Thứ hai, 21/01/2019 12:22 AM

Bào Chế Hà Thủ Ô Đỏ

Thứ hai, 30/11/2015 8:41 AM
Tên khoa học
Polygonum multiflorum Thumb

1/ Bộ phận dùng

Rễ củ có đường kính trên 4 cm. Củ khô vỏ màu nâu sẫm, cứng đỏ chắc, nhiều bột, ít xơ và lõi, không mốc mọt là tốt.

2/ Thành phần hoá học

Chất đạm, tinh bột, tanin, chất béo, Lexithin...

Bào Chế Hà Thủ Ô Đỏ

3/ Tính vị, qui kinh

Vị đắng, ngọt, chát, tính ấm; vào 2 kinh can và thận.

4/ Tác dụng

Ích khí, trừ phong, mạnh gân cốt, bổ can thận.

Chủ trị: Di tinh, đới hạ, huyết hư, ỉa ra máu, suy nhược cơ thể, tóc bạc...

Liều dùng; 12 - 20 g/ 24 giờ.

Kiêng kỵ: Không dùng hành khi sử dụng.

5/ Mục đích của bào bào chế

Giảm tính táo, sáp (do tanin) nếu ngâm với nước vo gạo;

Tăng tác dụng nhuận tràng (ngâm);

Tăng tác dụng dẫn thuốc vào kinh thận (chế với Đậu đen).

Giải độc và bổ can thận, bổ huyết

6/ Kỹ thuật bào chế

Theo kinh nghiệm của Việt Nam.

6.1. Cách thứ nhất

Rửa sạch 1 kg Hà thủ ô, ngâm vào nước vo gạo một ngày đêm, rửa lại, rồi đổ nước đậu đen vào cho ngập (cứ 100 gam đậu đen nấu với 2 lít nước cho nhừ nát, gạn lọc lấy nước). Nấu cho đến khi gần cạn (nên đảo luôn cho thuốc được chín đều), củ trở nên mềm thì lấy ra lọc bỏ lõi, thái hoặc bào mỏng. Sau đó, đem phơi khô, nếu còn nước đậu đen thì tẩm phơi cho đến hết. Cách này thường được áp dụng. Muốn làm kỹ nữa thì trước khi thái miếng làm cửu chưng, cửu sái. Khi đun nấu, đặt một cái vỏ ở đáy dụng cụ nấu để khỏi cháy khét.

6.2. Cách thứ hai

Chế biến theo phương pháp đồ.

+ Ngâm: Hà thủ ô trong nước vo gạo 4 ngày đêm, mỗi ngày thay nước một lần. Vớt ra, rửa sạch.

+ Đồ: Rải đậu đen và Hà thủ ô vào chõ. Cứ một lượt đậu đen lại một lượt Hà thủ ô. Đồ đến khi Đậu đen chín nhừ. Loại bỏ Đậu đen. Phơi Hà thủ ô đến khi khô. Làm như vậy nhiều lần (có thể 9 lần). Thái phiến hay bào phiến, phơi sấy đến khô kiệt để dùng hoặc tán bột.

Chế biến chưng với rượu

Hà thủ ô trộn với rượu theo tỷ lệ 100:25; chưng đến chín, phơi khô. Làm lặp lại 3 lần. Có thể chỉ ủ mềm mà không chưng. Thái phiến.

Một số phương pháp chế biến khác:

+ Hà thủ ô, đạu đen, Cháo cùng nấu trong 2 giờ. Phơi khô se. Hoặc ủ 12 giờ, đem đồ 2 giờ, phơi nắng xen kẽ phơi sương. Đồ 2 giờ. Phơi khô.

+ Hà thủ ô trộn nước nấu Đậu đen pha rượu tỷ lệ 10:1:2,5; ủ trong 4 giờ rồi chưng 24 giờ liền đến khi dịch ngấm hết vào Hà thủ ô. Thái phiến, phơi khô.

+ Hà thủ ô thái miêng to ngâm 4 ngày đêm. Nấu 20 phút; bỏ nước thêm Sinh khương, Đậu đen tỷ lệ 10:1:1; nấu 1 giờ. Bỏ Sinh khương, Đậu đen, phơi se khô, thái mỏng. Phơi khô.

+ Hà thủ ô để lên trên Đậu đen, Cam thảo tỷ lệ 10:2:2; nấu 12 giờ đến khi có màu hồng hơi đen. Thái phiến, phơi khô.

Tiêu chuẩn thành phẩm:

Phiến dày 1 - 2 mm, màu nâu đen, khô cứng, ít chát.

Bào Chế Hà Thủ Ô Đỏ
Cây hà thủ ô đỏ.

6.3. Rượu Hà thô

Sau khi bào chế rồi, tán bột, bỏ vào trong túi vải. Ngâm rượu 40° trong vòng 10 ngày với tỷ lệ Thuốc/ Rượu = 1/4.

Lọc, pha thêm sirô đơn (1/2 Rượu Hà thủ ô kết hợ với 1 sirô đơn) càng tốt.

