Thứ tư, 17/10/2018 12:16 AM

Protein

Thứ bảy, 08/04/2017 10:07 AM
Tên Khác
Polypeptide

Protein, phát âm tiếng Việt: Prô-tê-in (Protein), còn gọi là chất đạm, là những đại phân tử được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân mà các đơn phân là axít amin. Chúng kết hợp với nhau thành một mạch dài nhờ các liên kết peptide (gọi là chuỗi polypeptide). Các chuỗi này có thể xoắn cuộn hoặc gấp theo nhiều cách để tạo thành các bậc cấu trúc không gian khác nhau của protein.

Protein
Thự phẩm giàu Protein bạn nên dùng hàng ngày.

VAI TRÒ CỦA PROTEIN ĐỐI VỚI SỰ SỐNG

Là chất nền tảng tạo nên sức sống của cơ thể

Protein đóng vai trò chính trong việc sản sinh và tái tạo hệ mô. Ví dụ, phục hồi vết thương hoặc vết bỏng, hay giúp tóc mọc lại sau khi cắt tỉa. Các tế bào và hệ thống không thể được tái tạo nếu không có protein - Protein là yếu tố tạo hình chính, tham gia vào thành phần các cơ bắp, máu, bạch huyết, hocmôn, men, kháng thể, các tuyến bài tiết và nội tiết. Cơ thể bình thường chỉ có mật và nước tiểu không chứa protein. Do vai trò này, protein có liên quan đến mọi chức nǎng sống của cơ thể (tuần hoàn, hô hấp, sinh dục, tiêu hóa, bài tiết hoạt động thần kinh và tinh thần...).

Tham gia vận chuyển các chất dinh dưỡng và kích thích ngon miệng

Protein kích thích sự thèm ǎn và vì thế nó giữ vai trò chính tiếp nhận các chế độ ǎn khác nhau. Thiếu protein gây ra các rối loạn quan trọng trong cơ thể như ngừng lớn hoặc chậm phát triển, mỡ hóa gan, rối loạn hoạt động nhiều tuyến nội tiết (giáp trạng, sinh dục), thay đổi thành phần protein máu, giảm khả nǎng miễn dịch sinh học của cơ thể và tǎng tính cảm thụ của cơ thể với các bệnh nhiễm khuẩn. Tình trạng suy dinh dưỡng do thiếu protein đã ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ em ở nhiều nơi trên thế giới.

Điều hòa chuyển hóa nước và duy trì thăng bằng kiềm tan

Protein có nhiệm vụ điều chỉnh mật độ của các chất trong cơ thể dưới dạng nước. Nhờ tính hút nước, protein giúp duy trì sự cân bằng chất lỏng trong tế bào. Protein cũng giúp chuyển hóa các chất như muối, Ka-li và chất điện phân trong và ngoài cơ thể.

Là chất bảo vệ cơ thể

Protein là một thành phần chính của các tế bào bạch cầu, có nhiệm vụ chống lại vi khuẩn. Vì vậy Protein rất cần thiết để đẩy lùi tình trạng nhiễm trùng và các loại bệnh. Đây cũng là dưỡng chất cần thiết cho sự hình thành kháng thể.

Các cơ bắp, xương cốt và nội tạng cơ thể chủ yếu đều do protein tạo thành. Protein chính là thứ vật chất đã phát huy tác dụng quan trọng trong hoạt động của cơ thể, đồng thời còn đóng vai trò chất kích thích miễn dịch trong cơ thể, là thành phần cung cấp vitamin, vật chất miễn dịch và năng lượng cho cơ thể.

Cung cấp năng lượng

Enzyme được sinh ra từ protein và có nhiệm vụ chuyển hóa thức ăn thành năng lượng. Vì vậy, protein có tác động trực tiếp lên quá trình sản sinh năng lượng của cơ thể. Protein cũng là thành phần chủ chốt trong hormone, ảnh hưởng đến đường huyết và sự trao đổi chất của cơ thể.

Protein thường cung cấp 10%-15% nǎng lượng của khẩu phần, 1g protein đốt cháy trong cơ thể cho 4 Kcal, nhưng về mặt tạo hình không có chất dinh dưỡng nào có thể thay thế protein.

