Thứ ba, 17/10/2017 6:08 PM

Hồ Lô Ba

Thứ năm, 12/10/2017 3:48 PM
Tên khác
Lô ba tử, Hạt cà ri, Khổ đậu, Hạt Methi, Hạt Methy

Hồ Lô Ba là hạt của cây Hồ Lô Ba (Trigonella Foenum Graecum) có tác dụng ôn thận, tán hàn, trừ thấp, giảm đau. Dùng trị thận dương suy, phù thũng, chân lạnh, đau mỏi gân cơ do phong hàn...

Hồ Lô Ba
Hồ Lô Ba

Thu hoạch

Thu hái vào mùa thu, sau khi hạt đã chín, thu hái toàn thảo, đánh rơi hạt, nhặt sạch tạp chất phơi khô.

Bào chế

- Hồ lô ba nhặt bỏ tạp chất; dùng nước rửa sạch, phơi khô.

- Hồ lô ba sao muối: Lấy Hồ lô ba thêm nước muối phun vẫy trộn đều, đậy kín cho ngấm qua, sao qua đến khi có tiếng nổ, có sắc vàng, lấy ra để nguội. (Cứ mỗi 100 cân Hô lô ba, dùng 25 cân muối ăn, nước sạch lượng vừa phải hòa tan).

- Cương mục: Hồ lô ba, phàm cho vào thuốc đãi gạn sạch, dùng rượu ngâm 1 đêm, phơi khô, chưng chín, sao qua dùng.

 Tính v

- Trung dược học: Đắng, ấm.

- Trân châu nang: Đắng.

- Ẩm thiện chính yếu: Vị đắng, âm, không độc.

- Ngọc thu dược giải: Vị đắng cay, khí ấm.

Qui kinh

- Trung dược học: Vào kinh Thận.

- Lôi Công bào chế dược tính giải: Vào 2 kinh Thận, Bàng quang.

- Ngọc thu dược giải: Vào kinh Túc dương minh vị, túc thiếu âm Thận.

- Bản thảo tái tân: Vào 2 kinh Tâm, Thận.

- Bản thảo tiện độc: Vào 2 kinh Can, Thận.

Công dụng và chủ trị

Bổ Thận dương, khư hàn thấp. Trị hàn sán, bụng sườn trướng đầy, hàn thấp cước khí, Thận hư eo lưng mỏi, dương nuy.

- Gia hữu bản thảo: Chủ nguyên tạng hư lãnh khí. Được Phụ tử, Lưu hoàng trị Thận hư lạnh, bụng sườn trướng đầy, sắc mặt xanh đen; được 蘹 hương tử, Đào nhân. trị bàng quang khí.

- Cương mục: Trị lãnh khí sán hà, hàn thấp cước khí; ích Thận phải, ấm Đan điền.

- Dược lý học quốc dược: Là thuốc tư dưỡng cường tinh, dùng cho con trai âm nuy (liệt dương), di tinh, tảo tiết.

- Tứ Xuyên Trung dược chí: Trị hàn tả.

Hồ Lô Ba

Ứng dụng

- Hàn sán bụng đau, bụng sườn trướng đau. Bổn phẩm ôn Thận trợ dương, ôn kinh ngừng đau, dùng trị Thận dương bất túc, hàn ngưng Can mạch, khí huyết ngưng trệ gây ra các chứng. Thướng phối ngũ với Ngô thù du, Xuyên luyện tử, Ba kích thiên v.v…, dùng trị Hàn sán bụng đau, đau kéo đến tinh hoàn, như Hồ lô ba hoàn (Hóa tể cục phương); hoặc cùng dùng với Phụ tử, Lưu hoàng, điều trị tạng Thận hư lạnh, sườn trướng bụng đau, như Hồ lô ba hoàn (Thánh tể tổng lục); cũng có thể cùng dùng với Đương qui, Ô dược v.v…, điềi trị kinh hàn bụng đau.

- Chân gối lạnh đau, hàn thấp cước khí. Bổn phẩm tính đắng ấm, ôn dương trong Can Thận, tán hàn thấp ở gân xương, dùng trị dương hư khí hóa không được, hàn thấp rót xuống dưới, chan gối lạnh đau, hàn thấp cước khí, thường cùng dùng với Mộc qua, Bổ cốt chi, như Hồ lô ba hoàn (Dương thị gia tàng phương).

- Dương nuy hoạt tiết, tinh lãnh nang thấp. Bổn phẩm bổ Thận trợ dương, dùng trị chứng dương nuy (liệt dương), hoạt tiết tinh lạnh, choáng đầu hoa mắt v.v… do Thận dương không đủ, mệnh môn hỏa suy, thường cùng dùng với Phụ tử, Ba kích, như Trầm hương Từ thạch hoàn (Từ Hi Quang Tự y phương tuyển nghị).

