Thứ hai, 18/06/2018 5:56 PM

Glycosid

Thứ sáu, 13/01/2017 10:00 AM

Glycosid Là Gì?

Glycosid là dạng phổ biến của nhiều hợp chất tự nhiên, cấu trúc của các hợp chất này gồm hai thành phần – phần đường và phần không đường. Phần đường của glycosid gọi là glycon, phần không đường gọi là aglycon hoặc genin. Phần đường và phần không đường liên kết với nhau bằng dây nối acetal vì vậy phân tử glycosid dễ bị phân huỷ khi có nước dưới ảnh hưởng của các enzim (men) có chứa trong cây. Phần đường trong glycosid chủ yếu là monosaccarid hoặc oligosaccarid, thường là glucose*, rhamnose*, galactose*… Trong thành phần của một số glycosid có đường đặc biệt không có trong các glycosid khác (ví dụ trong glycosid tim). Phần aglycon của các glycosid có thể thuộc các nhóm chất hữu cơ khác nhau ví dụ cồn, andehyd, acid, phenol, dẫn chất anthracen* vv…đôi khi có các aglycon có chứa nitơ, lưu huỳnh song thường chứa cacbon, hydro, ôxy. Do đặc tính dễ bị phân huỷ, khó thu được ở dạng tinh khiết nên việc nghiên cứu cấu trúc thường gặp nhiều khó khăn. Tác dụng của các glycosid lên cơ thể phụ thuộc vào phần aglycon, phần đường làm tăng hoặc giảm tác dụng của chúng.

Phân loại glycosid

- Phần đường và phần không đường của các glycosid thường nối với nhau bằng cầu nối oxy hoặc các cầu nối khác như S, N, người ta có thể phân loại glycosid theo cầu nối. Một số trường hợp phần đường và không đường liên kết với nhau bằng dây nối ester, loại này được gọi là pseudoglycosid (Asiaticosid).

- Hệ thống phân loại thường dùng hiện nay là phân loại theo cấu trúc của phần không đường. Dựa vào cấu trúc của phần không đường người ta chia thành các nhóm chất: Glycosid tim, iridoid, saponin, anthranoid, flavonoid, coumarin, tanin…

Thu hái, bảo quản dược liệu chứa glycosid

Cấu trúc của các glycosid thường không bền vững, cần phải đặc biệt quan tâm đến việc thu hái, sấy và bảo quản dược liệu chứa chúng. Sự thuỷ phân bằng men bắt đầu khi cây chết vì vậy cần phải sấy khô sau khi cắt càng sớm càng tốt. Không được xếp đống dược liệu tươi vì chúng sẽ tự nóng lên tạo nên điều kiện thuận lợi cho hoạt động của men.

Các glycosid thường bị thuỷ phân, bị cắt một số phân tử đường ở cuối mạch khi thu hoạch. Sự thuỷ phân thường xảy ra khá nhanh dưới tác dụng của các enzim có sẵn trong cây. Khi thu hoạch không xếp dược liệu thành đống vì chúng sẽ tự nóng lên tạo nên điều kiện thuận lợi cho hoạt động của men. Sấy phải tiến hành nhanh ở nhiệt độ 50-700 C. Sấy chậm có thể gây nên sự thuỷ phân có mức độ của các glycosid tim các glycosid nguyên cấp bị thuỷ phân thành các glycosid thứ cấp có tác dụng dược lý khác. Bảo quản dược liệu chứa glycosid cần tránh độ ẩm cao làm thuỷ phân hoạt chất. Có thể diệt enzim để ổn định dược liệu bằng phương pháp nhiệt khô (dùng luồng khí nóng thổi qua dược liệu), hoặc phương pháp nhiệt ẩm (dùng hơi nước áp suất cao nhiệt độ 110-1200C hoặc hơi cồn sôi, nước sôi). Tuy nhiên trong một số trường hợp sự hoạt động của các enzim làm tăng hàm lượng hạt chất trong dược liệu.

