Chủ nhật, 22/04/2018 3:08 PM

Cây Bóng Nước - Impatiens Balsamina

Thứ tư, 13/09/2017 10:05 AM
Hoa Cây Bóng Nước
Hoa Cây Bóng Nước
Lá Dài Hình Cựa
Lá Dài Hình Cựa
Hoa Mọc Ở Nách Lá
Hoa Mọc Ở Nách Lá
Quả Nang
Quả Nang
Hạt
Hạt
Tên khác
Nắc Nẻ, Móng Tay Lồi, Bông Móng Tay, Phượng Tiên Hoa, Cấp Tính Tử, Bấm Móng Tay, Phụng Tiên, Chỉ Giáp, Kim Phụng Hoa
Tên khoa học
Impatiens Balsamina L.

Hạt cây Bóng Nước (Impatiens Balsamina) có vị hơi đắng, tính ôn, hơi có độc, toàn cây có vị cay, tính ôn, hơi có độc. Toàn cây có tác dụng khử phong thấp, hoạt huyết, chỉ thống, thường dùng chữa bị thương sưng đau, rắn rết cắn.

Cây Bóng Nước - Impatiens Balsamina
Cây Bóng Nước - Impatiens Balsamina

Mô t

Cây bóng nước không chỉ được trồng làm cảnh mà còn là một cây thuốc quý. Cỏ mọc hàng năm, có thể cao 40cm. Lá mọc so le, có cuống, hình mác, đầu nhọn, mép có răng cưa rất rõ,dài 7-8cm, rộng 2-2.5cm. Hoa mọc ở nách lá lưỡng tính không đều, màu đỏ hay trắng, 5 lá dài cùng màu với tràng, không đều. Lá dài trước hình cựa, 5 cánh, 5 nhị, chỉ nhị ngắn, bao phấn dính sát nhau chung quanh nhuỵ, 5 lá noãn hợp thành bầu thượng 5 ô, mỗi ô đựng nhiều noãn. Quả nang nứt thành 5 mảnh xoắn lại tung hạt đi xa.

Phân bố, thu hái và chế biến

Mọc hoang và được trồng làm cảnh tại nhiều vườn ở khắp nước ta. Còn thấy mọc và trồng ở miền nam Trung Quốc, Ấn Độ. Người ta dùng thân và cành làm thuốc. Mùa hạ và mùa thu, hái cây trừ bỏ rễ, lá và hoa quả, phơi hay sấy khô hoặc nhúng vào nước đun sôi rồi phơi hay sấy khô. Có thể dùng tươi.

Bộ phận dùng làm thuốc

Toàn cây có thể dùng để chữa bệnh: Hoa, hạt, Còn dùng lá tươi làm thuốc. Ngoài ra người ta còn dùng hạt bóng nước với tên cấp tính tử. Hái quả chín về phơi khô đập lấy hạt, phơi lại cho khô.

Hạt bóng nước: Dược liệu có hình tròn dẹt, hình trứng hoặc hơi có cạnh, mặt ngoài màu nâu hoặc xám, có những nốt trắng nhỏ, nhân hạt màu xám nhạt chứa 17 - 18% dầu, không mùi, vị nhạt, hơi đắng, tính ấm, có tác dụng làm tan máu ứ, thông kinh, giải độc.

Thành phần hoá học

Trong toàn thân cây bóng nước có axit p-hydroxybenzoic có tính chất kháng sinh, axit gentisic C6H7O4, axit ferulic C10H10O4, axit p-cumaric C9H4O3, axit sinapic C11H12O5, axit cafeic C9H8O4, ngoài ra còn scopoletin C10H8O4.

Lá chứa axit xinnamic (nhục quế toan) kaempferol - 3 arabinozit và kaempferol (C.A., 1971, 1964, 230).

Thân chứa kaempferol 3- glucozit, quexetin pelargonidin, cyanidin và delphindin (C.A., 1966, 75, 1964, 16275c). Hạt chứa 17,9% chất béo.

