Thứ tư, 17/01/2018 1:20 PM

Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera

Thứ sáu, 07/10/2016 1:46 PM

Mô tả:

Xáo tam phân (tên khoa học Paramignya Trimera) là cây gỗ nhỏ, dạng dây leo, vỏ màu nâu vàng, thân dài trên 5m, đường kính 8-12cm. Thân và cành có nhiều gai nhọn. Lá đơn, mép cong xuống dưới, có hình thuôn hẹp. Phiến lá dày có mặt trên xanh đậm, mặt dưới nhạt. Phần gỗ của thân hơi cứng, màu vàng. Phần gỗ của rễ màu đậm hơn. Các bộ phận của cây đều chứa tinh dầu, nhiều nhất ở rễ, mùi thơm dịu. Cây rất ít khi ra hoa.Vị thuốc xáo tam phân còn gọi là "đơn diệp đằng thích" (cây thân leo một lá có gai). Loại cây này phân bố nhiều ở khu vực Nam Trung bộ, chủ yếu ở Khánh Hòa và một phần tại Phú Yên, Ninh Thuận. Cây có khả năng tái sinh tự nhiên bằng chồi từ rễ, thường thu hái vào mùa khô.

Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera
Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera

Tính vị, quy kinh:

Xáo tam phân vị hơi đắng có pha vị ngọt, tính bình hơi mát, mùi thơm dễ chịu, không độc, vào tâm, can, tỳ, phế, thận, tâm bào.

Thành phần hóa học:

Theo phân tích, xáo tam phân có các thành phần: Flavonoid, saponin, alcaoid và chủ yếu là courmarin và triterpenoid. Các thí nghiệm trên chuột nhắt trắng cho thấy, xáo tam phân có tác dụng ức chế tốt viêm gan cấp; có tác dụng độc (ức chế, tiêu diệt) đối với 5 dòng tế bào ung thư: ung thư gan Hep-G2, ung thư đại tràng HTC116, ung thư vú MDA MB231, ung thư buồng trứng OVCAR-8 và ung thư cổ tử cung Hela (mạnh nhất với ung thư gan Hep-G2 và ung thư cổ tử cung). Thí nghiệm cũng cho thấy, với độc tính thấp, xáo tam phân khá an toàn khi sử dụng. Được biết Dược liệu Nam Việt có trụ sở tại Khánh Hòa đã nhân trồng bảo tồn cây xáo tam phân trên diện tích lớn, ước đạt khoảng 40ha tại Ninh Hòa và Vạn Ninh của tỉnh Khánh Hòa.

Phân biệt cây Xáo tam phân thật và giả như thế nào?

Theo ông Quang Ngọc phụ trách chuyên môn của Công ty Dược liệu Nam Việt, đơn vị nghiên cứu bảo tồn cây xáo tam phân Khánh Hòa, trên thị trường xuất hiện nhiều cây xáo tam phân giả, khiến nhiều người mua “tiền mất tật mang”. Bằng mắt thường, có thể phân biệt xáo tam phân Khánh Hòa với một số cây thuốc khác làm giả.

Phân biệt xáo tam phân dễ dàng nhất khi cây còn đủ rễ và lá. Xáo tam phân Khánh Hòa có rễ màu nâu đất; lá thuôn dài to bằng ngón tay người và bo tròn ở đầu lá; bên trong rễ có màu vàng và mùi thơm như sâm. Trong khi xáo tam phân giả rễ có màu hơi trắng; lá lớn hơn và đầu lá nhọn; bên trong rễ có màu trắng mờ hoặc màu đục, không thơm hoặc hơi hắc.

Cách sơ chế và sử dụng:

Sơ chế: Xắt lát, sao vàng, hạ thổ 15-20 phút, rửa qua nước cho sạch (không nên rửa kỹ) trước khi đem sắc thuốc.

Sắc lần 1: Với người thể trạng tốt, sử dụng 2 lít nước sắc với 100gr rễ tươi (tương đương 50g rễ đã sấy khô). Sắc còn  một lít nước thì có thể sử dụng được, uống khi còn ấm, nên bảo quản nước trong bình thủy, không để trong tủ lạnh hay dùng khi nước đã nguội.

Sắc lần 2: Sau khi dùng hết nước sắc lần một, tiếp tục sắc lần 2 bằng cách cho thêm 1,5 lít nước sắc tới khi còn khoảng một lít thì sử dụng.

Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera
Cây xáo tam phân giả

Công dụng của Xáo tam phân

Xáo tam phân có hiệu quả tốt trong việc chữa trị một số bệnh thông thường như:

- Thanh nhiệt, giải độc, kháng viêm, tiêu viêm, giảm đau.

- Tiêu đờm, tán kết, phá huyết, thông kinh.

- Giúp lưu thông khí huyết, tăng cường thể trạng.

- Ăn ngon, ngủ tốt…

- Trị xương khớp nhức mỏi.

- Điều tiết hệ miễn dịch

Bên cạnh đó,  xáo tam phân cũng được biết đến như “thần dược” có thể kháng và điều trị các bệnh ung thư: ung thư phổi, ung thư gan, ung thư buồng trứng, ung thư đại tràng… Người bệnh còn có thể sử dụng kết hợp xáo tam phân trong quá trình điều trị bằng tây y để tăng cường khả năng hấp thụ các hóa chất trị bệnh và bồi dưỡng cơ thể.

