Thứ hai, 24/09/2018 2:04 PM

Nguyễn Mại: Xử Án Như Thần, Dùng Nhân Nghĩa Cảm Hóa Giặc Cướp Và Tù Nhân, Dân Gian Gọi Ông Là Bao Thanh Thiên Của Đất Việt

Thứ hai, 31/07/2017 6:50 PM

Quận công Nguyễn Mại là bậc văn võ song toàn, những kỳ tích xử án của ông còn được sử sách và dân gian lưu truyền lại, người dân kính nể xem ông như Bao Thanh Thiên của đất Việt.

Một viên quan thời xưa.

Nguyễn Mại sinh năm 1655, người làng Ninh Xá, huyện Chí Linh, Hải Dương. Năm 1691 ông đỗ hoàng giáp (chỉ sau trạng nguyên) và làm quan ở bộ Lễ dưới triều vua Lê Hy Tông.

Sau đó Nguyễn Mại được thăng chức làm tả thị lang, giữ trọng trách thủy quân, rồi làm đốc trấn Cao Bằng, đốc trấn Sơn Tây. Ông mất năm 1720 vào thời vua Lê Dụ Tông và được tặng chức lễ bộ thượng thư, tước quận công.

Sách “Đại Nam nhất thống chí” mô tả rằng: Nguyễn Mại “có sức khỏe, có mưu lược, trộm cướp phải nín hơi, xét kiện sáng suốt, danh vọng rất cao”.

Còn sách “Khâm định Việt sử thông giám cương mục” thì viết rằng: “Mại là người khỏe mạnh, có mưu lược lại giỏi bắn cung và cưỡi ngựa”.

Ông được các quan cùng thời ca ngợi.

Các quan cùng thời đánh giá Nguyễn Mại là bậc thần giáng Hải Đông, là quý nhân Nam quốc. Nguyễn Hoàn là một vị quan cùng thời với Nguyễn Mại, tính nóng nảy và không phục ai, nhưng đã viết về Nguyễn Mại như sau:

Văn kinh luân, võ tài lược, trong là cốt cán, ngoài là cánh vây. Chốn vương phủ sung tri thủy tri binh, đức vọng vòi vọi tựa Thái sơn Tung nhạc. Về địa phương là đốc lãnh đốc trấn, uy phong lẫm lẫm như nắng rực sương thu. Thanh danh vang vọng như chuông vàng nam lữ, tài nghệ sắc nét như thuyền thả Động Đình. Phép tắc nơi ba quân rành trong lòng bàn tay, lưu truyền tựa trí thần Tử Phòng tính toán. Cơ mưu chốn bát trận đầy sẵn trong bụng, tựa như tướng Gia Cát định quốc an dân… Tài đủ tiến lui, phong độ vững vàng, triều đình trông cậy.

Dùng nhân nghĩa cảm hóa được giặc cướp, tù nhân

Khi còn là đốc trấn Cao Bằng, Nguyễn Mại phải đối phó với nạn cướp từ Quảng Tây (Trung Quốc) tràn sang. Qua tìm hiểu ông thấy rằng đám giặc phỉ này chỉ là những nông dân nghèo vì quá đói khổ, túng quẫn cùng đường mới phải tràn qua biên giới đến Cao Bằng để cướp.

Ông cho quân bắt lại rồi thả ra chứ không xét xử, cũng không làm công văn báo với quan lại vùng Quảng Tây, có nhiều lúc còn cung cấp lương thực cho họ để họ trở về. Ông cứ cho quân vây bắt rồi thả về nhiều lần như vậy. Cuối cùng đám giặc cướp nơi phương Bắc này cảm động trước ân đức của Nguyễn Mại mà không còn sang quấy nhiễu nữa.

Ông còn cung cấp lương thực cho họ.

Trong cuộc đời làm quan, nơi ông gắn bó lâu nhất chính là xứ Đoài (tức trấn Sơn Tây). Một lần phủ làm việc của ông bị cháy, đám cháy lan vào nhà tù nơi giam giữ toàn những kẻ đầu trộm đuôi cướp ở xứ Đoài. Ông không chần chừ sai người mở ngay cổng nhà ngục thả hết các tù nhân để đảm bảo an toàn tính mạng cho họ.

