Thứ tư, 16/01/2019 8:58 AM

Đuông Dừa - Rhynchophorus Ferruginenus

Thứ bảy, 18/02/2017 3:24 PM
Đuông Dừa Trưởng Thành
Đuông Dừa Trưởng Thành
Hình Ảnh Con Đuông Dừa
Hình Ảnh Con Đuông Dừa
Một Ổ Đuông Dừa
Một Ổ Đuông Dừa
Con Đực
Con Đực
Con Cái
Con Cái
Vòng Đời Sinh Trưởng
Vòng Đời Sinh Trưởng
Ấu Trùng
Ấu Trùng
Ấu Trùng Đang Đắp Kén
Ấu Trùng Đang Đắp Kén
Kén Của Ấu Trùng
Kén Của Ấu Trùng
Nhộng
Nhộng
Cây Dừa Bị Đuông Cắn Phá
Cây Dừa Bị Đuông Cắn Phá
Đuông Tắm Mắm
Đuông Tắm Mắm

Nếu nói về mức độ tàn phá thì bọn Kiến vương gọi Đuông dừa bằng cụ. Bởi Kiến vương phá dừa khi chúng đã trưởng thành, chủ yếu ăn các lá cây, thường là tấn công từ bên ngoài vào cây dừa. Còn bọn Đuông dừa chơi dã man hơn. Con trưởng thành âm thầm đục lỗ thân cây dừa, bay vào đó rồi đẻ vài chục tới vài trăm quả trứng. Trứng nở ra ấu trùng sẽ bào cây dừa từ trong thân cây. Tới lúc phát hiện thì đã muộn, cây dừa chết nhăn răng bởi đám sâu béo mũm mĩm đang bò bên trong.

Đuông Dừa - Rhynchophorus Ferruginenus
Đuông Dừa - Rhynchophorus Ferruginenus

Con đuông dừa cũng rất thích cây cau, cây chà là (chà là có họ hàng với cau, trồng để lấy quả) nên bọn Đuông chà là, Đuông dừa cùng là một loài, chỉ khác cây mà chúng gây hại thôi.

Search thử trên mạng, gần 90% các bài báo viết rằng con đuông dừa là ấu trùng của kiến vương, nhiều cơ sở nuôi Đuông dừa cũng rêu rao 2 loài là một, thậm chí Wikipedia cũng ghi rõ trứng của kiến vương khi nở ra sẽ thành con Đuông.

Chính vì thông tin sai lệch nhiều như vậy nên dễ hiểu nhiều người nhầm lẫn kiến vương và đuông. Dựa vào kinh nghiệm bản thân và qua trao đổi với những người làm nông lâu năm. Mình khẳng định con Đuông và Kiến vương hoàn toàn khác nhau.

Mặc dù cả Kiến vương và Đuông đều thuộc Bộ Coleoptera (cánh cứng) nhưng chúng khác nhau ở Họ. Kiến vương thuộc Họ Scarabaeidae (bọ hung) còn Đuông lại thuộc Họ Curculionidae (họ vòi voi). Rõ ràng chúng khác nhau ngay từ Họ chứng tỏ hình dáng chúng chả có gì giống nhau.

Theo mình đoán có thể mọi người không nhầm về hình dáng con trưởng thành, mà nhầm ở ấu trùng. Cứ thấy con nào ngoe nguẩy rớt ra từ cây dừa thì nghĩ đó là con Đuông (hoặc kiến vương) mà chả chịu nhìn kỹ gì cả. Con ấu trùng kiến vương có 3 cặp chân, còn ấu trùng Đuông chả có chân nào cả. Thế mà các ông ở nông nghiệp tỉnh hướng dẫn, phổ biến cho bà con kiểu gì mà giờ vẫn còn nhầm lẫn.

Phân biệt đực, cái

Đuông đực và cái nhìn bề ngoài rất khó phân biệt. Tuy khó chứ không phải là không thể. Phân biệt Đuông đực và cái dựa vào cái vòi của nó. Vòi con đực sẽ ngắn hơn vòi con cái và có một nhúm lông tơ màu vàng hoặc nâu sẫm nằm phía đầu của vòi. Con cái thì không có lớp lông này.

Ngoài ra, còn có một loài hại dừa nữa rất giống con Đuông, tên khoa học là Diocalandra frumenti, còn gọi Bọ vòi voi, vì nó có cái vòi cong xuống như con voi.

Bọ vòi voi giống Đuông tới 90%, chỉ khác một chút về kích thước và màu sắc. Con vòi voi nhỏ hơn Đuông một chút, toàn thân màu đen hoặc nâu đậm, chỉ có hai đốm vàng ở đầu và cuối cánh. Trong khi con Đuông trưởng thành có màu nâu đỏ, miệng có một vòi cong dài, có nhiều sọc đỏ trên cánh và 6 chấm đen trên ngực, dài khoảng 2-5 phân.