Protein
Protein thực vật

GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA PROTEIN

Vai trò của protein trong dinh dưỡng người

Mỗi loại tế bào đều có chất protein chính nó. Thành phần của protein là axit amin. Hiện đã biết có hơn 21 loại axit amin. Trong axit amin có chứa cacbon, hydro, oxy và nitơ, các axit amin khác nhau có thể qua các hình thức tổ hợp khác nhau cấu tạo nên những protein khác nhau. Có vài nghìn loại protein. Chẳng hạn, chất protein trong thịt là loại protein ta đã biết. Thế nhưng, trong thịt có chứa ít nhất là 12 đến 15 loại protein.

Thức ăn có chứa protein, là những loại thức ăn rất quan trọng đối với cơ thể người, như sữa, trứng, thịt nạc, cá, đậu và một số loài ngũ cốc. Sở dĩ những thực phẩm đó quan trọng đối với loài người vì chúng có thể cung cấp những axit amin mà cơ thể người không thể tổng hợp được. Loài người nhất thiết phải hấp thu những axit amin đó từ thực phẩm họ ăn. Trên thực tế, những loại axit amin này gọi là axit amin tất yếu nghĩa là không có chúng thì con người không thể sống được.

Cơ thể con người tất phải có một lượng nhất định các axit amin nào đó. Protein thực vật, như protein trong cây họ đậu và trong các loại cốc không chứa đủ tất cả các axit amin tất yếu. Nếu một loại thực phẩm vừa chứa những protein của các thực vật kể trên, lại chứa cả protein của một số động vật, thì giá trị của thực phẩm thực vật đó sẽ rất cao.

Loài người không thể tích trữ axit amin trong cơ thể mình đề khi cần thì lấy ra dùng. Nghĩa là nói, con người cần phải đồng thời hấp thu vào cơ thể mình các loại axit amin tất yếu. Trong một bữa ăn, ta phải đồng thời ăn bánh mỳ và sữa bò, như vậy các axit amin do những thực phẩm đó cung cấp sẽ được cơ thể đồng thời sử dụng để tạo ra những tổ chức cơ thể mới.

- Nuôi dưỡng da và tóc 90% thành phần của tóc và mô da là protein. Sự thiếu hụt protein sẽ khiến tóc trở nên giòn, dễ gãy và da xuất hiện các nếp nhăn.

Thành phần quan trọng của máu

Protein thường có trong các loại thực phẩm có nguồn gốc từ động thực vật, Tuy nhiên, protein động vật chứa hàm lượng chất béo cao. Vì thế, khi tiêu thụ với số lượng nhiều protein động vật sẽ góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh của cơ thể như bệnh cao huyết áp và các bệnh về tim mạch.

Trong khi đó, protein từ thực vật(như gạo, ngũ cốc, các loại đậu, đặc biệt là đậu nành) có ít chất béo và được chứng minh giúp làm giảm lượng cholesterol trong máu và giảm nguy cơ mắc các bệnh trên. Do đó, việc kết hợp hài hòa giữa protein động vật và thực vật sẽ giúp bạn có được hỗn hợp protein tốt hơn cho sức khỏe.

Cơ thể và thực phẩm đều do các axit amin khác nhau tạo nên. Con người cần đến trên 20 loại axit amin, trong đó có 8 loại không thể tự có trong cơ thể, rất cần hấp thụ từ các món ăn, đó là isoleucin, leucin, valin, methionin, phenibalanin, threonin, tryptophan và lysin. Để thoả mãn nhu cầu protein do các axit amin tạo ra, mỗi ngày cơ thể cần ăn những món ăn có dinh dưỡng khác nhau với một lượng vừa đủ.

NGUỒN PROTEIN TRONG THỰC PHẨM

Có thể chia nguồn protein mà con người cần hấp thụ thành 2 loại lớn:

Protein động vật:

Thực phẩm nguồn gốc động vật (thịt, cá, trứng, sữa) là nguồn protein quý, nhiều về số lượng, và cân đối hơn về thành phần và đậm độ axit amin cần thiết cao

Loại thực phẩm có nhiều protein động vật nhất là thịt gà có 23,3g/100g. Các loại thuỷ hải sản có hàm lượng protein cao nhất, tiếp đến là các loại thịt, cá nước ngọt, sữa, trứng...

Protein thực vật:

Thực phẩm nguồn gốc thực vật (đậu tương, gạo, mì, ngô, các loại đậu khác...) là nguồn protein quan trọng. Hàm lượng axit amin cần thiết cao trong đậu tương còn các loại khác thì hàm lượng axit amin cần thiết không cao, tỉ lệ các axit amin kém cân đối hơn so với nhu cầu cơ thể. Nhưng việc có sẵn trong thiên nhiên một khối lượng lớn với giá rẻ nên protein thực vật có vai trò quan trọng đối với khẩu phần của con người

Thực phẩm có nhiều protein nhất là đậu vàng, cứ 100g thì có 36,6g, tiếp đến là các loại đậu khác, vừng, ngũ cốc...

