Thứ ba, 19/06/2018 5:59 AM

Hồ Lô Ba

Thứ năm, 12/10/2017 3:48 PM
Tên khác
Lô ba tử, Hạt cà ri, Khổ đậu, Hạt Methi, Hạt Methy

Hồ Lô Ba là hạt của cây Hồ Lô Ba (Trigonella Foenum Graecum) có tác dụng ôn thận, tán hàn, trừ thấp, giảm đau. Dùng trị thận dương suy, phù thũng, chân lạnh, đau mỏi gân cơ do phong hàn...

Hồ Lô Ba
Hồ Lô Ba

Thu hoạch

Thu hái vào mùa thu, sau khi hạt đã chín, thu hái toàn thảo, đánh rơi hạt, nhặt sạch tạp chất phơi khô.

Bào chế

- Hồ lô ba nhặt bỏ tạp chất; dùng nước rửa sạch, phơi khô.

- Hồ lô ba sao muối: Lấy Hồ lô ba thêm nước muối phun vẫy trộn đều, đậy kín cho ngấm qua, sao qua đến khi có tiếng nổ, có sắc vàng, lấy ra để nguội. (Cứ mỗi 100 cân Hô lô ba, dùng 25 cân muối ăn, nước sạch lượng vừa phải hòa tan).

- Cương mục: Hồ lô ba, phàm cho vào thuốc đãi gạn sạch, dùng rượu ngâm 1 đêm, phơi khô, chưng chín, sao qua dùng.

 Tính v

- Trung dược học: Đắng, ấm.

- Trân châu nang: Đắng.

- Ẩm thiện chính yếu: Vị đắng, âm, không độc.

- Ngọc thu dược giải: Vị đắng cay, khí ấm.

Qui kinh

- Trung dược học: Vào kinh Thận.

- Lôi Công bào chế dược tính giải: Vào 2 kinh Thận, Bàng quang.

- Ngọc thu dược giải: Vào kinh Túc dương minh vị, túc thiếu âm Thận.

- Bản thảo tái tân: Vào 2 kinh Tâm, Thận.

- Bản thảo tiện độc: Vào 2 kinh Can, Thận.

Công dụng và chủ trị

Bổ Thận dương, khư hàn thấp. Trị hàn sán, bụng sườn trướng đầy, hàn thấp cước khí, Thận hư eo lưng mỏi, dương nuy.

- Gia hữu bản thảo: Chủ nguyên tạng hư lãnh khí. Được Phụ tử, Lưu hoàng trị Thận hư lạnh, bụng sườn trướng đầy, sắc mặt xanh đen; được 蘹 hương tử, Đào nhân. trị bàng quang khí.

- Cương mục: Trị lãnh khí sán hà, hàn thấp cước khí; ích Thận phải, ấm Đan điền.

- Dược lý học quốc dược: Là thuốc tư dưỡng cường tinh, dùng cho con trai âm nuy (liệt dương), di tinh, tảo tiết.

- Tứ Xuyên Trung dược chí: Trị hàn tả.

Hồ Lô Ba

Ứng dụng

- Hàn sán bụng đau, bụng sườn trướng đau. Bổn phẩm ôn Thận trợ dương, ôn kinh ngừng đau, dùng trị Thận dương bất túc, hàn ngưng Can mạch, khí huyết ngưng trệ gây ra các chứng. Thướng phối ngũ với Ngô thù du, Xuyên luyện tử, Ba kích thiên v.v…, dùng trị Hàn sán bụng đau, đau kéo đến tinh hoàn, như Hồ lô ba hoàn (Hóa tể cục phương); hoặc cùng dùng với Phụ tử, Lưu hoàng, điều trị tạng Thận hư lạnh, sườn trướng bụng đau, như Hồ lô ba hoàn (Thánh tể tổng lục); cũng có thể cùng dùng với Đương qui, Ô dược v.v…, điềi trị kinh hàn bụng đau.

- Chân gối lạnh đau, hàn thấp cước khí. Bổn phẩm tính đắng ấm, ôn dương trong Can Thận, tán hàn thấp ở gân xương, dùng trị dương hư khí hóa không được, hàn thấp rót xuống dưới, chan gối lạnh đau, hàn thấp cước khí, thường cùng dùng với Mộc qua, Bổ cốt chi, như Hồ lô ba hoàn (Dương thị gia tàng phương).

- Dương nuy hoạt tiết, tinh lãnh nang thấp. Bổn phẩm bổ Thận trợ dương, dùng trị chứng dương nuy (liệt dương), hoạt tiết tinh lạnh, choáng đầu hoa mắt v.v… do Thận dương không đủ, mệnh môn hỏa suy, thường cùng dùng với Phụ tử, Ba kích, như Trầm hương Từ thạch hoàn (Từ Hi Quang Tự y phương tuyển nghị).