Một đặc điểm khác lạ của con Đuông cũng như Bọ vòi voi so với các loài bọ cánh cứng khác, đó là chúng rất ghét ánh sáng. Nên hầu như không thể bắt được chúng bằng bẫy đèn.

Trứng (Egg)

Con Đuông trưởng thành bay tới các thân cây dừa để đục phá hoặc thông qua các vết thương trên cây do kiến vương gây ra trước đó để xâm nhập vào cây. Khi vào bên trong, chúng sẽ đẻ trứng trong đó.

Trứng có hình màu trắng, thon dài, trông như hạt gạo (ko phải hình tròn như trứng kiến vương), dài từ 1 - 2,5mm. Sau khoảng 3, 4 ngày trứng sẽ nở.

Ấu trùng

Ấu trùng mới nở có màu trắng và không có chân (khác với ấu trùng kiến vương có 3 cặp chân), màu vàng nhạt, phình to ở phần giữa thân, đầu màu nâu đỏ. Khi ăn uống no nê, béo mũm mĩm ở giai đoạn L3 chúng có thể đạt chiều dài từ 40 - 50 mm.

Ấu trùng của Đuông sống từ 50 - 70 ngày trong thân cây trước khi hóa nhộng

Nhiều người bảo ấu trùng của Đuông có màu trắng ngà (trắng sữa). Thật ra đó chính là ấu trùng của Đuông chà là. Vì sống ở hai loài cây khác nhau nên thức ăn của chúng khác nhau, có thể từ đó chúng có màu khác nhau chứ thực tế đều cùng một loài Rhynchophorus ferruginenus cả.

Nhộng (Pupa)

Đuông có vòng đời giống với hầu hết các loài bọ cánh cứng khác, tức là có 4 giai đoạn phát triển. Tới giai đoạn L3, ấu trùng ăn uống no say, cơ thể béo mập sẽ tạo một kén giả hình bầu dục (Cocoon) bằng các sợi xơ có trong thân cây (dừa, chà là) hoặc trong các bẹ lá trên ngọn.

Trong cái kén này, con Đuông mới chính thức hóa thành nhộng. Giai đoạn Nhộng kéo dài khoảng 15 - 20 ngày. Khi trưởng thành, nó chui ra khỏi kén, bay ra ngoài để tìm bạn tình.

Tác hại

Con Đuông trưởng thành cái dùng vòi đục lỗ nhỏ hoặc lợi dụng những kẽ nứt tự nhiên trên thân cây hoặc những lỗ hang do kiến vương đục trên thân cây, cuống lá rồi đẻ trứng vào những phần mềm của cây. Ngoài ra chúng cũng có thể đẻ trứng trực tiếp trên các phần mềm gần đỉnh sinh trưởng.

Sau vài ngày, trứng nở thành ấu trùng. Ấu trùng có hàm rất khoẻ, ăn mạnh và có thể ăn cả phần nhu mô lẫn phần sợi già của cây dừa. Khi mới nở ấu trùng đục vào phía trong thân cây hoặc vào bó lá ngọn. Khi tấn công vào bó lá ngọn thì chúng cắn phá củ hủ, làm cho củ hủ bị hư thối, dẫn đến hư đỉnh sinh trưởng, các lá ngọn héo vàng và đổ ngã xuống, cây chỉ còn những lá già xanh, rồi các lá già cũng từ từ rụng đi, cuối cùng cây sẽ bị chết.

Quan sát kỹ sẽ thấy có nhiều kén của sâu ở các bẹ lá ngọn thân. Nếu bị tấn công trên thân, cây vẫn còn sống, nhưng cho năng suất giảm. Tong trường hợp này trên thân thấy có nhiều lỗ đục nhỏ, đường kính khoảng 1-2 phân, có xác bã rơi ra ở mỗi lỗ đục và ít nhựa màu nâu rỉ ra, chảy dọc theo thân, có thể ngửi thấy mùi khai bốc ra từ các lỗ đục này do các mô bên trong bị lên men. Trường hợp nặng cây có thể bị gẫy ngang do thân cây đã bị rỗng.

Với những cây dừa bị Đuông tấn công, phần ngọn sẽ chết, lá dừa khô héo. Áp tai vào thân dừa, bạn có thể nghe thấy tiềng xào xạo là do các ấu trùng đang ăn tạp bên trong. Lúc đó mà bổ cây dừa ra bắt được vài chục con là ít.

Đuông có thể gây hại cho cây dừa quanh năm, nhưng thường tập trung nhiều vào mùa mưa từ tháng 7 --> tháng 10.

Thức ăn

Đuông dừa, Đuông chà là hiện đang là đặc sản được ưa chuộng ở các thành phố lớn. Trước đây bà con toàn bắt chúng cho gà ăn. Nhiều người sau đó ăn thử ấu trùng và thấy khá ngon. Quanh năm bọn ấu trùng chỉ ăn củ hũ dừa nên thịt chúng có vị thơm của dừa kết hợp với vị ngậy của ấu trùng đã biến chúng thành một món ăn giàu chất dinh dưỡng và khó kiếm.