Protein
Súp lơ là loại rau xanh chứa nhiều Protein.

DANH SÁCH NHỮNG THỰC PHẨM GIÀU PROTEIN

1. Trứng

Trứng chứa nhiều loại acid amin do protein cung cấp. Vì thế đây là nguồn protein lý tưởng nhất. Lòng trắng trứng là phần tốt nhất của quả trứng. Chỉ một cốc lòng trắng trứng chứa khoảng 26g protein. Nếu bạn đang giảm béo thì lòng trắng trứng là lời khuyên cho bạn. Nó cũng cung cấp năng lượng đủ để khiến bạn cảm thấy khỏe mạnh cả ngày.

2. Sữa và các chế phẩm từ sữa

Sữa là nguồn protein tuyệt vời. Cứ khoảng 28,5g sữa có chứa 1g protein. Ngoài việc cung cấp calci và vitamin cho cơ thể, protein trong sữa còn bổ sung năng lượng cho cơ thể và giúp phục hồi các mô cơ thể. Mỗi người nên uống ít nhất một cốc sữa mỗi ngày. Nếu không bạn có thể thay thế sữa đơn thuần bằng những sản phẩm thơm ngon hơn như sữa khuấy, pho mát, kem, sữa chua và các chế phẩm từ sữa khác.

3. Các loại hạt

Thay vì ăn khoai tây chiên và bánh khi đói, bạn có thể chuyển sang những sản phẩm lành mạnh hơn như các loại hạt. Hạnh nhân, quả óc chó, hạt điều, đậu phộng, tất cả đều có hàm lượng protein cao có lợi cho cơ thể. Các loại hạt rất giàu acid béo omega 3 và các acid amin giúp cơ bắp chắc khỏe và cũng rất tốt cho làn da của bạn.

4. Hải sản

Hải sản là sự lựa chọn protein tốt nhất cho bạn. Cá hồi, cá tuyết, cá ngừ và các loại hải sản có vỏ là những thực phẩm thật sự lành mạnh. Chúng chứa các acid omega 3 và 6, rất có lợi cho da và tóc của bạn.

5. Súp lơ xanh

Súp lơ xanh không chỉ ít chất béo mà còn là loại rau xanh chứa nhiều protein. Một chén súp lơ xanh tương đương với 4 gram protein. Súp lơ xanh có thể được chế biến theo nhiều cách: làm salad, luộc, nướng, chiên tùy theo sở thích của bạn.

6. Quả chà là

Quả chà là là loại quả mọc từ cây họ cọ. Chúng là loại thực phẩm lành mạnh chứa protein. Quả chà là không làm cho bạn béo, có thể dùng làm bữa ăn nhẹ và cũng có mùi vị rất thơm ngon.

7. Chuối

Loại trái cây nhiệt đới này không chỉ rất tốt cho tiêu hóa mà còn chứa nhiều protein giúp nó trở thành một phần thiết yếu trong thực đơn hàng ngày. Cứ mỗi 100g chuối sẽ có 4g protein. Chuối có thể cho vào khuấy với sữa, được ăn riêng hoặc kết hợp trong món salad trái cây.

8. Ngô ngọt

Cứ 100g ngô ngọt chứa khoảng 3g protein. Bạn có thể ăn ngộ luộc hoặc hấp, cũng có thể thêm vào món mì, salad và súp.

9. Rau bina

Một chén rau này chứa khoảng 5g protein cần thiết cho cơ thể. Không có gì đáng ngạc nhiên khi tầm quan trọng của loại rau này được phổ biến cho trẻ thậm chí qua phim hoạt hình.

10. Quả bơ

Không giống nhiều loại thực phẩm chứa protein khác, bơ rất dễ tiêu hóa. Có thể chế biến bơ thành món sinh tố thơm ngon bổ dưỡng với nhiều protein. Một số người cho rằng bơ chứa chất béo. Tuy nhiên, sự thật là bơ chỉ chứa chất béo lành mạnh cần thiết cho cơ thể bạn.

11. Táo

Bạn đã từng nghe câu: “Một quả táo mỗi ngày giúp tránh xa bác sĩ”. Có nhiều sự thật trong đó vì táo là món quà lành mạnh nhất bạn có thể mang đến cho cơ thể mỗi ngày. Nó chứa một lượng lớn protein và cũng có rất nhiều lợi ích sức khỏe. Táo giúp tăng cường khả năng miễn dịch để chống lại nhiều loại bệnh. Ăn táo cả vỏ là tốt hơn.