Lúc này mặc dù có cơ hội chạy trốn, nhưng các tù nhân như bừng tỉnh ngộ, họ cùng binh lính và người trong phủ dập tắt ngọn lửa. Sau đó bọn họ đều bảo nhau cùng trở lại trại giam không sót một ai cả.

Bạo lực, hình phạt, nhà tù chỉ có thể làm người khuất phục vì sợ hãi chứ không thay đổi được tâm của con người, Nhưng Nguyễn Mại đã dùng nhân nghĩa để thay đổi lòng người, khiến dù giặc cướp ở Cao Bằng, hay đầu trộm đuôi cướp ở xứ Đoài đều cảm động mà thay đổi cả.

Chính vì sự thanh liêm, chính trực, lại xử án như thần của ông khiến người dân xứ Đoài coi ông như Bao Thanh Thiên của đất Việt. Trong sử sách cũng như dân gian còn lưu truyền rất nhiều câu chuyện xử án thần kỳ của ông.

Xử án thần kỳ

Sách “Đăng khoa lực sưu giảng” có viết rằng khi làm quan ở Sơn Tây, Nguyễn Mại hay đi vi hành xuống các làng để xem xét cuộc sống của người dân. Một lần ông đến chợ Bảo Khám, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh thì thấy một người đàn bà chửi tục, cứ nhè ba họ tên trộm nào đó mà chửi, ông hỏi thì biết người đàn bà này bị mất trộm một chiếc màn.

Ông cho người đến trói bà này lại trị tội nói tục ồn ào chốn đông người. Ông cho già trẻ gái trai trong làng đều đến để vả vào mặt bà này để cho chừa thói chửi tục, người dân thương kẻ bị mất trộm nên chỉ vả nhẹ, riêng một phụ nữ lại ra tay rất mạnh. Nguyễn Mại lập tức cho bắt người phụ này nói: “Ngươi chính là kẻ ăn trộm nên mới đánh người ta đau như thế”. Sau khi tra xét người này phải nhận tội đã lấy trộm, vì căm tức người đàn bà kia chửi mình nên mới ra tay đánh rất mạnh.

Xử án thời xưa.

Nguyễn Mại không chỉ bắt được kẻ trộm mà cũng trị tội cả người bị mất trộm vì hay chửi. Từ đó tiếng tăm của Nguyễn Mại bay đi rất xa, người dân đều coi ông như Bao Thanh Thiên.

Lần khác khi đang vi hành ở chợ Sơn Tây, ông thấy hai người đàn bà đang giành nhau một tấm lụa, ai cũng khẳng định tấm lụa là của mình. Ông liền vào phân xử, ông nói rằng ai nói cũng có lý nên để công bằng thì cho xé đôi tấm lụa chia cho hai người.

Sau đó một người cầm mảnh lụa vui vẻ rời đi, người còn lại khóc lóc kêu than. Ông lập tức cho giữ hai người lại rồi nói: “Phàm chỉ có người làm ra tấm lụa mới biết trân trọng, tiếc công sức của mình. Còn chỉ biết hưởng công sức người khác thì mới hí hửng nhường ấy”.

Sau khi tra xét người vốn cầm nửa tấm lụa hí hửng rời đi phải nhận tội, tấm lụa được đưa lại cho chủ của nó. Người dân nơi đây vẫn gọi đây là vụ án “xẻ đôi tấm lụa” vô cùng nổi tiếng lúc đó.

Một lần Nguyễn Mại đến Đông Ngạc ở Từ Liêm (Hà Nội), ông gặp người đàn bà kêu mất buồng chuối. Qua quan sát ông phát hiện rằng buống chuối này chỉ mới bị chặt và kẻ trộm không thể ở nơi xa.

Dân làng ra vét ao đình rồi tập trung lại.

Ông liền gọi Lý Trưởng đến bảo cho dân làng ra vét ao đình, rồi rửa tay sạch để nhận trầu cau. Qua quan sát ông phát hiện trên tay một người vẫn dính bùn dù đã rửa, liền cho bắt ngay người đó. Qua điều tra quả nhiên đó là thủ phạm chặt buồng chuối, vì tay dính nhựa chuối nên khi dính bùn thì không sao rửa sạch được. Kẻ lấy trộm phải trả lại buồng chuối và nộp phạt trước mặt dân làng.