Thành phần hóa học:

- Bổn phẩm hàm chứa Gentianine, carpaine, choline, trigonelline. Còn hàm chứa saponin, dầu mỡ, protein, carbohydrate( và vitamin B1 (Trung dược học).

- Hàm chứa trigonelline, diosgenin-B-D-blucoside, vitexin, saponaretin, isoorientin, vitexin-7-glucoside, vicenin.

Tác dụng dược lý:

- Hồ lô ba có hoạt tính giáng thấp đường huyết, lợi niệu, kháng viêm v.v…. Có thê hạ thấp huyết áp thỏ nuôi. Chất chiết Hồ lô ba có tác dụng kích thích sinh trưởng lông tóc (Trung dược học).

Nghiên cứu lâm sàng:

Uống Hồ lô ba có thể giáng thấp rõ rệt hàm lượng đường niệu và đường huyết của bệnh nhân tiểu đường.

Bài thuốc có Hồ Lô Ba

- Trị bàng quang khí: Hồi hương tử, Đào nhân (sao cám) đều lượng bắng nhau, một nửa dùng rượu hồ hoàn, một nửa tán bột. Mỗi lần uống 50 ~ 70 hoàn, bụng đói uống trước bửa ăn với rượu muối; thuốc tán uống với nước cơm nóng, uống gián cách nhau với thuốc hoàn, lúc bụng đói, ngày uống 1~ 2 lần. (Bản thảo diễn nghĩa)

- Trị tiểu trường khí công kích: Hồ lô ba (sao) 1 lượng, nghiền nhỏ, mỗi lần uống 2 chỉ, Hồi hương sao tía, dùng rượu nóng rót vào, đậy chặt, lấy rượu điều uống. (Nhân trai trực chỉ phương – Hồ lô ba tán)

- Trị người lớn trẻ con tiểu trường khí, bàn trường khí, bôn đồn khí, sán khí, thiên trụy âm sưng, bụng dưới có hình dạng như trứng, lên xuống qua lại đau không chịu được, hoặc kết quanh rốn công kích, nôn lợm phiền loạn, đều trị vậy: Hồ lô ba (sao) 1 cân, Ngô thù du (rửa nước nóng 10 lần , sao), Xuyên luyện tử (sao) 1 cân 2 lượng, Ba kích lớn (bỏ tâm, sao), Xuyên ô (nướng, bỏ vỏ, núm) đều 6 lượng; Hồi hương (đãi gạn đất, sao) 12 lượng, thuốc trên nghiền nhỏ, rượu nấu hồ bột làm hoàn, lớn như hạt ngô đồng. Mỗi lần uống 15 hoàn, uống với rượu nóng lúc bụng đói, trẻ con 5 hoàn, Hồi hương làm thang uống. (Cục phương – Hồ lô ba hoàn)

- Trị tạng Thận hư lạnh, bụng sườn trướng đầy: Hồ lô ba 2 lượng, Phụ tử (nướng nứt, bỏ vỏ, núm), Lưu hoàng (nghiền) đều 3 phân. Ba vị trên giã nghiền làm bột, rượu nấu hồ bột hoàn như hạt ngô đồng. Mỗi lần uống 20 ~ 30 hoàn, nước nóng tống uống.

- Trị thận khí hư, khí lạnh tích ở hạ tiêu: Hồ lô ba 40g, A ngùy 20g, Bạch đậu khấu 20g, Đào nhân 40g, Đương quy 20g, Hồi hương 40g, Lưu hoàng 40g, Mộc hương 40g, Phụ tử 40g, Quế tâm 20g, Thanh bì 20g, Trầm hương 20g. Làm hoàn ngày uống 20 viên.Tác dụng: Ôn Thận dương, trừ hàn thấp, hành khí huyết. (Hồ Lô Ba Hoàn – Thái Bình Thánh Huệ Phương).

- Trị Thận khí hư tổn, dương khí suy yếu, lưng đau, chân đau, hông sườn bụng đầy đau: Hồ lô ba 80g, Ba kích thiên 80g, Bổ cốt chỉ 40g, Hồi hương 60g, Nga truật 1,2g, Ngưu tất 40g, Nhục thung dung 40g, Phụ tử 60g, Quế (bỏ vỏ) 40g, Xà sàng tử 40g, Xuyên luyện 40g. Tán bột làm hoàn, to bằng hạt đậu nhỏ. Mỗi lần uống 20 viên. Tác dụng: Bổ Thận, tráng dương, tán hàn, chỉ thống. (Hồ Lô Ba Hoàn II – Thánh Tế Tổng Lục)

- Trị nổi cục nổi hòn trong bụng do lãnh khí: Hồ lô ba, tẩm rượu phơi nắng cho khô, Kiều mạch sao nghiền với miến, mỗi thứ 120g, Hồi hương 30g tán bột, trộn hồ với rượu làm viên bằng hạt ngô đồng lớn, lần uống 50 viên với nước lúc đói, liên tục 2 tháng, khi đại tiện ra mũ trắng là tốt. (Quảng Tâm Pháp Phụ Phương).