12. Thịt

Thịt tất cả các loài nói chung chứa nhiều nước, lượng nước lên tới 70-75%. Protit chiếm 15-20%, lượng lipit dao động nhiều (1-30%) tùy thuộc vào loại súc vật và độ béo của nó. Giá trị sinh học protein thịt 74%, độ đồng hóa protein thịt 96-97%. Trong thịt ngoài các protein có giá trị sinh học cao, còn có colagen và elastin là loại protein khó hấp thu, giá trị dinh dưỡng thấp vì thành phần của nó hầu như không có tryptophan và xystin là hai axit amin có giá trị cao. Loại này tập trung nhiều ở PHẦN THỊT BỤNG, THỦ, CHÂN GIÒ. COLAGEN khi đun nóng chuyển thành gelatin là chất đông keo. Còn elastin gần như không bị tác dụng của men phân giải protein. Vì vậy ăn vào và thải ra nguyên dạn.

Protein dạng bột

Protein dạng bột là dạng nguyên chất được chiết suất từ sữa, đậu nành hoặc casein và được đóng hộp dưới dạng bột. Hiện nay việc sử dụng protein dạng bột được phổ biết ở các phòng tập thể hình vì những tác dụng tuyệt vời của nó trong việc phát triển cơ bắp. Khi sử dụng protein này giúp cho việc phát triển các khối cơ nhanh hơn việc sử dụng các loại thực phẩm.

Trên thị trường có rất nhiều loại protein dạng bột điển hình như: whey protein, casein protein, vegan protein, pea protein...

- Whey protein: Đây là loại protein có nguồn gốc từ sữa và nó là sự lựa chọn phổ biến nhất cho các huấn luyện viên trong phòng tập thể hình. Trong thành phần của whey protein có chứa khoảng 20% là sữa tự nhiên và 80% là các thành phần protein casein. Các loại bột protein trên thị trường hiện nay có chứa whey protein đó là thành phần quan trọng nhất. Whey protein chứa các thành phần tự nhiên, vì vậy đó là sự lựa chọn tốt nhất cho các vận động viên vì chất lượng cũng như giá thành của whey protein khá hợp lý. Khi sản xuất, whey protein được thêm vào một số hương liệu khác nhau để làm tăng thêm phong phú cho người sử dụng. Khi sử dụng whey protein còn có khả năng làm tăng thêm hệ thống miễn dịch của cơ thể.

- Casein Protein Powder: Mặc dù loại này không được phổ biến như whey protein nhưng nó cũng có các thành phần tương đồng về cấu tạo của chúng. Đây cũng là một sản phẩm được cấu tạo từ sữa, và chủ yếu là sữa bò. Sử dụng Casein Protein nó rất chậm trong quá trình tiêu hóa chủ yếu là do sự tương tác phức tạp của nó với các loại axit trong dạ dày. Kết quả là tỷ lệ giải phóng các axit amin và protein cần thiết trong cơ thể là khá chậm. Nó phù hợp cho những người cần một khoảng thời gian đủ dài từ 8 - 10 tiếng giữa các bữa ăn hoặc trong khi ngủ.

- Vegan Protein Powder: Đây là dạng protein được tổng hợp từ các nguồn thực vật như: gạo, cây gai dầu, đậu Hà Lan... Bằng cách này người ta có thể tận dụng tốt các thành phần trong thực vật. Điều này sẽ giúp cho người sử dụng có thể hấp thụ tốt nhất các protein so với việc sử dụng thực vật thông thường.

- Pea protein Powder: Đây là một loại protein được tổng hợp từ đậu Hà Lan, nó có thể cung cấp một số lượng ích độc đáo mà không phải loại nào cũng có được. Nó phù hợp với một số người có yêu cầu ăn uống đặc biệt, tránh được sự khó chịu của dạ dày khi phải sử dụng bột đậu thường xuyên.

Nhu cầu protein

Thiếu protein tất sẽ dẫn đến thiếu dinh dưỡng, dễ mắc các bệnh phù thũng, loạn nhịp tim, mệt mỏi, thiếu máu, trẻ em chậm phát triển, đầu óc kém minh mẫn, ảnh hưởng đến kinh nguyệt, sức đề kháng kém, ăn không ngon, cơ bắp teo lại, khớp xương rã rời...