Thành phần hóa học:

- Bổn phẩm hàm chứa Gentianine, carpaine, choline, trigonelline. Còn hàm chứa saponin, dầu mỡ, protein, carbohydrate( và vitamin B1 (Trung dược học).

- Hàm chứa trigonelline, diosgenin-B-D-blucoside, vitexin, saponaretin, isoorientin, vitexin-7-glucoside, vicenin.

Tác dụng dược lý:

- Hồ lô ba có hoạt tính giáng thấp đường huyết, lợi niệu, kháng viêm v.v…. Có thê hạ thấp huyết áp thỏ nuôi. Chất chiết Hồ lô ba có tác dụng kích thích sinh trưởng lông tóc (Trung dược học).

Nghiên cứu lâm sàng:

Uống Hồ lô ba có thể giáng thấp rõ rệt hàm lượng đường niệu và đường huyết của bệnh nhân tiểu đường.

Bài thuốc có Hồ Lô Ba

- Trị bàng quang khí: Hồi hương tử, Đào nhân (sao cám) đều lượng bắng nhau, một nửa dùng rượu hồ hoàn, một nửa tán bột. Mỗi lần uống 50 ~ 70 hoàn, bụng đói uống trước bửa ăn với rượu muối; thuốc tán uống với nước cơm nóng, uống gián cách nhau với thuốc hoàn, lúc bụng đói, ngày uống 1~ 2 lần. (Bản thảo diễn nghĩa)

- Trị tiểu trường khí công kích: Hồ lô ba (sao) 1 lượng, nghiền nhỏ, mỗi lần uống 2 chỉ, Hồi hương sao tía, dùng rượu nóng rót vào, đậy chặt, lấy rượu điều uống. (Nhân trai trực chỉ phương – Hồ lô ba tán)

- Trị người lớn trẻ con tiểu trường khí, bàn trường khí, bôn đồn khí, sán khí, thiên trụy âm sưng, bụng dưới có hình dạng như trứng, lên xuống qua lại đau không chịu được, hoặc kết quanh rốn công kích, nôn lợm phiền loạn, đều trị vậy: Hồ lô ba (sao) 1 cân, Ngô thù du (rửa nước nóng 10 lần , sao), Xuyên luyện tử (sao) 1 cân 2 lượng, Ba kích lớn (bỏ tâm, sao), Xuyên ô (nướng, bỏ vỏ, núm) đều 6 lượng; Hồi hương (đãi gạn đất, sao) 12 lượng, thuốc trên nghiền nhỏ, rượu nấu hồ bột làm hoàn, lớn như hạt ngô đồng. Mỗi lần uống 15 hoàn, uống với rượu nóng lúc bụng đói, trẻ con 5 hoàn, Hồi hương làm thang uống. (Cục phương – Hồ lô ba hoàn)

- Trị tạng Thận hư lạnh, bụng sườn trướng đầy: Hồ lô ba 2 lượng, Phụ tử (nướng nứt, bỏ vỏ, núm), Lưu hoàng (nghiền) đều 3 phân. Ba vị trên giã nghiền làm bột, rượu nấu hồ bột hoàn như hạt ngô đồng. Mỗi lần uống 20 ~ 30 hoàn, nước nóng tống uống.

- Trị thận khí hư, khí lạnh tích ở hạ tiêu: Hồ lô ba 40g, A ngùy 20g, Bạch đậu khấu 20g, Đào nhân 40g, Đương quy 20g, Hồi hương 40g, Lưu hoàng 40g, Mộc hương 40g, Phụ tử 40g, Quế tâm 20g, Thanh bì 20g, Trầm hương 20g. Làm hoàn ngày uống 20 viên.Tác dụng: Ôn Thận dương, trừ hàn thấp, hành khí huyết. (Hồ Lô Ba Hoàn – Thái Bình Thánh Huệ Phương).

- Trị Thận khí hư tổn, dương khí suy yếu, lưng đau, chân đau, hông sườn bụng đầy đau: Hồ lô ba 80g, Ba kích thiên 80g, Bổ cốt chỉ 40g, Hồi hương 60g, Nga truật 1,2g, Ngưu tất 40g, Nhục thung dung 40g, Phụ tử 60g, Quế (bỏ vỏ) 40g, Xà sàng tử 40g, Xuyên luyện 40g. Tán bột làm hoàn, to bằng hạt đậu nhỏ. Mỗi lần uống 20 viên. Tác dụng: Bổ Thận, tráng dương, tán hàn, chỉ thống. (Hồ Lô Ba Hoàn II – Thánh Tế Tổng Lục)

- Trị nổi cục nổi hòn trong bụng do lãnh khí: Hồ lô ba, tẩm rượu phơi nắng cho khô, Kiều mạch sao nghiền với miến, mỗi thứ 120g, Hồi hương 30g tán bột, trộn hồ với rượu làm viên bằng hạt ngô đồng lớn, lần uống 50 viên với nước lúc đói, liên tục 2 tháng, khi đại tiện ra mũ trắng là tốt. (Quảng Tâm Pháp Phụ Phương).

