Thứ năm, 19/10/2017 9:32 PM

Tư Mã Quang - Nhà Sử Học Kiệt Xuất Thời Bắc Tống Đã Từng Nói: Nuôi Mà Không Dạy, Ấy Là Lỗi Của Người Cha...

Thứ bảy, 12/08/2017 7:00 PM

Cổ nhân giảng: “Dưỡng bất giáo, phụ chi quá” (Tạm dịch: Nuôi mà không dạy, ấy là lỗi của người cha). Câu này nói lên tầm quan trọng của giáo dục gia đình. Cha mẹ là người thầy đầu tiên của con, cho nên mỗi lời nói và việc làm của họ đều là tấm gương để con cái noi theo.

Nuôi mà không day, ây là lỗi của người cha.

Như vậy, ở phương diện giáo dục gia đình, cổ nhân đã làm như thế nào và coi trọng những điều gì? Người xưa có câu: “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Trong đó, “tu thân” là nội dung quan trọng nhất trong giáo dục gia đình còn “tề gia” là mục tiêu lý tưởng mà giáo dục gia đình cần đạt tới. Những nhân vật nổi tiếng trong lịch sử, những “danh môn quý tộc” nhất là những người thuộc hàng Đế vương, Tể tướng thì mỗi lời nói, hành vi của họ đều có ảnh hưởng nhất định đối với quốc gia và xã hội. Bởi vậy mà đạo giáo dục con cái của họ đều trở thành khuôn mẫu quan trọng cho các gia đình đời sau tham khảo. Dưới đây là phương pháp dạy con của chính trị gia, sử học gia đời Bắc Tống – Tư Mã Quang:

Tư Mã Quang (1019-1086) là nhà sử học kiệt xuất thời Bắc Tống. Ông được sinh ra trong một gia đình giàu có. Ông được sự giáo dục nghiêm khắc từ nhỏ của cả cha và anh. Ông theo học Bàng Tịch – bạn của cha ông. Khi mới 20 tuổi, ông đỗ đầu kỳ thi tiến sĩ. Nhưng khi mới ra làm quan thì cha mẹ ông lần lượt qua đời nên ông phải về chịu tang trong 5 năm. Sau đó, Tư Mã Quang được Bàng Tịch ra sức tiến cử và truyền đạt tư tưởng tiến thủ trên quan trường. Ông có cơ hội đọc sách làm sử. Ít lâu sau Bàng Tịch mất, ông thờ vợ Bàng Tịch như mẹ mình và coi các con Bàng Tịch như anh em trong nhà.

Thời Tống Nhân Tông, Tư Mã Quang lần lượt trải qua các các chức quan: Điện trung thừa, Kiểm khảo sử quán, Khởi cư xá nhân, Đồng tri gián viện, Ngự sử trung thừa, Tri chế cáo, Hàn lâm học kiêm thị giảng… Ở tất cả các chức vị, ông đều làm tốt công việc và được vua trọng dụng. Các sáng tác của ông rất phong phú, trong đó “Tư trị thông giám” được xưng là sáng tác có giá trị to lớn trong lịch sử Trung Hoa.

Tư Mã Quang sống một cuộc đời vô cùng giản dị, tiết kiệm. Thái độ làm việc của ông vững vàng và kiên định. Hơn nữa, ông đặt “tiết kiệm và giản dị” làm nội dung quan trọng nhất trong việc dạy con thành tài.

Do kiệm nhập xa dịch, do xa nhập kiệm nan.

Theo sử sách ghi chép lại, Tư Mã Quang cả trong công tác và cuộc sống hàng ngày đều hết sức chú ý giáo dục con phải cố gắng tiết kiệm chi tiêu, tránh xa xỉ lãng phí.

Để hoàn thành cuốn sách lịch sử “Tư trị thông giám” này, Tư Mã Quang không chỉ tìm đến sự giúp đỡ của các nhà sử học giàu kinh nghiệm như Phạm Tổ Vũ, Lưu Thứ và Lưu Ban mà còn yêu cầu con trai mình là Tư Mã Khang tham gia.

Một lần, ông nhìn thấy cách con trai mình giở sách thì trong lòng vô cùng tức giận. Ông nghiêm khắc dạy con phương pháp và kinh nghiệm bảo vệ sách. Ông nói: “Trước khi đọc sách, phải lau bàn khô và sạch sẽ, trải một tấm khăn lót lên bàn. Lúc đọc sách phải ngồi có tư thế, đoan chính ngay ngắn. Khi lật trang sách, đầu tiên phải dùng cạnh ngón cái của tay phải nâng mép của trang sách lên, sau đó dùng ngón trỏ nhẹ nhàng lật trang sách.”

