Thứ năm, 18/10/2018 9:57 AM

Hầu Đồng Là Gì? Bản Chất Của Hầu Đồng Là Mê Tín Dị Đoan?

Thứ ba, 01/08/2017 6:46 PM

Hầu đồng là gì? Có lẽ rất nhiều người Việt đã từng chứng kiến hoặc biết tới hầu đồng nhưng lại hiểu sai hoặc hiểu chưa đầy đủ về ý nghĩa của hoạt động tâm linh này.

Bản chất của hầu đồng là hình thức văn hoá dân gian, bao gồm cả tâm linh và nghệ thuật biểu diễn.

1. Hầu đồng là gì?

Đây là hình thức nghi lễ của tín ngưỡng thờ Mẫu – tín ngưỡng lâu đời của cư dân nông nghiệp nói chung và người Việt nói riêng. Ngay từ thời nguyên thuỷ người Việt sống bằng nghề nông đã coi đất mẹ là ngọn nguồn của sự sống, coi Mặt Trăng là thứ ánh sáng của thần linh và thờ phụng người mẹ như vị nữ thần bất diệt.

Tín ngưỡng thờ Mẫu tồn tại lâu dài, bền bỉ và mạnh mẽ, kể cả khi các tôn giáo khác như Phật giáo, Nho giáo, Thiên Chúa giáo du nhập vào Việt Nam cũng phải tiếp biến và dung hoà với tín ngưỡng bản địa này. 

Thờ Mẫu có nhiều hình thức, thờ Mẫu Tam phủ, Mẫu Tứ phủ,… Thông qua người trung gian là ông đồng, bà đồng và hình thức tâm linh là lên đồng, những con nhang đệ tử của đạo Mẫu có thể giao tiếp với thần linh, cầu xin phù hộ hoặc nghe lời truyền dạy, ứng báo của thần linh.

Qua quá trình lịch sử lâu dài, bên cạnh thờ Mẫu, người Việt còn thờ Đức Ông – những vị nhân thần hoặc nhiên thần được nhân dân xưng tụng. Hầu đồng cũng trở thành hình thức tâm linh của nhánh tín ngưỡng này, với thờ Đức Thánh Trần, thờ Ông Hoàng Bảy, thờ Ông Hoàng Mười,…

Hình thức thể hiện hầu đồng là biểu diễn hát chầu văn và diễn múa, mỗi giá hầu có những bài diễn múa, bài hát khác nhau, chủ yếu tái hiện và ca ngợi công đức của vị thần linh mà giá hầu đó hướng tới. Các ông đồng bà đồng làm nhiệm vụ kết nối tâm linh, một mặt truyền lại ý chỉ của thần linh cho con nhang đệ tử, mặt khác bày tỏ nguyện vọng của đệ tử tới các vị thần linh.

Như vậy, bản chất của hầu đồng là hình thức văn hoá dân gian, bao gồm cả tâm linh và nghệ thuật biểu diễn. Đó là hình thức kết nối tâm linh giữa thế giới người trần và thế giới siêu nhiên huyền bí. Việc có hay không có các thế lực siêu nhiên tới nay vẫn chưa có lời giải đáp thoả đáng nên hầu đồng vẫn mang màu sắc kì bí.

2. Hầu đồng có phải là mê tín dị đoan?

Như đã định nghĩa ở trên, hầu đồng hay lên đồng, đồng bóng là một hình thức tín ngưỡng dân gian. Tín ngưỡng là niềm tin tinh thần của con người, không phải mê tín dị đoan. Nhưng trong quá trình thể hiện tín ngưỡng, con người có những hành động và nhận thức sai lệch khiến mê tín dị đoan nảy sinh.

Bản chất những giá hầu đồng được tổ chức để kết nối tâm linh, thoả mãn đời sống tinh thần, củng cố niềm tin của con người vào thế giới huyền bí. Tuy nhiên hiện nay có rất nhiều ông đồng bà đồng giả danh, lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi, kiếm tiền không chính đáng.

Lên đồng vẫn là một hình thức cần được lưu giữ, bảo tồn và phát huy.

Người Việt vẫn tin rằng, thần linh có thể ban phúc và soi đường chỉ lối cho người trần nên muốn thông qua các cuộc hầu đồng để nghe lời thần linh truyền lại. Đây là nhu cầu chính đáng để thoả mãn niềm tin song nếu biến tướng thành việc mở những giá đồng hàng trăm, hàng chục triệu để được thánh hiển linh phù hộ độ trì hoặc loại bỏ xui rủi thì hoàn toàn không có.

Vốn là hình thức tín ngưỡng dân gian, hầu đồng giống như một buổi bày tỏ niềm tin, ca ngợi thần linh đồng thời cũng là một cuộc vui chơi, diễn xướng tập thể. Không hề có căn cứ văn hoá nào chỉ ra rằng những buổi hầu đồng này có tác dụng tăng may cầu phúc hay hoá giải vận hạn một cách thần kì, giá càng to thì càng có lộc như những ông đồng bà đồng vẫn nói. 