Tài năng và cách phá án của Nguyễn Mại thần kỳ, được xem là Bao Thanh Thiên của người Việt.

theo Trithucvn

 
Quan tâm  
8

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Hay lắm bạn à, mình rất thích những câu chuyện lịch sử như thế này. Tối nào mình cũng đọc cho 2 đứa con của mình nghe một bài, hai cháu thích lắm. Những chuyên đề thế này vừa giúp ta học sử vừa nâng cao lòng tự hào dân tộc.
Quang Vân    |    1 năm trước

Bài viết cùng chuyên mục

 
5 Nghệ Thuật Giao Tiếp Giúp Bạn Không Bao Giờ Bị Cô Lập Trước Đám Đông Người Xa Lạ
Khả năng giao tiếp của bạn thế nào? Nếu bạn không muốn bị cô lập trong đám đông thì hãy xem ngay 5 nghệ thuật giao tiếp dưới đây và vận dụng vào cuộc sống để ai cũng yêu thích và khen ngợi sự duyên dáng của...
Nỗi Lòng Bồ Đề Sư Tổ
Danh sư ắt xuất cao đồ. Thầy giỏi thì đồ đệ sẽ giỏi giang. Nhưng giỏi giang phải trong khuôn khổ, kỷ luật, để thầy còn ngẩng mặt tự hào khi chúng ta thành công và thành nhân. Chưa có ông thầy nào trên đời mong học trò mình thất...
Hãy Vẽ Người Thân Nhất Của Em
Tuyển tập 30+ hình ảnh ngộ nghĩnh về nhiều đề tài giúp bạn thư giãn sau những phút giây căng thẳng.
Chuyện Ở Quán Phở Trưa
Tony sáng nay có việc lên Sài Gòn gặp khách ở khu Nguyễn Huệ quận 1, xong cái đi bộ qua đường để ăn trưa. Tới quán phở 24 thì thấy có 2 mẹ con người bán vé số đang nhìn vô quán. Người mẹ khoảng 3 chục nhưng trông hốc hác, còn con...
12 Năm Đứng Top Đầu Trong Trường Cho Tới Khi Ra Đời Không Bằng Cậu Bạn Cá Biệt Học Cùng Lớp
Có rất nhiều con đường để đi đến thành công điều quan trọng là bạn định hướng thế nào và thực hiện ra sao? Bài viết này là một tâm sự của một bạn trẻ khi mà 12 năm học lúc nào cũng đứng trong top đầu,...
Lợn Đi Chợ: Than Thân Và Trách Phận Không Bao Giờ Thay Đổi Được Thời Cuộc
Khi tai hoạ tới, sợ hãi và than thân trách phận cũng không thể thay đổi được thực tế. Cách tốt nhất là cố gắng thay đổi vận mệnh của mình ngay từ đầu. Câu chuyện Lợn Đi Chợ hôm nay sẽ giúp bạn hiểu hơn về dụng ý này.
13 Danh Ngôn Cực Hay Đập Thẳng Vào Mặt Người Có Tính Cố Chấp Và Bảo Thủ
Bạn có phải là người mang tính cố chấp và bảo thủ? Nếu có hãy sửa ngay đi bạn nhé bởi vì một trí óc bảo thủ là một trí óc đang chết dần.Và cơ hội tốt không bao giờ đến với người bảo thủ đâu. Hãy nhớ...
Truyền Thuyết Về Miếu Bà Trên Côn Đảo
Có câu ca "Gió đưa cây Cải về trời, rau Răm ở lại chịu lời đắng cay". Vậy nguyên nhân ra đời của câu ca này như thế nào? Nó được cho là gắn với truyền thuyết về một ngôi miếu linh thiêng trên côn đảo: Miếu Bà hay còn gọi là...
Tích Xưa Chuyện Cũ: Chưa Đỗ Ông Nghè Đã Đe Hàng Tổng
Hẳn bạn đã nghe qua câu thành ngữ "chưa đỗ ông nghè đã đe hàng tổng". Bạn hiểu rõ ý nghĩa của nó chứ? Tích xưa chuyện cũ về sự ra đời của câu thành ngữ này thế nào? Câu chuyện sau sẽ giúp bạn tỏ tường.
Trí và Dũng Của Các Bậc Thông Tuệ
Gặp biến không loạn, gặp nghịch cảnh không chút dao động, được lợi không quá vui, bị mất không quá buồn ấy là cái trí và dũng của những bậc thông tuệ, như 2 câu thơ của Tô Đông Pha "Mạc thính xuyên lâm đả diệp thanh, hà phướng...