Cung không đáp ứng nổi cầu, dẫn tới việc nhiều gia đình quyết định nuôi thử Đuông tại gia, và nhiều người trong số đó đã thành công khi cho ra đời hàng ngàn con Đuông to tròn, béo ngậy, nhìn rất thích mắt.

Trung bình một kg Đuông dừa có giá khoảng 400 ngàn, có những thời điểm hiếm hàng, giá đội lên 700k, 800k nhưng vẫn không đáp ứng được những cái bụng ham muốn thưởng thức món đặc sản đậm chất miền Tây này.

Tuy nhiên Đuông dừa là loài dịch hại nguy hiểm trên cây dừa, khó phòng trừ nên bị nghiêm cấm nhân nuôi, buôn bán dưới mọi hình thức theo Điều 7 của Pháp lệnh Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật năm 2001 quy định rõ: “Nghiêm cấm mọi hành vi gây hại tài nguyên thực vật, sức khỏe nhân dân, môi trường và hệ sinh thái”.

Ngày 27 tháng 9 năm 2013, Cục Bảo vệ Thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có Công văn số 1955/BVTV-QLSVGHR về việc nghiêm cấm việc nhân nuôi Đuông dừa dưới mọi hình thức. Do vậy hình thức nuôi Đuông đang bị cấm.

theo Bocanhcung.vn

 
Quan tâm  
3

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Rắn Sọc Dưa - Coelognathus Radiata
Rắn sọc dưa (Coelognathus radiata) là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Boie mô tả khoa học đầu tiên năm 1827.
13 Triệu Chứng Của Bệnh Trì Hoãn Và Cách Điều Trị Siêu Hiệu Quả
Bạn luôn trễ giờ làm, thích ngủ, dậy muộn và luôn trong tâm trạng "Chả muốn động tay, động chân, động não để làm gì cả".... Và rồi bạn chán nản thất vọng và tự hỏi tại sao "Thằng A, con B lại hơn mình?"....
Nguyễn Khắc Điệp: Chàng Tiến Sĩ Khoa Học Đi Lên Từ Vùng Quê Nghèo Biên Cương
Sinh ra tại một xã vùng biên tỉnh Đồng Tháp, cha mất sớm, nhà đông anh em, nhưng bằng lỗ lực phi thường và một chút may mắn, chàng trai Nguyễn Khắc Điệp đã trở thành tiến sỹ khoa học sau 10 năm học tập bên Nga, giờ đây anh đã trở...
Phế Cầu Khuẩn - Streptococcus Pneumoniae
Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là một loài vi khuẩn Gram dương thuộc chi Streptococcus. S. pneumoniae cư trú nhưng không gây ra bệnh trong mũi họng của người khỏe mạnh. Tuy nhiên, ở những người nhạy cảm, chẳng hạn như người già và...
Quá Trình Hình Thành, Phát Triển và Phổ Biến Chữ Quốc Ngữ
Hiện ai cũng dùng chữ quốc ngữ (tiếng Việt) nhưng nói đến việc chữ ấy ra đời từ đâu thì hầu hết mọi người đều "mù mờ", đôi người "tinh anh" thì biết nó do các giáo sỹ phương Tây tạo ra. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu một...
9 Phát Minh Giúp Thay Đổi Cục Diện Trái Đất
Trái đất của chúng ta đang bị tấn công bởi rác thải, ô nhiễm không khí và nguồn nước. Nếu triển khai tốt 9 phát minh dưới đây thì hành tinh này sẽ trở nên xanh, sạch và an toàn hơn rất nhiều.
Penicillium
Penicillium là một chi nấm có tầm quan trọng lớn trong môi trường tự nhiên cũng như sản xuất thực phẩm và thuốc. Vài thành viên của chi được dùng để sản xuất penicillin - một kháng sinh có thể giết chết hoặc ngừng sự phát triển...
Những Sinh Vật Có Hình Dáng Kỳ Lạ Mới Được Phát Hiện Trong Năm 2018
Nhiều người nói thẳng thừng rằng: Chả còn con gì mà loài người chưa biết, vâng đó là phát ngôn riêng của họ, sự thật thì năm 2018, các khoa học gia đã phát hiện thêm được cả 10 loài sinh vật mới đấy mà hình dáng của chúng có...
Trung Quốc Phát Triển Robot AI Quyết Định Sinh Mạng Bệnh Nhân Đang Hôn Mê
Tại bệnh viện công PLA của Trung Quốc, người ta phát triển một loại robot AI để xác định một người nào đó đang hôn mê có thể tỉnh lại một lần nữa hay không, loại máy mọc này có thể chẩn đoán chính xác lên đến 90%.