Thứ sáu, 18/01/2019 3:56 PM

Khí Phách Người Quân Tử: Biết Nhẫn Trước Những Sự Tình Tưởng Như Không Thể Nhẫn Chịu, Biết Nhận Lỗi Dẫu Lỗi Lầm Chẳng Thuộc Về Mình

Thứ bảy, 30/09/2017 7:44 AM

Có câu: “Thất phu chịu nhục, tuốt kiếm tương đấu“. Kẻ phàm phu tục tử vốn không thể nhẫn nại, thường phản kháng ngay khi bản thân gặp chuyện oan sai, chịu thiệt, bị nhục mạ. Còn người quân tử có hàm dưỡng thì ắt là không hồ đồ như thế. Họ biết nhẫn trước những sự tình tưởng như không thể nhẫn chịu, biết nhận lỗi dẫu lỗi lầm chẳng thuộc về mình. Nhờ đó, họ luôn giữ được sự bình thản trong tâm, không bao giờ oán hận, tranh đấu.

Khí Phách Người Quân Tử: Biết Nhẫn Trước Những Sự Tình Tưởng Như Không Thể Nhẫn Chịu, Biết Nhận Lỗi Dẫu Lỗi Lầm Chẳng Thuộc Về Mình
Khí Phách Người Quân Tử: Biết Nhẫn Trước Những Sự Tình Tưởng Như Không Thể Nhẫn Chịu

Trong đời đôi khi có những chuyện giải thích dài dòng chi bằng không nói ra, có những điều tranh cãi qua lại chẳng thà im lặng, trước tiên tự nhận lỗi về mình. Đó là cái tu dưỡng của bậc quân tử xưa nay vậy.

Phạm Thuần Nhân là con trai thứ hai của Tể tướng Phạm Trọng Yêm đời Bắc Tống. Ông vốn đức độ, khiêm cung, cũng nối chí cha, làm quan đến chức Tể tướng trong triều. Sự giản dị, gần gũi của ông khiến nhiều người nể phục, gọi ông là “Tể tướng áo vải”. Thuần Nhân thừa hưởng một nền tảng giáo dục lễ nghĩa, gia giáo, lớn lên quả thực rất có khí phách.

Ông và Trình Di (một học giả Nho giáo nổi tiếng) vốn là bạn thân, thường qua lại với nhau rất ý hợp tâm đầu. Sau này, khi Phạm Thuần Nhân về hưu trí, Trình Di vẫn còn lui tới thăm hỏi luôn. Một hôm, khi đang hàn huyên chuyện cũ, Thuần Nhân nói rằng mình rất nhớ thời còn làm Tể tướng, tiếc vì chưa hoàn thành được nhiều chí nguyện.

Trình Di nghe vậy, thấy chút khó chịu trong lòng. Vốn là người cương nghị, thẳng thắn, ông hỏi ngay: “Năm đó có nhiều chuyện ngài xử lý chẳng ổn thỏa chút nào. Chẳng lẽ ngài không thấy hổ thẹn mỗi lần nhắc lại sao?“. Thuần Nhân tỏ ý không hiểu, liền hỏi Trình Di cụ thể là những chuyện nào.

Trình Di bèn nói: “Năm thứ hai ngài làm Tể tướng, một vùng Tô Châu xảy ra cướp bóc liên miên. Kẻ cướp chiếm đoạt lương thực, giết người hại mệnh, khiến cho dân sinh đồ thán. Nhưng ngài lại không bẩm trình thẳng thắn trước mặt Hoàng thượng khiến cho nhiều dân chúng vô tội bị hàm oan, phải chịu phạt”.

Thuần Nhân liền vội vàng cúi đầu nhận lỗi: “Đúng vậy! Lúc đó tôi thực sự nên thay mặt dân chúng nói rõ ra”.

Khí Phách Người Quân Tử: Biết Nhẫn Trước Những Sự Tình Tưởng Như Không Thể Nhẫn Chịu, Biết Nhận Lỗi Dẫu Lỗi Lầm Chẳng Thuộc Về Mình
Nếu có thể lấy tâm trách người mà tự trách mình, lấy tâm tha thứ cho mình
đ
ể tha thứ cho người thì chẳng lo không có được cái địa vị của bậc thánh hiền vậy

Trình Di lại kể tiếp: “Năm thứ ba ngài làm Tể tướng, ở Ngô Trung xảy ra thiên tai, dân phải đào rễ cây mà ăn chống đói. Quan viên địa phương báo cáo nhiều lần nhưng ngài vẫn bỏ ngoài tai”.