6.4. Hà thô đỏ với nước sắc thục địa

Nấu thục địa, lấy Hà thủ ô gấp 5 lần lượng thục địa ban đầu rồi ngâm nước thục địa từ 3 - 6giờ. Chưng 3 - 5 giờ. đổ ra phơi khô se. Lại cho vào chưng 3 - 5 lần. Phơi khô.

7. Bảo quản

Để nơi khô, mát, nắng thì đem phơi do dễ mốc mọt.

8. Nhận xét:

- Hàm lượng Tanin giảm khoảng 1,5 - 2 lần và antraglycosid giảm khoảng 3 - 3,3 lần sau khi chế biến

- Hà thủ ô chế: Tác dụng nhuận tràng và tăng thể trọng rõ rệt cho người dùng

 
Quan tâm  
14

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bệnh Nhiễm Sán Lá Ruột Nhỏ Ở Người
Sán lá ruột nhỏ khi ký sinh trong người thường chiếm thức ăn, gây rối loạn hấp thu và rối loạn tiêu hóa, nên người bệnh sẽ xanh xao, mệt mỏi, ốm yếu và hay bị tiêu chảy. Để có hướng điều trị hiệu quả thì mời...
Những Bài Thuốc Cổ Phương Chuyên Trị Nám, Tàn Nhang, Trứng Cá
Nám da thường do rất nhiều nguyên nhân, đa phần chị em sau khi mắc bệnh thường tìm đến các thẩm mỹ viện để "trùng tu" nhưng cách đó chỉ trị được bề nổi, còn phần gốc rễ căn nguyên của nám vẫn còn đó. Để trị nám một cách...
Chim Bìm Bịp - Centropus Sinesis
Theo Đông y, thịt Bìm Bịp (Centropus Sinesis) có vị ngọt, tính ấm không độc, được sử dụng làm thuốc bổ máu, giảm đau, tiêu ứ, chữa hư lao, suy nhược, chân tay nhức mỏi, ứ huyết bầm tím, tê thấp, đau lưng, sản hậu, gãy xương…...
Cây Bòi Vịt - Galeola nudifolia Lour
Cây Bòi Vịt là một loài lan hoại sinh có tên khoa học là Galeola nudifolia Lour., thường gọi với tên Lan mùn vàng, Lan leo, Lan leo hoa trần hay Lan leo không lá, thường mọc trên đất nhiều mùn ẩm ở miền Bắc và Trung Việt Nam. Quả có thể...
2 Bài Thuốc Trị Đau Đầu Kinh Niên Bằng Cải Cúc
Theo Y học cổ truyền, rau cải cúc có vị ngọt, hơi đắng, the, thơm, tính hơi mát, lành không độc, có tính năng tiêu thực, lợi trường vị, thanh đàm hỏa, yên tâm khí. Vì rất mát nên đây là vị thuốc giúp trị chứng đau đầu kinh...
Những Bài Thuốc Ngâm Rượu: Trị Xuất Tinh Sớm, Tăng Cường Sinh Lực, Làm Chủ Cuộc Yêu
Theo lương y Nguyễn Văn Minh, người có kinh nghiệm chữa bệnh xuất tinh sớm trên 20 năm chia sẻ, các bài thuốc ngâm rượu chữa xuất tinh sớm đều căn cứ trên cơ sở bồi bổ khí huyết, giúp khang kiện thể chất, điều hòa và phục hồi...
Cách Làm Bột Lá Tía Tô Giúp Làm Đẹp Da, Dưỡng Thai, Trị Gout, Ho, Hen Suyễn Và Rối Loạn Tiêu Hóa
Bột lá tía tô có tác dụng rất tốt đối với làn da và sức khỏe. Nếu bạn đang đau khổ vì tình hình mụn, da xỉn màu và bị bệnh gout, ho, hen suyễn, cảm cúm tác oai tác quái thì bột lá tía tô là lựa chọn an...
Thuốc Cố Sáp - Trị Ra Nhiều Mồ Hôi, Tiêu Chảy, Hoạt Tinh, Băng Lậu Và Huyết Trắng
Thuốc cố sáp là những bài thuốc gồm các vị thuốc có tác dụng thu liễm dùng trị các chứng mồ hôi ra nhiều, tiêu chảy kéo dài, hoạt tinh, tiểu tiện nhiều, băng lậu và huyết trắng ra nhiều.
Dược Tề Liệu Pháp: Các Phương Thuốc Đắp Ngoài Trị Bệnh Liệt Dương, Suy Giảm Tình Dục Nam Giới, Rối Loạn Cương Dương
Dược Tề Liệu Pháp là phương pháp được sử dụng lâu đời để điều trị các chứng bệnh suy giảm chức năng tình dục ở nam giới, liệt dương, rối loạn cương dương, trong đó có nhiều phương thuốc chỉ đắp 2 – 3 lần là đạt...
Cây Hoàng Ngải
Cây Hoàng Ngải, còn gọi là Ngải Ma Lai Lùn hay Hành Biển, Đông y dùng làm thuốc thông tiểu, trị ho gà và viêm phế quản (dùng quá liều chết người), trong huyền môn thì coi đây là một loại ngải dữ.