Thử nghiệm lâm sàn xáo tam phân có tác dụng ức chế tốt viêm gan cấp ở thí nghiệm trên chuột nhắt trắng, ức chế, tiêu diệt đối với 5 dòng tế bào ung thư: ung thư gan Hep-G2, ung thư đại tràng HTC116, ung thư vú MDA MB231, ung thư buồng trứng OVCAR-8 và ung thư cổ tử cung Hela (mạnh nhất với ung thư gan Hep-G2 và ung thư cổ tử cung).

Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera
Rễ Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera

Một số trường hợp cần lưu ý khi dùng xáo tam phân:

- Phụ nữ có thai.

- Nam giới trong độ tuổi sinh sản nếu sử dụng xáo tam phân với liều lượng lớn liên tục trong thời gian dài sẽ làm cho nhu cầu sinh lý giảm.

- Bệnh nhân có tiền sử về tim mạch.

- Đối với người  thể trạng yếu nên sử dụng với liều lượng thấp hơn trong 3-5 ngày đầu, sau đó mới dùng bình thường như trên.

Ngược lại, đối với phụ nữ sau sinh sử dụng loại dược liệu này với liều lượng hợp lý sẽ làm cho quá trình nằm than (nghỉ trong phòng kín sau sinh sẽ được rút ngăn lại và sức khỏe phục hồi nhanh sau khi sinh).

Còn với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản  sử dụng xáo tam phân rất tốt cho việc điều hòa kinh nguyệt và tăng khả năng sinh lý.

theo Wikipedia.com, Caythaoduoc.net, Sanphamgiatruyen.com

 
Quan tâm  
6

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Kỹ Năng Sơ Cứu Khi Bị Bỏng, Nghẹt Thở, Chảy Máu, Mất Nước, Ngất Xỉu, Hạ Thân Nhiệt Hoặc Bị Vật Sắc Nhọn Đâm
Những kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản có thể cứu sống người khi cần thiết. Hô hấp nhân tạo, sơ cứu người bị chết đuối, sơ cứu người bị đau tim, bỏng, cháy máu nhiều, tắc thở vì dị vật, cách di chuyển nạn nhân là các kỹ năng...
Trị Ho Gà, Viêm Da Nứt Nẻ Do Lạnh, Cảm Mạo, Suy Dinh Dưỡng Ở Trẻ Em Bằng Châu Chấu Lúa
Theo dược học cổ truyền, Châu chấu lúa có vị cay ngọt, tính ấm có tác dụng chỉ khái c, tư bổ cường tráng, trị chứng kinh phong, giải độc thấu sang, thường dùng để chữa cho trẻ co giật Ho gà, viêm da nứt nẻ do lạnh, cảm mạo,...
Cây Nấm Phiến Đốm Chuông - Panaeolus Campanulatus
Nấm Phiến Đốm Chuông mọc trên phân hoại mục ở các bãi cỏ từ tháng giêng tới tháng 9, thường riêng lẻ hoặc họp thành nhóm nhỏ. Có gặp ở Hà Nội, Hải Hưng. Lớp thịt mỏng, màu da sơn dương. Thịt không mùi, chứa những chất...
Cây Mi Hồ Đào - Actinidia Pilosula
Theo Đông y, Mi Hồ Đào (Actinidia Pilosula) có vị ngọt, chua, tính hàn; tác dụng giải nhiệt, chỉ khát (làm hết khát nước), thông lâm (giúp thông tiểu tiện, ngừa sỏi niệu), tiêu viêm, lưu thông khí huyết. Thường dùng chữa sốt nóng,...
4 Bước Thải Độc Bằng Nước Lọc Của Người Nhật Giúp Da Đẹp, Dáng Thon Và Cơ Thể Căng Tràn Sức Sống
Gần đây bạn thấy cơ thể mệt mỏi, da xạm và bắt đầu mọc mụn... đó là một trong những dấu hiệu báo cơ thể bạn cần thải độc rồi đấy. Mà cách làm các loại nước Detox thì rất tốn kém và chiếm nhiều...
Cách Ngâm Rượu Chim Sẻ Bổ Cốt Chỉ Dùng Trị Liệt Dương, Tiểu Nhiều Lần, Tinh Thần Không Hưng Phấn
Rượu Thịt Chim Sẻ, Bổ Cốt Chỉ có tác dụng bổ thận dương, ấm eo gối, khỏe thân thể. Dùng trị eo lưng đầu gối lạnh đau, bụng dưới không ấm, liệt dương, tai có tiếng o o, tiểu nhiều lần, tinh thần không hưng...
Chân Vịt: Trị Phù Thũng, Nhiều Mồ Hôi, Nhiệt Miệng Khô Khát, Ăn Ngủ Kém, Mệt Mỏi, Đau Bụng Kinh, Sản Phụ Thiếu Sữa, Đại Tiện Không Thông
Chân vịt tác dụng, bổ hư, lợi thấp, dưỡng gân xương, thông huyết mạch... trị chứng khí huyết đều hư, chứng phù thũng, nhiều mồ hôi, nội nhiệt miệng khô khát, ăn ngủ kém, mệt mỏi, ra nhiều mồ hôi, đau bụng kinh, sản phụ...
Dương Huyết
Tiết dê (dương huyết) có vị mặn, tính bình, có công dụng chỉ huyết, khứ ứ. Được dùng trị thổ huyết, chảy máu cam, xuất huyết và cầm máu vết thương.
Cây Ngải Tượng
Cây Ngải Tượng hay còn gọi là Cây Bình vôi có tác dụng an thần, trấn kinh, chữa mất ngủ, sốt nóng, nhức đầu, khó thở, chữa đau dạ dày. Trong huyền môn thì nó được dùng để gọi người trở về, trông giữ của cải cho gia chủ...