Trong chất béo có thành phần chủ yếu là axit parinaric hay axit A9, 10, 13, 15, octadecatetraenoic C18H28O7 (khoảng 27% balsaminasterol C27H40O (Hegnauer R., 1964).

Ngoài ra còn có sipinaterol C29H48O (khoảng 0,015%) (C.A., 1973, 79, 1744a và C.A., 1954, 48, 13835a), sapionin, các đa đường (khi thuỷ phân cho glucoza và fructoza) (C.A., 1971, 74, 72872m).

Hoá chất lawsone C10H6O3 lawsonemetylete C11H6O3. Ngoài ra còn tuỳ theo màu sắc của hoa mà thành phầ thay đổi. Hoa trắng chứa leucocyanidin, leucodelphindin, hoa tím chứa malvidin glucozit, hoa đỏ chứa pelargonidin, paeonidin và delphinidin dưới dạng clucozit. Dịch ép của hoa bóng nước có tác dụng kháng sinh mạnh.

Tác dụng dược lý Dịch chiết từ lá Bóng nước với thành phần hóa học chủ yếu là chất axit p-hydroxybenzoic đã được nghiên cứu dược lý thấy có tác dụng kháng khuẩn rất mạnh. Chất lawson và lawson methylether có trong hoa Bóng nước có tác dụng kháng nấm rất mạnh.

Tính vị: Hạt có vị hơi đắng, tính ôn, hơi có độc, Toàn cây có vị cay, tính ôn, hơi có độc

Quy kinh: Vào 2 kinh can và tỳ

Công dụng: Toàn cây có tác dụng khử phong thấp, hoạt huyết, chỉ thống, thường dùng chữa phong thấp, bị thương sưng đau, rắn rết cắn. Ngày uống tư 4-12g dưới dạng thuốc sắc.

Hạt có tác dụng giáng khí, hành ứ, thường dùng chữa kinh nguyệt bế tắc, đẻ khó, nấc nghẹn, hóc xương. Ngày dùng 3 lần, ngày dùng 4-6g dưới dạng thuốc bột hoặc viên.

Lá được nhân dân dùng nấu nước gội đầu làm cho tóc mọc tốt.

Liều dùng - Cách dùng

- Dùng ngoài không kể liều lượng

- Dùng dưới dạng sắc từ 4-12g

Ứng dụng lâm sàng của vị thuốc bóng nước

1. Chữa sung tấy, mụn nhọt, chín mé, vết thương

Dùng bóng nước tươi, rửa sạch, giã nát với ít muối đắp lên vết thương

2. Chữa phong thấp

Dược liệu Bóng nước phơi khô 15g phối hợp với vỏ Ngũ gia bì 10g và rễ Uy linh tiên 10g, thái nhỏ, sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm 2 lần trong ngày chữa phong thấp.

3. Chữa đau lưng

Lấy cả cây Bóng nước 10g, nhân Hạt đào 15g, Nho chua 10 quả, thái nhỏ, phơi khô, sắc uống trong 7 ngày liền.

4. Chữa bế kinh

Hoa bóng nước phơi khô 3-6g sắc lấy nước uống

5. Ngừa thai Hạt

Bóng nước 20g phối hợp với rễ cây Bông cỏ 30g, thái nhỏ, phơi khô, sắc uống làm 2 - 3 lần trong ngày.

6. Chữa nghẹn ở người cao tuổi

Hạt bóng nước tẩm mật, phơi khô, tán nhỏ, rây bột mịn, trộn với hồ làm viên bằng hạt đỗ xanh, uống mỗi lần 8 viên với rượu có tác dụng chữa ăn hay bị nghẹn, nhất là ở người cao tuổi.

7. Chữa hóc xương

Lấy hạt hoặc rễ Bóng nước nhai nhỏ, ngậm trong miệng gần chỗ xương bị mắc, hoặc thổi bột hạt vào họng, không được nuốt.

