô có tác dụng rất tốt đối với làn da và sức khỏe. Nếu bạn đang đau khổ vì tình hình mụn, da xỉn màu và bị bệnh gout, ho, hen suyễn, cảm cúm tác oai tác quái thì bột lá tía tô là lựa chọn an...
Thuốc Cố Sáp - Trị Ra Nhiều Mồ Hôi, Tiêu Chảy, Hoạt Tinh, Băng Lậu Và Huyết Trắng
Thuốc cố sáp là những bài thuốc gồm các vị thuốc có tác dụng thu liễm dùng trị các chứng mồ hôi ra nhiều, tiêu chảy kéo dài, hoạt tinh, tiểu tiện nhiều, băng lậu và huyết trắng ra nhiều.
Tam Vị Chỉ Tả Tán - Bài Thuốc Trị Viêm Loét Đại Tràng
Tam Vị Chỉ Tả Tán là bài thuốc trị viêm loét đại tràng rất có hiệu quả. Nếu chứng bệnh của bạn đúng theo phần dưới đây thì có thể áp dụng để trị bệnh này. Sau đợt điều trị 20 ngày chứng bệnh giảm...
Cây Hoàng Ngải
Cây Hoàng Ngải, còn gọi là Ngải Ma Lai Lùn hay Hành Biển, Đông y dùng làm thuốc thông tiểu, trị ho gà và viêm phế quản (dùng quá liều chết người), trong huyền môn thì coi đây là một loại ngải dữ.