Chủ nhật, 16/12/2018 6:30 AM

Cách Bào Chế Hương Phụ

Thứ hai, 30/11/2015 9:14 AM
Tên khoa học
Cyperus totundus Lin

1/ Bộ phận dùng:

Thân rễ (củ), thu hoạch vào lúc củ già; loại bỏ tạp chất và rễ, lá, lông nhỏ; phơi hoặc sây khô đên khi củ có màu nâu hồng là được.

2/ Thành phần hoá học

Tinh dầu, ancaloit, glycozit, flavonoit, đường, tinh bột, a cid béo, hợp chất phenolic...

3/ Tính vị qui kinh: Vị cay, hơi đắng, tính ấm; vào 3 kinh can, tâm, tỳ.

4/ Tác dụng: Hành khí, giải uất, điều kinh.

Cách Bào Chế Hương Phụ

Chủ trị:

Dùng sống: Thông khí trừ đờm

Tẩm sao: Điều khí huyết, thông kinh bổ huyết hư, nhuận táo, hành kinh lạc.

- Chỉ thống do khí trệ như đau dạ dày, co thắt cơ, đau dây thần kinh ngoại biên, viêm đại tràng co thắt.

- Giải uất do lo nghĩ tức giận, can khí mất điều đạt gây ngực sườn đầy tức, đầy bụng và tình chí uất ức.

- Điều kinh giải uất: Do khí trệ trong huyết gây thất huyết..., thống kinh

- Kích thích tiêu hoá: Ăn không tiêu, bụng đầy tức buồn nôn.

- Tiêu ứ sữa, viêm tuyến vú và các loại mụn nhọt, các sưng đau khác.

- Tán hàn giải biểu trừ cảm mạo do hàn.

Sao cháy: Chỉ huyết, bổ hư.

Liều dùng: 6 - 12g/24 giờ.

Kiêng kỵ: Người âm hư và huyết nhiệt chớ dùng.

5/ Bào chế

Mục đích: - Làm vị thuốc thơm ngon hơn, tăng tính ấm, giảm vị đắng, tăng tính dương cho vị thuốc

- Tăng tác dụng vốn có của vị thuốc; mở rộng chỉ định thuốc.

- Tạo ra số vị thuốc mới có thể dùng riêng rẽ hoặc dạng phối hợp.

5.1. Hương phụ mễ

Củ phơi thật khô, giã với trấu (hai phần củ kèm một phần trấu) bằng chày nhọn đầu cho trụi sạch lông vỏ. Chú ý giã cho khéo để khỏi vỡ nát.

5.2. Hương phụ thán:

Lấy hương phụ rửa lại cho sạch, phơi khô, sao cho cháy đen tồn tính, bắt chảo ra lấy vung úp lại cho nguội, có thể tán bột.

5.3. Hương phụ tứ chế

Hương phụ mễ 1kg được chia làm 4 phần bằng nhau;

Phần 1 tẩm với 200 ml Dấm (Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam dùng 10 % so với dược liệu);

Phần 2 tẩm với 200 ml Đồng tiện (Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam dùng lượng vừa đủ);

Phần 3 tẩm với 200 ml dung dịch Muối 15% ( Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam dùng dung dịch 5 - 20-% so với dược liệu) ;

Phần còn lại tẩm với 200 ml Rượu 40° (Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam dùng 10% so với dược liệu).

Có thể thay nước Đồng tiện bằng nước Gừng để làm tứ chế. Tuy nhiên phần tẩm Dấm và Đồng tiện là quan trọng nhất không thể thiếu.

Mỗi phần sau khi tẩm để một đêm, sáng hôm sau giã dập, sao khô đến khi thấy mùi thơm là được. Riêng phần tẩm rượu thì sao khô giã dập trước mới tẩm rượu. để riêng từng phần cho vào lọ kín. Khi dùng tuỳ theo từng trường hợp mà cho lẫn vào nhau.

Một số phương pháp chế biến khác

Cách Bào Chế Hương Phụ

+ Hương phụ trích Dấm, mật ong theo tỷ lệ 10:2:2

Hương phụ tẩm Dấm, ủ cho ngấm hết. sao khô hoặc hơi sém cạnh. Thêm Mật ong vào, trộn đều sao tới khô.

+Hương phụ trích Sinh khương, Muối ăn, Dấm, rượu tỷ lệ 1000:100:3:100:100;

Trộn hỗn dịch phụ liệu vào Hương phụ để ủ một đêm. Sao to lửa tới khô hoặc phơi khô hoặc chưng 2 giờ liền. để nguội. Phơi khô.