8. Chữa tràng nhạc, phát bối

Dùng lá bóng nước tươi, giã đắp ngày thay thuốc 2-3 lần

9. Chữa nga trưởng phong

Dùng lá bóng nước tươi xát vào chỗ bị bệnh, ngày xát hai lần Chữa đòn ngã tổn thương, sưng đau, vết thương lở loét dùng rễ bóng nước giã đắp

Kiêng kỵ: Phụ nữ có thai không được dùng Hoa bóng nước.

 

Nguồn tham khảo

Thầy Thuốc Của Bạn

Quan tâm  
7

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Nấm Độc Trắng Hình Nón - Amanita Virosa
Khi bị ngộ độc Nấm Độc Trắng Hình Nón (Amanita Virosa) bệnh nhân sẽ đau bụng, buồn nôn, nôn dữ dội, khát dữ dội và ỉa chảy kéo dài 2-3 ngày, sau đó người bị ngộ độc sẽ bị co giật, mất ý thức, tổn thương gan thận, hôn...
Nấm Não - Gyromitra Esculenta
Nấm Não (Gyromitra esculenta)là một trong những món ăn khá phổ biến ở bán đảo Scandinavia và vùng Đông Âu. Nấm False Morel khá đặc biệt. Nếu ăn sống nó, bạn sẽ tử vong. Nhưng nếu được nấu chín đúng cách, loại nấm này có hương vị...
Cây Cúc Núi - Arnica Montana
Cây Cúc núi Arnica montana đã được sử dụng trong y học dân gian từ nhiều năm, cho khả năng của nó gia tốc chữa lành gia tăng tốc độ hóa sẹo chữa lành vết tím bầm, bong gân, chống viêm, động kinh, say sóng, kích thích mọc tóc.
Giải Rượu Và Chống Nôn Với Trà Hoa Cát Căn
Nếu lỡ vui quá chén làm đầu óc quay cuồng, nôn mửa khó chịu thì bạn hãy làm ngay một trách Trà Hoa Cát Căn nha. Trà có tác dụng giải rượu, chống nôn siêu hiệu quả đó. Mời cả nhà cùng tham khảo.
Da Dẹp, Dáng Xinh, Giảm Cân Hiệu Quả Với Trà Dược Từ Các Loại Hoa
Có rất nhiều phương pháp giúp chị em giảm cân như Nước ép bí đao, Sữa tươi không đường, Mướp đắng. Hôm nay Ydvn.net sẽ giới thiệu tới bạn cách tự pha những tách trà thơm ngon từ các loài hoa giúp da đẹp dáng...
Cá Nheo - Parasilurus Asotus
Thịt cá nheo (niềm ngư nhục) Có vị ngọt, tính ấm, không độc, có tác dụng tư âm, bổ khí, mát máu, chỉ huyết, kiện tỳ, khai vị, thông kinh, lợi tiểu, tiêu thũng, chữa phù thũng, tiểu tiện bất lợi, chứng mắt miệng méo xệch, đau dạ...
Biển Đậu Đằng: Trị Ngực Đầy Tức Khó Chịu, Ý Thức Mơ Hồ Hoặc Hôn Mê
Biển Đậu Đằng là dây cây Bạch Biển Đậu (Dolichos Lablab L) được dùng chữa chứng họng vướng đờm, ngực đầy tức khó chịu, ý thức mơ hồ hoặc hôn mê, Đông y gọi là chứng "dòm mê tâm khiêu", phát cuồng nói huyên thiên (điên...
7 Bài Thuốc Tự Nhiên Giúp Giải Độc Gan Vô Cùng Hiệu Quả Mà Bác Sĩ Khuyên Dùng
Việc uống nhiều rượu bia quá mức và có thói quen sinh hoạt không điều độ khiến gan của bạn luôn trong tình trạng quá tải. 7 bài thuốc từ tự nhiên dưới đây sẽ giúp bạn thải toàn bộ độc tố cho gan, duy trì...
Ngải Đen
Có 3 loại ngải đen: Ngải có hoa màu đen, lá màu đen và củ màu đen. Ngải đen là dòng ngải quý hiếm, không những có linh khí rất mạnh trong huyền môn mà nó còn là một loại dược thảo có khả năng trị được nhiều bệnh và bổ dưỡng.