Thứ hai, 21/01/2019 12:40 PM

Glycosid

Thứ sáu, 13/01/2017 10:00 AM

Glycosid Là Gì?

Glycosid là dạng phổ biến của nhiều hợp chất tự nhiên, cấu trúc của các hợp chất này gồm hai thành phần – phần đường và phần không đường. Phần đường của glycosid gọi là glycon, phần không đường gọi là aglycon hoặc genin. Phần đường và phần không đường liên kết với nhau bằng dây nối acetal vì vậy phân tử glycosid dễ bị phân huỷ khi có nước dưới ảnh hưởng của các enzim (men) có chứa trong cây. Phần đường trong glycosid chủ yếu là monosaccarid hoặc oligosaccarid, thường là glucose*, rhamnose*, galactose*… Trong thành phần của một số glycosid có đường đặc biệt không có trong các glycosid khác (ví dụ trong glycosid tim). Phần aglycon của các glycosid có thể thuộc các nhóm chất hữu cơ khác nhau ví dụ cồn, andehyd, acid, phenol, dẫn chất anthracen* vv…đôi khi có các aglycon có chứa nitơ, lưu huỳnh song thường chứa cacbon, hydro, ôxy. Do đặc tính dễ bị phân huỷ, khó thu được ở dạng tinh khiết nên việc nghiên cứu cấu trúc thường gặp nhiều khó khăn. Tác dụng của các glycosid lên cơ thể phụ thuộc vào phần aglycon, phần đường làm tăng hoặc giảm tác dụng của chúng.

Phân loại glycosid

- Phần đường và phần không đường của các glycosid thường nối với nhau bằng cầu nối oxy hoặc các cầu nối khác như S, N, người ta có thể phân loại glycosid theo cầu nối. Một số trường hợp phần đường và không đường liên kết với nhau bằng dây nối ester, loại này được gọi là pseudoglycosid (Asiaticosid).

- Hệ thống phân loại thường dùng hiện nay là phân loại theo cấu trúc của phần không đường. Dựa vào cấu trúc của phần không đường người ta chia thành các nhóm chất: Glycosid tim, iridoid, saponin, anthranoid, flavonoid, coumarin, tanin…

Thu hái, bảo quản dược liệu chứa glycosid

Cấu trúc của các glycosid thường không bền vững, cần phải đặc biệt quan tâm đến việc thu hái, sấy và bảo quản dược liệu chứa chúng. Sự thuỷ phân bằng men bắt đầu khi cây chết vì vậy cần phải sấy khô sau khi cắt càng sớm càng tốt. Không được xếp đống dược liệu tươi vì chúng sẽ tự nóng lên tạo nên điều kiện thuận lợi cho hoạt động của men.

Các glycosid thường bị thuỷ phân, bị cắt một số phân tử đường ở cuối mạch khi thu hoạch. Sự thuỷ phân thường xảy ra khá nhanh dưới tác dụng của các enzim có sẵn trong cây. Khi thu hoạch không xếp dược liệu thành đống vì chúng sẽ tự nóng lên tạo nên điều kiện thuận lợi cho hoạt động của men. Sấy phải tiến hành nhanh ở nhiệt độ 50-700 C. Sấy chậm có thể gây nên sự thuỷ phân có mức độ của các glycosid tim các glycosid nguyên cấp bị thuỷ phân thành các glycosid thứ cấp có tác dụng dược lý khác. Bảo quản dược liệu chứa glycosid cần tránh độ ẩm cao làm thuỷ phân hoạt chất. Có thể diệt enzim để ổn định dược liệu bằng phương pháp nhiệt khô (dùng luồng khí nóng thổi qua dược liệu), hoặc phương pháp nhiệt ẩm (dùng hơi nước áp suất cao nhiệt độ 110-1200C hoặc hơi cồn sôi, nước sôi). Tuy nhiên trong một số trường hợp sự hoạt động của các enzim làm tăng hàm lượng hạt chất trong dược liệu.