Phạm Thuần Nhân vô cùng xấu hổ nói: “Việc này đúng là tôi đã không làm tròn trách nhiệm của mình!”. Sau đó, Trình Di lại vạch ra rất nhiều khiếm khuyết mà Phạm Thuần Nhân đã mắc phải trong quá khứ. Lần nào nghe xong, Thuần Nhân cũng rất mực chân thành chắp tay, cúi đầu nhận lỗi.

Một thời gian sau, Hoàng đế cho gọi Trình Di vào cung hỏi về việc nước. Trình Di hiến lên nhiều kế sách an định quốc gia. Hoàng đế xem xong không ngớt lời tán thưởng, khen Trình Di rằng: “Khanh quả thực có khí phách giống như Phạm Thuần Nhân trước đây vậy!“.

Nhưng Trình Di quả thực không cam lòng để Hoàng thượng so sánh với Thuần Nhân, người mắc đầy khuyết điểm. Ông nói: “Thưa bệ hạ, chẳng lẽ Phạm Thuần Nhân từng hiến kế trị nước với bệ hạ chăng?“. Hoàng đế bèn sai người mang đến một chiếc hòm, chỉ tay vào đó rồi nói: “Trong này đều là tấu chương của Phạm Thuần Nhân dâng lên trẫm năm xưa”.

Trình Di nghi hoặc mở những bản tấu chương ra xem. Lúc này, ông mới phát hiện ra trong tấu chương có nhắc đến những sự tình mà ông đã trách mắng Phạm Thuần Nhân trước đó. Hóa ra Phạm Thuần Nhân đã sớm can gián Hoàng đế nhưng vì nhiều lý do những chuyện này không được xử lý tốt đẹp, để lại vài hậu quả đáng tiếc.

Khí Phách Người Quân Tử: Biết Nhẫn Trước Những Sự Tình Tưởng Như Không Thể Nhẫn Chịu, Biết Nhận Lỗi Dẫu Lỗi Lầm Chẳng Thuộc Về Mình
Kẻ ngu tối đến mấy cũng có thể trở nên rất sáng suốt trong khi quở trách người khác.

Vậy mà trước mặt Trình Di, Phạm Thuần Nhân đều nhận hết lỗi về mình, không một lời giải thích. Trình Di đỏ mặt, trầm ngâm suy nghĩ. Vài hôm sau, ông tìm tới tận nhà Thuần Nhân xin lỗi. Thuần Nhân chỉ mỉm cười, nói: “Ngài vốn không biết sự tình cụ thể, không thể trách được. Hãy bỏ qua thôi!“.

***

Khi gặp phải chuyện oan trái, khi đột nhiên bị đổ vạ lây, thực sự rất ít người có thể giữ vững được cái tâm của mình. Đột ngột gặp một chuyện oan ức, bất bình như thế, ai mà chẳng nổi nóng, trợn mắt dựng tóc lên đòi lại công bằng chứ? Nhưng người xưa lại cho rằng đó không phải là cách một người có học hành, tu dưỡng xử sự.

Có câu: “Thất phu chịu nhục, tuốt kiếm tương đấu“. Kẻ phàm phu tục tử vốn không thể nhẫn nại, thường phản kháng ngay khi bản thân gặp chuyện oan sai, chịu thiệt, bị nhục mạ. Còn người quân tử có hàm dưỡng thì ắt là không hồ đồ như thế. Họ biết nhẫn trước những sự tình tưởng như không thể nhẫn chịu, biết nhận lỗi dẫu lỗi lầm chẳng thuộc về mình. Nhờ đó, họ luôn giữ được sự bình thản trong tâm, không bao giờ oán hận, tranh đấu.

Phạm Thuần Nhân từ nhỏ đã được cha mẹ dạy dỗ lẽ phải điều hay, tu tập sửa mình, luôn hòa ái, khiêm cung, đối với cái ăn cái mặc thường giản tiện hết mức. Sau này khi làm tới tận chức Tể tướng, trừ khi phải vào cung chầu vua ra, ngày thường Thuần Nhân đều chỉ mặc áo vải thô. Người đời gọi ông là “Tể tướng áo vải” chính vì nguyên do ấy.

Ông cũng thường khuyên bảo con cháu rằng: “Kẻ ngu tối đến mấy cũng có thể trở nên rất sáng suốt trong khi quở trách người khác. Tuy vậy, đối với chuyện của của bản thân thì thường hồ đồ, mê muội không rõ. Nếu có thể lấy tâm trách người mà tự trách mình, lấy tâm tha thứ cho mình để tha thứ cho người thì chẳng lo không có được cái địa vị của bậc thánh hiền vậy“.

Chính sự giản dị, khoan nhu, khiêm nhường ấy đã giúp Phạm Thuần Nhân đạt đến một cảnh giới đạo đức cao thượng, hiểu được đạo xử thế của bậc quân tử. Cái dũng của Thuần Nhân có được là từ việc cúi đầu nhận lỗi, lùi một bước mà không cần tranh đoạt với người. Đối diện với những lời oán trách, nếu biết khoan dung, độ lượng, điều người ta nhận được sẽ là vô giá.

