Thứ tư, 18/07/2018 1:17 PM

Mạc Đĩnh Chi: Hiền Nhân Đất Việt, Lưỡng Quốc Trạng Nguyên, Người Đánh Bại Trạng Cờ Trung Hoa

Thứ hai, 07/08/2017 7:11 PM

Mạc Đĩnh Chi là là nhân tài hiếm có của đất Việt, ông từng hai lần đi sứ sang nhà Nguyên. Tài năng của ông khiến nhà Nguyên phải nể phục, Nguyên Thành Tổ đã cảm khái phong cho ông là “lưỡng quốc trạng nguyên”.

Mạc Đĩnh Chi.

Mạc Đĩnh Chi là người làng Lũng Động, huyện Chí Linh, Hải Đông (tỉnh Hải Dương hiện nay). Năm 1304 đời vua Trần Anh Tông niên hiệu Hưng Long thứ 12, triều đình mở khoa thi Cống sĩ lấy 44 người đỗ Thái học sinh, Mạc Đĩnh Chi đỗ Trạng nguyên. Ông thông minh hơn người, chỉ hiềm nỗi tướng mạo xấu xí.

Mới đầu bị vua Anh Tông chê xấu, Mạc Đĩnh Chi đã làm bài phú Ngọc tỉnh liên (Sen trong giếng ngọc) để tự ví mình với sen. Trong bài phú có đoạn:

Há rằng trống rỗng bất tài
Thuyền quyên lắm kẻ lỡ thời thương thay
Nếu ta giữ mực thẳng ngay
Mưa sa gió táp xem nay cũng thường

Vua Trần Anh Tông xem rồi khen hay, thăng ông làm Thái học sinh dũng thủ, sung chức Nội thư gia.

Sau này, Mạc Đĩnh Chi “làm quan có phong độ, ngạnh trực dám nói thẳng, có phong độ đại thần”, nên càng được hậu đãi. Ông tham dự triều chính qua 3 đời vua Trần tiếp theo là Minh Tông, Hiến Tông, Dụ Tông.

Ông là một vị quan cương trực dám nói thẳng.

Những giai thoại nổi tiếng nhất của Mạc Đĩnh Chi đều xoay quanh việc ông đi sứ nhà Nguyên. Dù lúc đó chỉ mới 20 năm sau khi quân Nguyên đại bại lần thứ 3 trên đất Việt, nhưng Mạc Đĩnh Chi đã xuất sắc vượt qua mọi thử thách, khiến vua quan nhà Nguyên nể phục. Nguyên Thành Tổ đã cảm khái phong ông là “lưỡng quốc trạng nguyên”.

Bên cạnh tài năng ứng đối, Mạc Đĩnh Chi còn thông tỏ cả cầm, kỳ, thi, họa. Có một câu chuyện về tài chơi cờ của Mạc Đĩnh Chi thế này:

Năm 1322, Mạc Đĩnh Chi được đi sứ sang nhà Nguyên lần thứ 2. Một lần cưỡi ngựa dạo phố, ông đi qua một ngôi nhà trước có đề bảng “trạng cờ xứ Hoa”. Vốn cũng là người mê cờ, Mạc Đĩnh Chi liền bước vào nhà thưa rằng là khách độ đường nên vào xin hớp chè để uống. Ông lân la hỏi thăm chủ nhà, khiến câu chuyện chuyển sang những lời bàn về cờ. Người chủ cũng khoe bộ cờ bằng ngà voi rất đẹp.

Chủ nhà đương nhiên rất am hiểu về cờ nên nói chuyện vô cùng tâm đắc với Mạc Đĩnh Chi. Hóa ra ông ta vốn là tiến sĩ nhà Tống, khi quân Nguyên diệt nhà Tống, ông ta không muốn ra làm quan mà chỉ ngồi nhà thơ phú và chơi cờ.

Lúc này Mạc Đĩnh Chi ngỏ ý muốn đánh một ván cờ. Chủ nhà biết khách muốn thử tài mình, liền mang bộ cờ bằng sừng ra tiếp. Nhưng Mạc Đĩnh Chi lại muốn chơi bộ cờ bằng ngà voi. Chủ nhà bèn nói: “Bộ quân bằng ngà chỉ để tiếp vua mà thôi. Ngoài ra cũng chỉ tiếp những người hơn cờ tôi thôi. Nếu mang ra đánh, ngài thua cờ tôi thì sao?”

Mạc Đĩnh Chi bèn hứng thú nói: “Nếu tôi thua thì xin gửi lại ngài cái đầu, còn nếu tôi thắng thì chỉ xin ngài cái bảng treo chữ trạng cờ và bộ quân bằng ngà này”.

Hai người cùng đánh cờ, nhưng do tài nghệ đều siêu quần nên ván cờ kéo dài đến 3 ngày. Tối ngày thứ 3, Mạc Đĩnh Chi thấy cờ của mình núng thế, cũng đã tới giờ nghỉ nên ông xin ngừng ván cờ để sáng hôm sau đánh tiếp.

Đánh cờ thời xưa.

Đêm đó, Mạc Đĩnh Chi miên man suy nghĩ để tìm cách thoát khỏi thế khó. Ông dựng lại bàn cờ trong óc và cuối cùng chợt phát hiện ra nước thí xe đánh tốt quyết định.