- Trị sán khí do hàn (hàn sán): Đại kích 20g, Hồ lô ba 60g, Ngô thù 40g, Tiểu hồi 80g, Xuyên luyện 80g, Xuyên ô 20g. Tán bột, uống với rượu. (Hồ Lô Ba Hoàn III).

Cách dùng và liều dùng

Sắc uống, 3 - 10g; hoặc cho vào hoàn tán.

Kiêng k

- Trung dược học: Người âm hư hỏa vượng kỵ dùng.

- Phẩm hối tinh yếu: Đàn bà có thai chớ dùng.

- Bản thảo hối ngôn: Người tạng Thận có uất hỏa nội nhiệt, nên châm chước.

- Bản thảo tòng tân: Người tướng hỏa tích thịnh, âm huyết thiếu cấm vậy.

 
Quan tâm  
2

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

4 Cách Sơ Cứu Nhanh Khi Bị Trúng Độc Bằng Trứng Gà
Trúng độc (thuốc sâu, thạch tín...) phải đi cấp cứu ở bệnh viện. Nếu giao thông ách tắc, không có cách nào đi viện ngày thì chọn mấy phương thuốc sau để sơ cứu rồi đưa đi bệnh viện sau:
Trị Ho, Viêm Họng, Nôn Mửa Và Nước Ăn Chân Bằng Quả Me Rừng
Quả me rừng có vị chua ngọt, hơi chát, tính mát. Có tác dụng hạ nhiệt, tiêu viêm, nhuận phế hoà đàm, sinh tân chỉ khát. Ở Ấn Ðộ người ta cũng dùng làm thuốc làm mát, lợi tiểu, nhuận tràng. Bài viết dưới đây sẽ giới thiệu...
Cây Chữa Rắn Cắn - Eupatorium Rugosum
Cây chữa rắn cắn hay White Snakeroot (Eupatorium rugosum) là một thành viên thuộc họ cúc ở Bắc Mỹ. Hoa White Snakeroot màu trắng rất đẹp, thoạt nhìn có phần vô hại và "mỏng manh" tuy nhiên đây lại là loài cây mang độc tính cực mạnh, lọt...
Cây Xô Thơm - Salvia Officinalis
Từ xưa, cây Xô thơm (Salvia Officinalis) được xem là một loại thảo mộc thiêng liêng, đặc biệt là người La Mã tin rằng cây xô thơm có thể chữa khỏi tất cả mọi bệnh tật, kéo dài cuộc sống con người. Người Trung Quốc cũng đánh giá...
Trị Rắn Độc Cắn Bằng Trứng Gà Cực Kỳ Hiệu Nghiệm
Khi bị rắn độc cắn bạn hãy buộc kỹ trên dưới chỗ cắn không cho nọc độc truyền đi khắp nơi. Dùng dao hoặc kim khử trùng chích chỗ bị cắn và nặn nọc độc ra hoặc dùng bình hút hút hết chất độc ra. Sau đó dùng các bài...
Phương Pháp Ngâm Rượu với Rễ Cây Nhàu Để Chữa Đau Lưng Nhức Mỏi và Tê Bại
Nhàu là một trong những cây thuốc quý với rất nhiều tác dụng, tất cả các bộ phận của cây Nhàu đều dùng làm thuốc được nhưng trong khuôn khổ bài viết này chúng tôi xin mạn phép chỉ hướng dẫn quý độc giả Phương Pháp Ngâm Rượu...
Cá Nheo - Parasilurus Asotus
Thịt cá nheo (niềm ngư nhục) Có vị ngọt, tính ấm, không độc, có tác dụng tư âm, bổ khí, mát máu, chỉ huyết, kiện tỳ, khai vị, thông kinh, lợi tiểu, tiêu thũng, chữa phù thũng, tiểu tiện bất lợi, chứng mắt miệng méo xệch, đau dạ...
Sữa Đậu Nành
Trong sữa đậu nành có vitamin A, B1, B2, D, PP, K, F và các men có ích cho tiêu hóa. Ngoài ra, đồ uống này còn chứa chất isoflavon bù lại tình trạng thiếu oestrogene của phụ nữ có tuổi, chống loãng xương, phòng trị ung thư vú. Nó cũng cải...
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn là bài thuốc quý có tác dụng bổ thận tráng dương, ích tinh bổ khí huyết. Bài thuốc được dùng chữa các chứng khí huyết bất túc sau khi mắc bệnh lâu ngày. Trường hợp bệnh nhân bị tai biến mạch não,...
Ngải Đen
Có 3 loại ngải đen: Ngải có hoa màu đen, lá màu đen và củ màu đen. Ngải đen là dòng ngải quý hiếm, không những có linh khí rất mạnh trong huyền môn mà nó còn là một loại dược thảo có khả năng trị được nhiều bệnh và bổ dưỡng.