Ý nghĩa cầu may mắn, nghe lời phán truyền, xua đuổi tà ma, chữa bệnh của hầu đồng chủ yếu là về tinh thần, niềm tin. Vì vậy, những buổi hầu đồng biến tướng, những con nhang đệ tử mù quáng không hiểu về bản chất của hầu đồng và những ý nghĩa văn hoá của nghi thức này nên đã lạm dụng và bị lợi dụng.

Dù ở góc độ tâm linh hay góc độ văn hoá, lên đồng vẫn là một hình thức cần được lưu giữ, bảo tồn và phát huy. Nhưng phát huy đúng, tích cực và tiến bộ, thể hiện được toàn bộ giá trị của nghi thức này thì hoàn toàn không phải điều dễ dàng. Cần hiểu chính xác hầu đồng là gì để từ đó tôn thờ tín ngưỡng một cách đúng đắn.

theo Lichngaytot

 
Quan tâm  
9

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
Phong Thủy Âm Trạch và Phong Thủy Dương Trạch Có Gì Khác Nhau?
Nếu như chọn được phong thủy tốt thì chủ nhà sẽ ăn lên làm ra, gia đạo ấm êm đủ bề. Phong thủy thể hiện ở 2 mặt, phong thủy âm trạch (phần đất dùng để chôn cất người chết) và phong thủy dương trạch (nơi xây cất nhà...
Bớt Sân Si Một Vài Chuyện, Tâm Luôn Giữ Bình Thản Mới Là Đạt Được Cảnh Giới Cao
Xuân có trăm hoa, thu có trăng sáng, hạ có gió lạnh, đông có tuyết trắng, nếu không có chuyện vướng bận trong lòng, đó đều là những mùa đẹp của nhân gian. Nhân sinh là một con đường đơn độc, họa phúc đều do mình mà ra, bớt sân si...
Ảo Thuật Là Phép Màu Huyền Năng Hay Chỉ Là Trò Bịp?
Ảo thuật đã từng xuất hiện trong xã hội loài người từ cách đấy hơn 5.000 năm, nó cũng trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Bạn đã từng xem hay nghe nói đến ảo thuật rồi, vậy Ảo Thuật Là Phép Màu Huyền Năng Hay Chỉ Là Trò Bịp?
Vi Cao: Vị Tể Tướng Luôn Có Âm Binh Theo Hầu
Người công chính liêm minh thì luôn tạo ra phong thái tôn quý, mà người tôn quý thì luôn được trời phật phù hộ đặc biệt là các âm binh luôn theo hầu, câu chuyện của Vi Cao là một ví dụ điển hình nhất.
Lưu Bá Ôn: Khi Sống Khiến Người Đời Nể Phục, Khi Chết Khiến Hậu Nhân Kính Sợ
Thời Chu Nguyên Chương dẹp giặc khăn vàng lập lên vương triều nhà Minh, Lưu Bá Ôn chính là công thần khai quốc, mưu lược của ông thật khiến người ta kính phục và ngay cả đến khi chết đã mấy trăm năm, ông vẫn còn khiến người đời...
Làm Thế Nào Mới Có Được Nhân Sinh Hạnh Phúc?
Cuộc sống trên đời có vô vàn điều phải bận tâm, toan tính chính vì thế mà nó khiến ta khổ ải triền miên. Vậy phải làm thế nào mới được nhân sinh hạnh phúc? Câu trả lời của thiền sư sẽ giúp ta bừng tỉnh.
3 Cung Hoàng Đạo Có Tài Tranh Luận Cực Đỉnh Với Tư Duy Logic Và Khả Năng Lập Luận Chặt Chẽ
Nói thì ai chẳng nói được còn tư duy Logic, khả năng lập luận chặt chẽ với tài hùng biện cực đỉnh thì chỉ có 3 cung hoàng đạo này mới có thôi. Vậy những bạn nào nằm trong top này thì thật đáng ngưỡng mộ...
Phải Chăng Số Mệnh Một Người Đã Được Định Đặt Từ Trước?
Vận mệnh con người đều đã được an bài từ trước chăng? có người tin, có người chả tin. Tin hay không đó là chuyện của bạn, nhưng những câu chuyện kỳ bí về điều này thì trong các sách cổ ghi lại rất nhiều. Và câu chuyện Lý...
Mỗi Bước Đi Của Cuộc Đời Đều Cần Phải Trả Giá
Đối với hết thảy chuyện trên đời, rất cần một trái tim bình thản, một con mắt độ lượng để đối đãi. Mọi thứ của cuộc đời không phải do toan tính có được mà do hành thiện có được, không phải do cầu được, mà là do tu...
Giấc Mộng Kỳ Lạ Của Vợ Trương Sinh
Người ta thường nói rằng, mộng mị là hư ảo nhưng đôi khi những điều trong mơ lại diễn ra một cách chân thực đến khó tin, câu chuyện về một người tên Trương Sinh được ghi trong "Thái Bình Quảng Ký" sẽ giúp ta tường minh.