Sáng hôm sau, Mạc Đĩnh Chi đi nước cờ quyết định, khiến chủ nhà thốt lên rằng: “Đúng là nước cờ thần, xin chịu thua ngài”.

Chủ nhà lấy bộ quân cờ bằng ngà voi và cái biển “trạng cờ xứ Hoa” trao lại Mạc Đĩnh Chi, nhưng ông từ chối không nhận, mà chỉ khuyên chủ nhà từ nay nên cất bảng trạng cờ kia đi.

Đền thờ Mạc Đĩnh Chi tại quê nhà.

Có lẽ người chủ nhà cũng không thể biết rằng kẻ đánh bại mình là “lưỡng quốc trạng nguyên” đất Việt. Câu chuyện này được gia phả họ Mạc ghi chép lại và vẫn được lưu truyền trong dân gian.

theo Trithucvn

 
Quan tâm  
9

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
Lời Nói Có Thể Giết Người và Cũng Có Thể Cứu Người, Vì Thế Hãy Uốn Lưỡi 7 Lần Trước Khi Nói
Đôi khi chỉ một lời thôi cũng đủ đưa 1 người xuống địa ngục và cũng 1 lời ấy lại giúp một kẻ bần hàn vươn tới tột đỉnh vinh quang. Nếu có tu dưỡng, lời nói sẽ thơm tựa hương hoa, ngược lại sẽ như bùn ung trứng thối.
Bán Gạo: Bài Văn Lấy Đi Nước Mắt Của Biết Bao Người
Có những người đời này kiếp này phận bạc phúc mỏng nên kiếm miếng cơm ăn cũng khó nhọc. Cũng có người “thấy người sang bắt quàng làm họ”, thấy người nghèo khổ lại chỉ muốn tránh xa. Nhưng lỡ một mai khi sa cơ lỡ vận chúng...
Mokhallad Habib Nghệ Sỹ Sáng Tạo Tài Ba Các Tác Phẩm Nghệ Thuật Kết Hợp Đời Sống Với Hoạt Hình Đầy Vui Tươi Và Sinh Động
Nghệ sỹ người I-rắc Mokhallad Habib có năng khiếu trong việc sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật thú vị kết hợp giữa đời sống và hình ảnh hoạt hình. Những tác phẩm tranh vẽ của Habib luôn khiến người xem không khỏi phấn khích với...
5 Câu Chuyện Nhỏ Lời Ít Nhưng Ý Nhiều
Nếu có lúc nào đó bạn cảm thấy cuộc sống thật vô vị thì hãy đọc 5 câu chuyện nhỏ này biết đâu bạn sẽ tìm thấy nhiều niềm vui và hạnh phúc cho cuộc đời mình.
Kêu Ca, Than Vãn Bí Quyết Thành Công Của Những Kẻ Nhàn Rỗi Và Tầm Thường
Kêu Ca, Than Vãn Bí Quyết Thành Công Của Những Kẻ Nhàn Rỗi Và Tầm Thường. Tại sao tôi lại dám nói như vậy? Bởi cuộc sống vốn dĩ công bằng hay không công bằng là do bản thân bạn quyết định, cách sống ra sao sẽ...
Lợn Đi Chợ: Than Thân Và Trách Phận Không Bao Giờ Thay Đổi Được Thời Cuộc
Khi tai hoạ tới, sợ hãi và than thân trách phận cũng không thể thay đổi được thực tế. Cách tốt nhất là cố gắng thay đổi vận mệnh của mình ngay từ đầu. Câu chuyện Lợn Đi Chợ hôm nay sẽ giúp bạn hiểu hơn về dụng ý này.
Đừng Lãng Phí Thời Gian Để Sống Cuộc Đời Của Người Khác
Thời gian của mỗi chúng ta đều có hạn, nếu bạn biết trước được khi nào mình rời bỏ cõi đời này thì có lẽ bạn đã không lãng phí thời gian tới vậy, bạn sẽ học hành, làm công việc mình yêu thích tới...
Các Vị Vua Triều Nguyễn Ăn Uống Như Thế Nào?
Thường nghe nói các vị đế vương ăn uống rất xa xỉ, mỗi bữa ăn đều có tay Gấu, Bào Ngư... nhưng xem ra đó chỉ là truyền thuyết mà thôi. Bài viết Các Vị Vua Triều Nguyễn Ăn Uống Như Thế Nào? sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về điều...
Sự Tích Hoa Chua Me Đất
Ngày nào cũng phải ăn một thứ cỏ ba lá và gặm nhấm mãi vỏ cây hồ đào, Thỏ Côxôi chán ngấy lên rồi. Nó bèn mò vào vườn bắp cải mới trồng của một bác nông dân. Nhiều bắp cải non đã bị thỏ xơi gọn. Bỗng bác nông dân xuất...
Nằm Ngủ Mơ Thấy Mình Đi Học Là Điềm Báo Gì?
Giấc mơ đi học có lẽ ai cũng đã từng trải qua khi ngủ, có thể bạn mơ thấy mình vui bước đến trường, đưa con đi học, làm bài tập về nhà, ngồi trong lớp nghe giảng, thi trượt...Vậy ý nghĩa của những giấc mơ...