Một số kí hiệu viết tắt:

(đường): arab = arabinose*, ara(f) = arabinofuranose*, ara(p) = arabinopyranose*; api = apiose; boi = boivinose; cym= cymarose, digin = diginose; digita = digitalose; digt = digitoxose*; fuc = fucose*; gal(p) = galactopyranose*, gita = gitalose, glc = glucose*; glcA = acid glucuronic; oleand = oleandrose; prim = primeverose; rha = rhamnose*; rha(p) = rhamnopyranose*; xyl = xylose*. 

theo duoclieu.hup.edu.vn

 
Quan tâm  
6

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Hàn The
Borac hay trong dân gian còn gọi là Hàn the là tên gọi để chỉ các khoáng chất hay hợp chất hóa học có quan hệ gần nhau được sử dụng rộng rãi trong các loại chất tẩy rửa, chất làm mềm nước, xà phòng, chất khử trùng và thuốc trừ...
Tam Thương Tam Hạ: Tức là lấy các vị thuốc đun sôi lên rồi làm nguội đi, sau đó lại đun sôi lên rồi làm nguội đi, cứ như vậy liên tục 3 lần, đến lần thứ 4 đun sôi khi nào cạn nước thì thôi.
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam: Do thận bị hư hàn, khí độc phong tà ở ngoài tụ lại, công vào bên huyệt Tam lý, ngấm dần xuống bên huyệt Tam âm giao, khí độc phong nhiệt, chạy xuống hai bên...
Nỗi Cơ Cực Buồn Thương Của 2 Mẹ Con Mang Trong Mình Căn Bệnh Thế Kỷ
Cuộc sống muôn hình muôn vẻ, mỗi cây mỗi hoa mỗi nhà mỗi cảnh, có nhiều người giàu sang phú quý khỏe mạnh nhưng cũng không ít người khốn cùng, ốm đau, bệnh tật lại mang trong mình căn bệnh thế kỷ nữa và 2 mẹ con chị Hạ ở Ninh...
Dấu Hiệu Nhận Biết Cơ Thể Thiếu Dưỡng Khí, Máu Và Cách Trị Liệu Hiệu Quả
Khí nuôi dưỡng máu, máu dưỡng cơ thể. Chính vì thế mà nó là một phần tất yếu tạo nên sự sống. Vậy có cách nào nhận biết cơ thể đang thiếu hụt 2 thành phần này không, nếu biết thì làm thế nào để khắc phục tình trạng thiếu...
Những Danh Y Sử Dụng Thuật Châm Cứu Đến Mức Xuất Thần Nhập Hóa và Một Số Câu Chuyện Ly Kỳ Về Cách Trị Bệnh Của Họ
Châm cứu đã có từ bao giờ? Ai là người sáng lập ra môn châm cứu? Những danh y nào sử dụng thuật châm cứu thuần thục đến mức xuất thần nhập hóa? và những giai thoại về các vị thần y, thì quả thật không phải người nào cũng am...
Xylocaine Jelly
Thuốc Xylocaine Jelly thường được dùng để gây tê bề mặt và bôi trơn trong các trường hợp sau: Gây tê niệu đạo trong soi bàng quang, đặt catheter, thăm dò bằng ống thông và các thủ thuật khác; Nội soi khoang mũi và họng như soi dạ dày...
Bệnh Viện Pleiku: Một Bác Sỹ Bị Bố Bệnh Nhi Hành Hung
Theo cơ quan điều tra, người hành hung bác sĩ Nguyễn Đăng Hà (25 tuổi) – bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa TP. Pleiku (Gia Lai) là Ngô Thành Công (31 tuổi, trú tại tổ 6, phường Yên Đổ, TP. Pleiku) – bố của bệnh nhi.
Những Bí Mật Tuyệt Vời Về Cơ Thể Con Người
Thật tuyệt vời khi bạn sinh ra là một con người hoàn chỉnh, đúng theo sự tạo dựng của thượng đế. Bạn có biết rằng bộ não trung bình của mỗi người có khoảng 100 tỷ tế bào thần kinh. Hay khi bạn hắt hơi, mọi...