+ Hương phụ nấu Dấm, rượu, muối tỷ lệ 10:4:4:0,2

Nấu chung trong 10 giờ. ủ 12 giờ. Phơi khô và cho vào bao tải, đập sảy lông, sàng sẩy sạch.

Bảo quản: Không nên bào chế nhiều, chỉ nên làm đủ dùng trong vòng 15 - 20 ngày. Đậy kín.

Tiêu chuẩn chất lượng:

Vị thuốc nhuận, thơm, khô, không cứng.

Chú ý: Người ta còn làm Hương phụ thất chế do tẩm thêm với dịch nước Cam thảo, nước Gừng, nước Vo gạo.

 
Quan tâm  
13

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

U Nang Thượng Bì
U Nang Thượng Bì là bệnh xuất hiện ở người trưởng thành và người già. Thường gặp ở đầu, tạo thành u da gờ cao, đường kính vài milimet đến vài centimet, ranh giới rõ ràng, tròn, chắc hoặc đàn hồi, di động, có thể có hố lõm...
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam
Trị Ống Chân Sưng Tấy, Đau Nhức Và Lở Loét Sinh Dòi Bằng Rau Sam: Do thận bị hư hàn, khí độc phong tà ở ngoài tụ lại, công vào bên huyệt Tam lý, ngấm dần xuống bên huyệt Tam âm giao, khí độc phong nhiệt, chạy xuống hai bên...
Cá Nheo - Parasilurus Asotus
Thịt cá nheo (niềm ngư nhục) Có vị ngọt, tính ấm, không độc, có tác dụng tư âm, bổ khí, mát máu, chỉ huyết, kiện tỳ, khai vị, thông kinh, lợi tiểu, tiêu thũng, chữa phù thũng, tiểu tiện bất lợi, chứng mắt miệng méo xệch, đau dạ...
Cây Sồi Trắng - Quercus Alba
Cây Sồi Trắng hay còn gọi là Sồi Mỹ, có tên khoa học là Quercus alba, là loại cây rừng sống lâu năm, thường phân bố ở trung Bắc Mỹ như: Minnesota, Ontario, Quebec, Nam Maine, Bắc Florida, và Đông Taxas.
2 Bài Thuốc Trị Đau Đầu Kinh Niên Bằng Cải Cúc
Theo Y học cổ truyền, rau cải cúc có vị ngọt, hơi đắng, the, thơm, tính hơi mát, lành không độc, có tính năng tiêu thực, lợi trường vị, thanh đàm hỏa, yên tâm khí. Vì rất mát nên đây là vị thuốc giúp trị chứng đau đầu kinh...
Phương Pháp Cho Ra Đời Những Loại Rượu Trứ Danh Từ Thùng Gỗ Sồi
Có rất nhiều loại gỗ sồi khác nhau nhưng trong đó phổ biến nhất là Quercus robur, Quercus petraea, Pendunculate (châu Âu), Quercus alba (Mỹ) và Sessile oak (Hungary). Ứng dụng của chúng cũng nhiều nhưng bài này chỉ bàn về cách sử dụng gỗ làm...
Cách Làm Bột Lá Tía Tô Giúp Làm Đẹp Da, Dưỡng Thai, Trị Gout, Ho, Hen Suyễn Và Rối Loạn Tiêu Hóa
Bột lá tía tô có tác dụng rất tốt đối với làn da và sức khỏe. Nếu bạn đang đau khổ vì tình hình mụn, da xỉn màu và bị bệnh gout, ho, hen suyễn, cảm cúm tác oai tác quái thì bột lá tía tô là lựa chọn an...
Trứng Bắc Thảo
Trứng Bắc Thảo hay còn có các tên khác như Trứng vịt Bắc Thảo, Trứng Bách Thảo, Bách Nhật Trứng, Thiên niên bách nhật trứng,... là món khoái khẩu của nhiều người, đây là món được làm từ trứng, có nguồn gốc Trung Hoa, tại Việt...
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn là bài thuốc quý có tác dụng bổ thận tráng dương, ích tinh bổ khí huyết. Bài thuốc được dùng chữa các chứng khí huyết bất túc sau khi mắc bệnh lâu ngày. Trường hợp bệnh nhân bị tai biến mạch não,...
Cây Hoàng Ngải
Cây Hoàng Ngải, còn gọi là Ngải Ma Lai Lùn hay Hành Biển, Đông y dùng làm thuốc thông tiểu, trị ho gà và viêm phế quản (dùng quá liều chết người), trong huyền môn thì coi đây là một loại ngải dữ.