 

Nguồn tham khảo

Tùy Duyên

Quan tâm  
7

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Thật sự rất hay, lấy chuyện cổ nhân ra để minh họa giúp độc giả tự giáo huấn mình.
Nghĩa    |    1 năm trước

Bài viết cùng chuyên mục

 
Câu Chuyện Tiểu Nga Báo Thù
Luật pháp tuy nghiêm minh nhưng đôi khi kẻ hành ác vẫn có thể trốn chạy được, lưới trời tưởng chừng như thưa nhưng không bao giờ bỏ xót một ai. Muốn sống an nhiên, tự tại thì đừng bao giờ làm điều sai trái. Câu Chuyện Tiểu Nga...
Tuổi Heo Cần Kiêng Gì Trong Năm Kỷ Hợi Để Tránh Tai Ương?
Kỷ Hợi 2019 là năm tuổi của những người tuổi Heo. Những người hiện đại thì nói "Năm tuổi là năm may mắn" còn truyền thống thì coi là điều ngược lại. Dưới đây là 5 điều mà những người tuổi Hợi cần...
Ảo Thuật Là Phép Màu Huyền Năng Hay Chỉ Là Trò Bịp?
Ảo thuật đã từng xuất hiện trong xã hội loài người từ cách đấy hơn 5.000 năm, nó cũng trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Bạn đã từng xem hay nghe nói đến ảo thuật rồi, vậy Ảo Thuật Là Phép Màu Huyền Năng Hay Chỉ Là Trò Bịp?
Bạn Đã Thực Hiện Được Những Ước Mơ Và Hoài Bão Nào Rồi?
Hiện tại bạn bao nhiêu tuổi rồi? Bạn hạnh phúc với công việc và cuộc sống hiện tại chứ? Ước mơ hoài bão luôn ấp ủ trong bạn đã được thực hiện chưa hay vẫn chỉ là một điều ước được cất giấu trong...
Tuổi Hợi 2019 - Sự Nghiệp Khá Biến Động Và Bấp Bênh Nhưng Tài Vận Lại Ổn Định Và Tiến Triển
2019 sẽ là một năm đầy biến động và bấp bênh về sự nghiệp cho những con giáp tuổi Hợi, tuy nhiên về tài vận lại ổn định và có phần tiến triển. Vậy còn sức khỏe và tình duyên của những cá nhân tuổi...
Lưu Bá Ôn: Khi Sống Khiến Người Đời Nể Phục, Khi Chết Khiến Hậu Nhân Kính Sợ
Thời Chu Nguyên Chương dẹp giặc khăn vàng lập lên vương triều nhà Minh, Lưu Bá Ôn chính là công thần khai quốc, mưu lược của ông thật khiến người ta kính phục và ngay cả đến khi chết đã mấy trăm năm, ông vẫn còn khiến người đời...
Top 5 Cung Hoàng Đạo Làm Gì Cũng May Mắn Và Thuận Lợi Trong Năm 2019
2019 này không biết cung hoàng đạo nào nằm trong top may mắn và làm việc gì cũng thuận lợi đây nhỉ? Đừng nôn nóng nha. Hãy xem ngay bài viết này để tìm xem mình có trong danh sách tuyệt vời này không bạn nhé!
Bớt Sân Si Một Vài Chuyện, Tâm Luôn Giữ Bình Thản Mới Là Đạt Được Cảnh Giới Cao
Xuân có trăm hoa, thu có trăng sáng, hạ có gió lạnh, đông có tuyết trắng, nếu không có chuyện vướng bận trong lòng, đó đều là những mùa đẹp của nhân gian. Nhân sinh là một con đường đơn độc, họa phúc đều do mình mà ra, bớt sân si...
Vua Lý Thái Tông Chỉ Cần Nhìn Tướng Thôi Cũng Biết Nguyễn Khánh Có Tâm Mưu Phản
Tướng do tâm sinh, tâm bất chính thì tướng sẽ hiển lộ điều đó. Chính vì thế mà vua Lý Thái Tông nhìn ra được Nguyễn Khánh có tâm mưu phản ngay cả khi điều đó chưa diễn ra.
Giấc Mộng Kỳ Lạ Của Vợ Trương Sinh
Người ta thường nói rằng, mộng mị là hư ảo nhưng đôi khi những điều trong mơ lại diễn ra một cách chân thực đến khó tin, câu chuyện về một người tên Trương Sinh được ghi trong "Thái Bình Quảng Ký" sẽ giúp ta tường minh.