Thứ năm, 19/07/2018 6:12 AM

Hầu Đồng Là Gì? Bản Chất Của Hầu Đồng Là Mê Tín Dị Đoan?

Thứ ba, 01/08/2017 6:46 PM

Hầu đồng là gì? Có lẽ rất nhiều người Việt đã từng chứng kiến hoặc biết tới hầu đồng nhưng lại hiểu sai hoặc hiểu chưa đầy đủ về ý nghĩa của hoạt động tâm linh này.

Bản chất của hầu đồng là hình thức văn hoá dân gian, bao gồm cả tâm linh và nghệ thuật biểu diễn.

1. Hầu đồng là gì?

Đây là hình thức nghi lễ của tín ngưỡng thờ Mẫu – tín ngưỡng lâu đời của cư dân nông nghiệp nói chung và người Việt nói riêng. Ngay từ thời nguyên thuỷ người Việt sống bằng nghề nông đã coi đất mẹ là ngọn nguồn của sự sống, coi Mặt Trăng là thứ ánh sáng của thần linh và thờ phụng người mẹ như vị nữ thần bất diệt.

Tín ngưỡng thờ Mẫu tồn tại lâu dài, bền bỉ và mạnh mẽ, kể cả khi các tôn giáo khác như Phật giáo, Nho giáo, Thiên Chúa giáo du nhập vào Việt Nam cũng phải tiếp biến và dung hoà với tín ngưỡng bản địa này. 

Thờ Mẫu có nhiều hình thức, thờ Mẫu Tam phủ, Mẫu Tứ phủ,… Thông qua người trung gian là ông đồng, bà đồng và hình thức tâm linh là lên đồng, những con nhang đệ tử của đạo Mẫu có thể giao tiếp với thần linh, cầu xin phù hộ hoặc nghe lời truyền dạy, ứng báo của thần linh.

Qua quá trình lịch sử lâu dài, bên cạnh thờ Mẫu, người Việt còn thờ Đức Ông – những vị nhân thần hoặc nhiên thần được nhân dân xưng tụng. Hầu đồng cũng trở thành hình thức tâm linh của nhánh tín ngưỡng này, với thờ Đức Thánh Trần, thờ Ông Hoàng Bảy, thờ Ông Hoàng Mười,…

Hình thức thể hiện hầu đồng là biểu diễn hát chầu văn và diễn múa, mỗi giá hầu có những bài diễn múa, bài hát khác nhau, chủ yếu tái hiện và ca ngợi công đức của vị thần linh mà giá hầu đó hướng tới. Các ông đồng bà đồng làm nhiệm vụ kết nối tâm linh, một mặt truyền lại ý chỉ của thần linh cho con nhang đệ tử, mặt khác bày tỏ nguyện vọng của đệ tử tới các vị thần linh.

Như vậy, bản chất của hầu đồng là hình thức văn hoá dân gian, bao gồm cả tâm linh và nghệ thuật biểu diễn. Đó là hình thức kết nối tâm linh giữa thế giới người trần và thế giới siêu nhiên huyền bí. Việc có hay không có các thế lực siêu nhiên tới nay vẫn chưa có lời giải đáp thoả đáng nên hầu đồng vẫn mang màu sắc kì bí.

2. Hầu đồng có phải là mê tín dị đoan?

Như đã định nghĩa ở trên, hầu đồng hay lên đồng, đồng bóng là một hình thức tín ngưỡng dân gian. Tín ngưỡng là niềm tin tinh thần của con người, không phải mê tín dị đoan. Nhưng trong quá trình thể hiện tín ngưỡng, con người có những hành động và nhận thức sai lệch khiến mê tín dị đoan nảy sinh.

Bản chất những giá hầu đồng được tổ chức để kết nối tâm linh, thoả mãn đời sống tinh thần, củng cố niềm tin của con người vào thế giới huyền bí. Tuy nhiên hiện nay có rất nhiều ông đồng bà đồng giả danh, lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi, kiếm tiền không chính đáng.

Lên đồng vẫn là một hình thức cần được lưu giữ, bảo tồn và phát huy.

Người Việt vẫn tin rằng, thần linh có thể ban phúc và soi đường chỉ lối cho người trần nên muốn thông qua các cuộc hầu đồng để nghe lời thần linh truyền lại. Đây là nhu cầu chính đáng để thoả mãn niềm tin song nếu biến tướng thành việc mở những giá đồng hàng trăm, hàng chục triệu để được thánh hiển linh phù hộ độ trì hoặc loại bỏ xui rủi thì hoàn toàn không có.

Vốn là hình thức tín ngưỡng dân gian, hầu đồng giống như một buổi bày tỏ niềm tin, ca ngợi thần linh đồng thời cũng là một cuộc vui chơi, diễn xướng tập thể. Không hề có căn cứ văn hoá nào chỉ ra rằng những buổi hầu đồng này có tác dụng tăng may cầu phúc hay hoá giải vận hạn một cách thần kì, giá càng to thì càng có lộc như những ông đồng bà đồng vẫn nói. 