- Trị sán khí do hàn (hàn sán): Đại kích 20g, Hồ lô ba 60g, Ngô thù 40g, Tiểu hồi 80g, Xuyên luyện 80g, Xuyên ô 20g. Tán bột, uống với rượu. (Hồ Lô Ba Hoàn III).

Cách dùng và liều dùng

Sắc uống, 3 - 10g; hoặc cho vào hoàn tán.

Kiêng k

- Trung dược học: Người âm hư hỏa vượng kỵ dùng.

- Phẩm hối tinh yếu: Đàn bà có thai chớ dùng.

- Bản thảo hối ngôn: Người tạng Thận có uất hỏa nội nhiệt, nên châm chước.

- Bản thảo tòng tân: Người tướng hỏa tích thịnh, âm huyết thiếu cấm vậy.

 
Quan tâm  
1

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Gặp Người Bị Điện Giật Phải Sơ Cứu Như Thế Nào?
Điện giật là một tai nạn thường gặp trong đời sống hàng ngày, nhẹ thì bị bỏng, nặng hơn thì có thể dẫn đến tử vong. Việc thủ sẵn những kỹ năng sơ cứu khi bị điện giật giúp bạn và người thân bớt...
Thải Độc Cơ Thể, Đánh Bay Mỡ Bụng Sau 3 Ngày Với Bài Thuốc Từ Tỏi Và Chanh
Trong cuộc sống hiện đại, béo bụng trở thành căn bệnh của nhiều người đồng thời là kẻ thù không đội trời chung với bất kỳ ai dù là nam hay nữ! Mỡ bụng không chỉ ảnh hưởng đến dáng vẻ, đến tính thẩm mỹ mà còn là căn...
Cây Nấm Phiến Đốm Chuông - Panaeolus Campanulatus
Nấm Phiến Đốm Chuông mọc trên phân hoại mục ở các bãi cỏ từ tháng giêng tới tháng 9, thường riêng lẻ hoặc họp thành nhóm nhỏ. Có gặp ở Hà Nội, Hải Hưng. Lớp thịt mỏng, màu da sơn dương. Thịt không mùi, chứa những chất...
Cây Nấm Mỡ - Agaricus Bisporus
Cây Nấm Mỡ (Agaricus Bisporus) có vị ngọt, tính mát, có công dụng bổ tỳ ích khí, nhuận phế hoá đàm, tiêu thực lý khí, rất thích hợp cho những người chán ăn mệt mỏi do tỳ vị hư yếu, sản phụ thiếu sữa, viêm phế quản mạn...
Những Dấu Hiệu Báo Cơ Thể Đang Cần Giải Độc Gấp Để Đảm Bảo Sức Khỏe Bạn Nên Lưu Tâm
Khi cơ thể không sạch sẽ, nhiều mồ hôi và bụi bẩn, chúng ta nhanh chóng nhận ra và dễ dàng áp dụng các biện pháp vệ sinh. Nhưng bên trong lại khác. Rất khó để phát hiện những dấu hiệu ban đầu cho thấy nó đang tích tụ nhiều độc...
Cách Làm Trà Lá Sen Giúp Giảm Cân Hiệu Quả
Nếu bạn đã biết tới công dụng của hạt sen, ngó sen thì nay, bạn sẽ biết thêm công dụng giảm cân cực hiệu quả từ lá sen nữa. Hè đến, cùng học cách làm trà lá sen với chúng tôi nhé!
Cá Chẽm - Lates Calcarifer
Cá chẽm còn gọi cá vược, sống ở sông và biển được xếp hạng loại hải sản cao cấp vì chất lượng thịt thơm ngon bổ dưỡng. Theo sách Tuệ Tĩnh: “Cá chẽm vị ngọt, tính mát, tác dụng lợi tiểu, an thai, hòa ngũ tạng, mạnh gân...
1. Ngâm với rượu 1 đêm cho mềm, xắt nhỏ, sấy khô, để dành dùng (Bản Thảo Cương Mục). 2. Rửa sạch, ủ mềm, bỏ lõi, thái nhỏ rồi tẩm rượu 2 giờ, sao qua hoặc nấu thành cao lỏng [1ml = 5g] (Phương Pháp Bào chế Đông Dược Việt...
Cây Ngải Tượng
Cây Ngải Tượng hay còn gọi là Cây Bình vôi có tác dụng an thần, trấn kinh, chữa mất ngủ, sốt nóng, nhức đầu, khó thở, chữa đau dạ dày. Trong huyền môn thì nó được dùng để gọi người trở về, trông giữ của cải cho gia chủ...