Tuy nhiên cũng không thể ăn quá nhiều chất protein trong thức ăn. Khi chất protein thay thế trong cơ thể sẽ sản sinh ra amin, nước tiểu chứa chất nitơ, trong đó amoniac là chất có hại, phải trải qua xử lý giải độc ở gan mới có thể từ thận bài tiết ra ngoài, ăn nhiều protein sẽ gây hại cho gan và thận.

Ăn nhiều protein tuy có thể tăng cường cơ bắp nhưng nếu không tập luyện thì chất protein dư thừa chuyển hoá thành chất béo ở dưới da, cơ thể sẽ trở nên béo

 
Quan tâm  
10

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Tetrabenazine được sử dụng để giảm các chuyển động không kiểm soát được gây ra bởi bệnh Huntington (bệnh múa giật). Giảm chorea sẽ giúp bạn tham gia vào nhiều hoạt động hàng ngày bình thường. Thuốc này hoạt động bằng cách giảm...
Thoái Hóa Thần Kinh - Umbrella Term
Thoái hóa thần kinh là thuật ngữ chung (umbrella term) cho sự mất mát cấu trúc hay chức năng của nơ-ron, bao gồm cả chết nơ-ron. Nhiều chứng bệnh thoái hóa thần kinh bao gồm Parkinson, Alzheimer, và Huntington xảy ra do các quá trình thoái hóa...
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam: Do thận bị hư hàn, khí độc phong tà ở ngoài tụ lại, công vào bên huyệt Tam lý, ngấm dần xuống bên huyệt Tam âm giao, khí độc phong nhiệt, chạy xuống hai bên...
Vắc Xin Bại Liệt Bất Hoạt IPV Là Gì?
Vaccine bại liệt tiêm IPV là vaccine bất hoạt, chứa các tuýp virut bại liệt đã chết, được sử dụng dưới dạng vaccine tiêm. Vaccine IPV sử dụng trong chương trình TCMR là vaccine của hãng Sanofi, có tên thương mại là IMOVAX POLIO, thuốc do...
Công Nghệ Nano, Sự Kết Hợp Tuyệt Vời Giữa Y Học Cổ Truyền Và Y Học Hiện Đại
Công nghệ Nano đang làm mưa làm gió trên thị trường thuốc tại việt nam nói riêng và thế giới nói chung. Vậy đó là gì mà đặc biệt quá vậy? Có thật sự công hiệu trong điều trị bệnh hay không? Mời cả nhà theo...
Viêm Não Và Viêm Màng Não Có Phải Là Một Bệnh?
Viêm não và viêm màng não có triệu chứng ban đầu khá giống với các bệnh khác, bệnh được chẩn đoán xác định nhờ các xét nghiệm. Và bạn nên nhớ rằng viêm não và viêm màng não là hai bệnh khác nhau chứ không phải là một...
Những Danh Y Sử Dụng Thuật Châm Cứu Đến Mức Xuất Thần Nhập Hóa và Một Số Câu Chuyện Ly Kỳ Về Cách Trị Bệnh Của Họ
Châm cứu đã có từ bao giờ? Ai là người sáng lập ra môn châm cứu? Những danh y nào sử dụng thuật châm cứu thuần thục đến mức xuất thần nhập hóa? và những giai thoại về các vị thần y, thì quả thật không phải người nào cũng am...
Percocet - Thuốc Giúp Giảm Các Cơn Đau Từ Vừa Đến Nặng
Percocet chứa một sự kết hợp của acetaminophen và oxycodone. Oxycodone là trong một nhóm thuốc gọi là thuốc giảm đau opioid. Opioid đôi khi được gọi là ma tuý. Acetaminophen là một thuốc giảm đau ít hiệu lực làm tăng ảnh hưởng của...
Bệnh Viện Pleiku: Một Bác Sỹ Bị Bố Bệnh Nhi Hành Hung
Theo cơ quan điều tra, người hành hung bác sĩ Nguyễn Đăng Hà (25 tuổi) – bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa TP. Pleiku (Gia Lai) là Ngô Thành Công (31 tuổi, trú tại tổ 6, phường Yên Đổ, TP. Pleiku) – bố của bệnh nhi.
Oestrogen
Oestrogen là hormon sinh lý nữ, là chất quyết định nên giới tính Nữ. Giúp cơ thể phát triển, tạo dáng mềm mại, nở nang đầy nữ tính. Oestrogen giữ nước trong cơ thể và mỡ dưới da nên da dẻ phụ nữ mềm mỏng, hồng hào....