Khi khuyên nhủ con trai, ông nói: “Làm người buôn bán phải tiết kiệm, người đọc sách phải bảo vệ tốt cho sách.” Để hoàn thành cuốn sách bao gồm những bài học xương máu từ sự thịnh suy của các triều đại trước nhằm giữ vừng cơ nghiệp nhà Tống, Tư Mã Quang miệt mài không ngừng nghỉ làm trong  suốt 15 năm, kể cả những lúc đau ốm.

Ở phương diện cuộc sống thường ngày, Tư Mã Quang giản dị chất phác. Ông quan niệm rằng, y phục chỉ cần che được lạnh rét, ăn chỉ cần no bụng là được. Ông thường dạy con: “Thực phong nhi sinh xa, khoát thịnh nhi sinh xỉ”, ý nói ăn uống mà sung túc thì dễ sinh ra xa xỉ, xa xỉ thì sinh ra hoang phí). Để con trai nhận thức được tầm quan trọng của tiết kiệm, ông đã viết một bài về tầm quan trọng của tiết kiệm. Trong đó, ông kịch liệt không tán thành cách sống xa xỉ, vô độ, cố gắng hết sức đề xướng cách sống tiết kiệm và giản dị.

Trong bản gia huấn dạy con là Tư Mã Khang, Tư Mã Quang đã viết: “Người có đức hạnh đều bắt đầu từ việc tiết kiệm. Vì nếu tiết kiệm thì sẽ giảm tham lam, người có địa vị nếu không tham lam thì sẽ không bị cám dỗ bởi vật ngoài thân, có thể đi con đường chính trực. Người không có địa vị nếu không tham làm thì sẽ biết ước chế bản thân, tiết giảm chi phí, tránh phạm tội, giúp cho gia thất êm ấm, sung túc, vậy nên mới nói: ‘Tiết kiệm là đặc điểm cần có ở tất cả các phẩm chất tốt đẹp.’ Nếu xa xỉ thì sẽ tham lam, người có địa vị nếu tham lam sẽ tham luyến phú quý, không đi con đường chính trực và dẫn đến tai họa, người không có địa vị tham lam thì sẽ nghĩ đủ mọi cách, hành động tùy tiện, bại hoại gia phong, tổn hại đến sinh mệnh, bởi vậy người làm quan nếu xa xỉ tất sẽ tham ô hủ bại, dân thường bách tính nếu xa xỉ tất sẽ sinh trộm cắp tiền tài của người khác. Thế nên: ‘Xa xỉ là tội ác lớn nhất.’”

Ông cũng không ngừng dạy con rằng: “Đọc sách cần phải nghiêm túc, làm việc cần phải kiên định, sống phải giản dị tiết kiệm. Từ bề ngoài thì thấy nó không có liên quan gì đến Quốc gia đại sự, nhưng thực chất nó là cái gốc của “hưng gia phồn quốc”.

Câu: “Do kiệm nhập xa dịch, do xa nhập kiệm nan” (Ý nói: Từ cuộc sống tiết kiệm, giản dị chuyển sang cuộc sống xa hoa giàu có thì tương đối dễ dàng đơn giản, nhưng đã sống cuộc sống xa hoa giàu có rồi mà chuyển về cuộc sống tiết kiệm thì khá khó khăn.) của Tư Mã Quang đã trở thành câu danh ngôn được người đời truyền tụng.

Dưới sự giáo dục của Tư Mã Quang, con trai Tư Mã Khang của ông ngay từ nhỏ đã nhận thức rõ được tầm quan trọng của giản dị tiết kiệm. Bởi vậy mà từ nhỏ đến lớn, Tư Mã Khang luôn dùng “giản dị tiết kiệm” để tự khắc chế bản thân mình. Tư Mã Khang từng đảm nhiệm qua các chức quan: Giáo thư lang, Trước tác lang, Thị giảng… Ông cũng dùng học vấn uyên bác, đức tính liêm khiết, cách sống giản dị tiết kiệm của mình để sao chép lại, lưu truyền cho đời sau.