Ý nghĩa cầu may mắn, nghe lời phán truyền, xua đuổi tà ma, chữa bệnh của hầu đồng chủ yếu là về tinh thần, niềm tin. Vì vậy, những buổi hầu đồng biến tướng, những con nhang đệ tử mù quáng không hiểu về bản chất của hầu đồng và những ý nghĩa văn hoá của nghi thức này nên đã lạm dụng và bị lợi dụng.

Dù ở góc độ tâm linh hay góc độ văn hoá, lên đồng vẫn là một hình thức cần được lưu giữ, bảo tồn và phát huy. Nhưng phát huy đúng, tích cực và tiến bộ, thể hiện được toàn bộ giá trị của nghi thức này thì hoàn toàn không phải điều dễ dàng. Cần hiểu chính xác hầu đồng là gì để từ đó tôn thờ tín ngưỡng một cách đúng đắn.

theo Lichngaytot

 
Quan tâm  
9

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
Người Gieo Nhân Lành Ắt Sẽ Trổ Quả Phúc Báo, Phong Thủy Sẽ Tự Chuyển Hung Thành Cát
Phong thủy luôn luân chuyển, người thường hay hành thiện tích âm đức, dương đức ắt sẽ được phúc âm dương hồi báo. Kẻ hành ác dẫu có thay đổi phong thủy gia trạch đến thế nào đi chăng nữa thì con cháu cũng không thể giàu sang...
Thấy Mới Tin, Không Thấy Không Tin và Câu Chuyện Nhan Hồi Ăn Vụng
Thầy trò Khổng Từ qua nước Tề du thuyết, qua nhiều ngày tháng trên đường, lương thảo cạn kiệt và cũng may khi vừa đến đất Tề thì có một vị hào phú biếu một ít gạo, Nhan Hồi được giao nhiệm vụ nấu cơm nhưng trong lúc ấy ông...
Ảo Thuật Là Phép Màu Huyền Năng Hay Chỉ Là Trò Bịp?
Ảo thuật đã từng xuất hiện trong xã hội loài người từ cách đấy hơn 5.000 năm, nó cũng trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Bạn đã từng xem hay nghe nói đến ảo thuật rồi, vậy Ảo Thuật Là Phép Màu Huyền Năng Hay Chỉ Là Trò Bịp?
Sự Tích Về Phật Di Lặc - Biểu Tượng Của Hạnh Phúc Trọn Vẹn
Phật Di Lặc là vị Phật thứ năm trong Hiền Kiếp nối ngôi Phật Thích Ca. Với tướng người mập tròn, thường có trẻ con quấn quýt vui vẻ xung quanh, ông chính là biểu tượng của hạnh phúc trọn vẹn. Theo truyền thuyết, niềm vui lớn...
Hứa Phụ: Nữ Sỹ Thời Hán Có Tài Xem Tướng Đoán Mệnh Như Thần
Vận mệnh con người đã được sắp đặt từ trước vì thế mới có thể tiên đoán được. Nói về thuật xem tướng đoán mệnh thì không thể không nói đến Hứa Phụ, một nữ sỹ thời Hán được xem như thần nhân bởi những sấm ngôn...
Có Thể Cười Trong Nghịch Cảnh Được Thì Mọi Khổ Ải Sẽ Qua Rất Mau
Có thể cười trong nghịch cảnh được thì khổ ải sẽ qua rất mau. Có thể bao dung, khoáng đạt, giữ tâm thái bình hòa thì chắc chắn sẽ trường thọ, viên mãn. Có thể không chấp trước vào tài sản hữu hình mà tập trung nâng cao giá...
3 Cung Hoàng Đạo Có Tài Tranh Luận Cực Đỉnh Với Tư Duy Logic Và Khả Năng Lập Luận Chặt Chẽ
Nói thì ai chẳng nói được còn tư duy Logic, khả năng lập luận chặt chẽ với tài hùng biện cực đỉnh thì chỉ có 3 cung hoàng đạo này mới có thôi. Vậy những bạn nào nằm trong top này thì thật đáng ngưỡng mộ...
9 Giá Trị Quyết Định Tướng Mệnh Một Người
Không tranh giành chính là từ bi, không tranh cãi chính là trí tuệ, không nghe thấy chính là thanh tịnh, không nhìn thấy chính là tự tại, tha thứ chính là giải thoát, thấy đủ chính là buông bỏ. Chính những thứ này sẽ quyết định tướng...
Hãy Cân Nhắc Trước Khi Phát Lời Thề Độc: Câu Chuyện Báo Ứng Qua Lời Thề Của Vị Ni Cô Sẽ Giúp Ta Khai Tâm
Lời thề chính là cam kết với trời đất, với Thần Phật mặc dù chỉ là lời nói nhưng có giá trị thiên thu vì chúng đã được Đấng Tối Cao chứng giám, chỉ khi thực hiện xong lời thề ấy thì mới được tự do. Vậy nên hãy cân nhắc...
Ngủ Mơ Thấy Chó Có Ý Nghĩa Gì?
Chó tượng trưng cho sự trung thành, vậy nếu bạn ngủ mơ thấy chó kiểu như: Bị chó cắn, chó rượt, chó bị thương, chó chết, nuôi chó, chăm sóc chó...thì có ý nghĩa gì? Giải mộng hôm nay sẽ giúp bạn thoát khỏi...