Một số kí hiệu viết tắt:

(đường): arab = arabinose*, ara(f) = arabinofuranose*, ara(p) = arabinopyranose*; api = apiose; boi = boivinose; cym= cymarose, digin = diginose; digita = digitalose; digt = digitoxose*; fuc = fucose*; gal(p) = galactopyranose*, gita = gitalose, glc = glucose*; glcA = acid glucuronic; oleand = oleandrose; prim = primeverose; rha = rhamnose*; rha(p) = rhamnopyranose*; xyl = xylose*. 

theo duoclieu.hup.edu.vn

 
Quan tâm  
13

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Niclosamide, được bán dưới tên thương mại là Niclocide cùng với một số những tên khác, là một loại thuốc dùng để điều trị bệnh nhiễm sán dây.
Viêm Não Và Viêm Màng Não Có Phải Là Một Bệnh?
Viêm não và viêm màng não có triệu chứng ban đầu khá giống với các bệnh khác, bệnh được chẩn đoán xác định nhờ các xét nghiệm. Và bạn nên nhớ rằng viêm não và viêm màng não là hai bệnh khác nhau chứ không phải là một...
Xét Nghiệm Chloride Trong Máu
Xét Nghiệm Chloride Trong Máu là một xét nghiệm đo Clor trong huyết thanh (huyết thanh là một phần của máu không chứa fibrinogen).
Bộ Y Tế và 75 Bệnh Viện Trên Địa Bàn Hà Nội Mở Đường Dây Nóng Để Tiếp Nhận, Xử Lý Kịp Thời Phản Ánh Của Người Dân Về Các Dịch Vụ Y Tế
Chất lượng khám chữa bệnh của các bệnh viện ngày càng được cải thiện nhưng vẫn còn tồn động nhiều vấn đề khiến dư luận rất bức xúc. Trước vấn đề trên, Bộ Y Tế mở đường dây nóng 0973.306.306 để tiếp nhận phản ánh...
Công Nghệ Nano, Sự Kết Hợp Tuyệt Vời Giữa Y Học Cổ Truyền Và Y Học Hiện Đại
Công nghệ Nano đang làm mưa làm gió trên thị trường thuốc tại việt nam nói riêng và thế giới nói chung. Vậy đó là gì mà đặc biệt quá vậy? Có thật sự công hiệu trong điều trị bệnh hay không? Mời cả nhà theo...
Fibrin
Fibrin là sản phẩm sau cùng của tiến trình đông máu, sản sinh ra do tác động của enzyme thrombin trên chất tạo ra huyết tương là tiền thân hòa tan được của fibrin.
Rượu Kế
Rượu Kế hay còn gọi là Tửu Kế, Cồn Kế, là dụng cụ được dùng để xác định độ rượu, độ chìm của Rượu Kế trong dung dịch càng nhiều thì rượu càng nặng.
Distocide - Thuốc Trị Sán Máng, Sán Lá Gan Nhỏ, Sán Phổi, Sán Dây
Distocide là thuốc dùng trị sán máng, sán lá gan nhỏ, sán phổi Paragonimus, sán Opisthorchis, các loại sán lá khác, sán dây, ấu trùng ở não. Để biết thêm về cách dùng thuốc thì mời bạn theo dõi bài viết dưới đây nhé.
YỂU NHIÊN BẤT TRẠCH là gì? Sắc mặt tiều tụy kém tươi do mắc bệnh mạn tính. Nếu người mắc bệnh lâu ngày mà lộ rõ sắc mặt khô héo kém tươi, là dấu hiệu khí huyết khuy tổn, vị khí sắp kiệt.
Bí Ẩn Xác Ướp Không Đầu Đã Được Giải Mã
Trong một ngôi mộ cổ ở Ai Cập, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một cái đầu và một thân hình mất tứ chi. Trong hơn 100 năm qua, người ta đã tranh luận rất nhiều về xác ướp không đầu này nhưng vẫn chưa ngã ngũ ra là cái đầu ấy...