 

Nguồn tham khảo

http://trithucvn.net/van-hoa/phuong-phap-day-con-thanh-nguoi-tai-duc-cua-bac-hien-nhan-xua-gia-huan-cua-tu-ma-quang.html, Trithucvn
Quan tâm  
4

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
5 Cách Tự Làm Lăn Khử Mùi Vừa Thơm Mà Còn An Toàn Cho Sức Khỏe
Theo DS Nguyễn Bá Huy Cường (ĐH Dược Murdoch – Úc), thì các sản phẩm lăn nách, lăn khử mùi thường chứa nhiều hợp chất hóa học gây hại cho sức khỏe. Vì vậy bài viết sẽ hướng dẫn bạn 5 cách tự làm lăn khử mùi từ thiên...
7 Cách Đuổi Và Tiêu Diệt Kiến Thành Công Mà Không Cần Dùng Hóa Chất
Thật bực bội vì nhìn trong nhà đâu đâu cũng thấy kiến, đủ các loại kiến... Hãy khoan sử dụng hóa chất bạn nhé vì bài viết này sẽ mách bạn 7 cách tự nhiên giúp đuổi và tiêu diệt kiến hiệu quả đấy!
Lớp Yoga Miễn Phí Cho Người Khuyết Tật Tại TP.HCM
Chị Cúc bị liệt một chân và nhiều bệnh khác như mỡ trong máu, gan nhiễm mỡ, sỏi thận..., sau một thời gian kiên trì luyện tập yoga, các chỉ số sức khỏe của chị đã cải thiện rõ rệt.
Nhà Bill Gates Cho Trẻ Sử Dụng Smartphone Từ Lúc Mấy Tuổi? Độ Tuổi Nào Là Thích Hợp Nhất Để Trẻ Sở Hữu Smartphone?
Hiện nay, việc thiết lập và duy trì những giới hạn về công nghệ ở mức vừa phải cũng là một phần trong nền móng căn bản của việc chăm sóc con cái. Và điều tối quan trọng nhất, chính là: biết được khi nào thì nên cho phép trẻ em...
Vợ Chồng Đến Với Nhau Không Ai Hoàn Hảo Cả  Vì Vậy, Đừng Cãi Vã Nhau Mà Hãy Thông Cảm Và Cùng Nhau Khắc Phục
Vợ chồng đến với nhau không ai hoàn hảo cả, ai cũng có những sai lầm, hạn chế riêng. Vì vậy, đừng cãi vã nhau mà hãy thông cảm, cùng nhau khắc phục. Thực chất quan hệ vợ chồng là quan hệ tình cảm dựa trên tình yêu thương và trách...
Nghiện Phim Đen: Chất Độc Âm Thầm Gây Tổn Thọ, Ảnh Hưởng Nghiêm Trọng Đến Não Bộ Và Nội Tiết Tố
Nhiều người đã quen xem phim có nội dung kích dục mà không hề biết rằng nó mang đến hậu quả đáng sợ thế nào. Các nhà khoa học đã chứng mỉnh rằng xem phim đen khiến bạn tổn thọ, hao tổn tinh lực, ảnh hường nghiêm trọng...
Để Cuộc Đời An Nhàn Tươi Vui Người Phụ Nữ Nên Phát Huy 4 Điểm Này
Là phụ nữ nếu muốn cuộc đời an nhàn tươi vui thì phải biết dung hòa giữa công việc và cuộc sống, học cách quên đi những điều không hay và suy nghĩ tích cực hơn, đừng phụ thuộc vào một ai cả, hãy độc lập tự tin vào chính mình.
Để Trở Thành Người Tôn Quý Thì Bạn Không Nên Phạm Phải 9 Điều Tối Kỵ Sau
Có câu rằng: “Nước sâu thì dòng chảy chậm, người tôn quý thì ăn nói từ tốn”. Trong giao tiếp hàng ngày, không thể muốn gì liền nói nấy, để trở thành người tôn quý thì bạn đặc biệt không nên phạm phải 9 điều tối...
Phương Pháp Đọc Những Ký Tự Đặc Biệt Trong Tiếng Anh
Chúng ta thường không quan tâm nhiều tới các ký tự trong tiếng Anh như dấu chấm (.), dấu phẩy (,), dấu hai chấm (:),… Tuy nhiên chúng là một bộ phận quan trọng trong ngôn ngữ viết. Vậy chúng được đọc như thế nào nhỉ? Trong bài này...
4 Phút 4  Động Tác Tabata Giúp Giảm Cân Thần Tốc Người Bận Rộn Nên Thử Ngay
Chỉ với 4 phút 4 bài tập mỗi ngày sẽ giúp bạn giảm cân thần tốc, đặc biệt là những người bận rộn không có thời gian thì càng nên tập bài Tabata này. Trung bình 4 phút tập Tabata có hiệu quả hơn 1 giờ đạp xe trong...