Thứ bảy, 19/01/2019 7:38 PM

Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera

Thứ sáu, 07/10/2016 1:46 PM

Mô tả:

Xáo tam phân (tên khoa học Paramignya Trimera) là cây gỗ nhỏ, dạng dây leo, vỏ màu nâu vàng, thân dài trên 5m, đường kính 8-12cm. Thân và cành có nhiều gai nhọn. Lá đơn, mép cong xuống dưới, có hình thuôn hẹp. Phiến lá dày có mặt trên xanh đậm, mặt dưới nhạt. Phần gỗ của thân hơi cứng, màu vàng. Phần gỗ của rễ màu đậm hơn. Các bộ phận của cây đều chứa tinh dầu, nhiều nhất ở rễ, mùi thơm dịu. Cây rất ít khi ra hoa.Vị thuốc xáo tam phân còn gọi là "đơn diệp đằng thích" (cây thân leo một lá có gai). Loại cây này phân bố nhiều ở khu vực Nam Trung bộ, chủ yếu ở Khánh Hòa và một phần tại Phú Yên, Ninh Thuận. Cây có khả năng tái sinh tự nhiên bằng chồi từ rễ, thường thu hái vào mùa khô.

Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera
Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera

Tính vị, quy kinh:

Xáo tam phân vị hơi đắng có pha vị ngọt, tính bình hơi mát, mùi thơm dễ chịu, không độc, vào tâm, can, tỳ, phế, thận, tâm bào.

Thành phần hóa học:

Theo phân tích, xáo tam phân có các thành phần: Flavonoid, saponin, alcaoid và chủ yếu là courmarin và triterpenoid. Các thí nghiệm trên chuột nhắt trắng cho thấy, xáo tam phân có tác dụng ức chế tốt viêm gan cấp; có tác dụng độc (ức chế, tiêu diệt) đối với 5 dòng tế bào ung thư: ung thư gan Hep-G2, ung thư đại tràng HTC116, ung thư vú MDA MB231, ung thư buồng trứng OVCAR-8 và ung thư cổ tử cung Hela (mạnh nhất với ung thư gan Hep-G2 và ung thư cổ tử cung). Thí nghiệm cũng cho thấy, với độc tính thấp, xáo tam phân khá an toàn khi sử dụng. Được biết Dược liệu Nam Việt có trụ sở tại Khánh Hòa đã nhân trồng bảo tồn cây xáo tam phân trên diện tích lớn, ước đạt khoảng 40ha tại Ninh Hòa và Vạn Ninh của tỉnh Khánh Hòa.

Phân biệt cây Xáo tam phân thật và giả như thế nào?

Theo ông Quang Ngọc phụ trách chuyên môn của Công ty Dược liệu Nam Việt, đơn vị nghiên cứu bảo tồn cây xáo tam phân Khánh Hòa, trên thị trường xuất hiện nhiều cây xáo tam phân giả, khiến nhiều người mua “tiền mất tật mang”. Bằng mắt thường, có thể phân biệt xáo tam phân Khánh Hòa với một số cây thuốc khác làm giả.

Phân biệt xáo tam phân dễ dàng nhất khi cây còn đủ rễ và lá. Xáo tam phân Khánh Hòa có rễ màu nâu đất; lá thuôn dài to bằng ngón tay người và bo tròn ở đầu lá; bên trong rễ có màu vàng và mùi thơm như sâm. Trong khi xáo tam phân giả rễ có màu hơi trắng; lá lớn hơn và đầu lá nhọn; bên trong rễ có màu trắng mờ hoặc màu đục, không thơm hoặc hơi hắc.

Cách sơ chế và sử dụng:

Sơ chế: Xắt lát, sao vàng, hạ thổ 15-20 phút, rửa qua nước cho sạch (không nên rửa kỹ) trước khi đem sắc thuốc.

Sắc lần 1: Với người thể trạng tốt, sử dụng 2 lít nước sắc với 100gr rễ tươi (tương đương 50g rễ đã sấy khô). Sắc còn  một lít nước thì có thể sử dụng được, uống khi còn ấm, nên bảo quản nước trong bình thủy, không để trong tủ lạnh hay dùng khi nước đã nguội.

Sắc lần 2: Sau khi dùng hết nước sắc lần một, tiếp tục sắc lần 2 bằng cách cho thêm 1,5 lít nước sắc tới khi còn khoảng một lít thì sử dụng.

Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera
Cây xáo tam phân giả

Công dụng của Xáo tam phân

Xáo tam phân có hiệu quả tốt trong việc chữa trị một số bệnh thông thường như:

- Thanh nhiệt, giải độc, kháng viêm, tiêu viêm, giảm đau.

- Tiêu đờm, tán kết, phá huyết, thông kinh.

- Giúp lưu thông khí huyết, tăng cường thể trạng.

- Ăn ngon, ngủ tốt…

- Trị xương khớp nhức mỏi.

- Điều tiết hệ miễn dịch

Bên cạnh đó,  xáo tam phân cũng được biết đến như “thần dược” có thể kháng và điều trị các bệnh ung thư: ung thư phổi, ung thư gan, ung thư buồng trứng, ung thư đại tràng… Người bệnh còn có thể sử dụng kết hợp xáo tam phân trong quá trình điều trị bằng tây y để tăng cường khả năng hấp thụ các hóa chất trị bệnh và bồi dưỡng cơ thể.

Thử nghiệm lâm sàn xáo tam phân có tác dụng ức chế tốt viêm gan cấp ở thí nghiệm trên chuột nhắt trắng, ức chế, tiêu diệt đối với 5 dòng tế bào ung thư: ung thư gan Hep-G2, ung thư đại tràng HTC116, ung thư vú MDA MB231, ung thư buồng trứng OVCAR-8 và ung thư cổ tử cung Hela (mạnh nhất với ung thư gan Hep-G2 và ung thư cổ tử cung).

Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera
Rễ Cây Xáo Tam Phân - Paramignya Trimera

Một số trường hợp cần lưu ý khi dùng xáo tam phân:

- Phụ nữ có thai.

- Nam giới trong độ tuổi sinh sản nếu sử dụng xáo tam phân với liều lượng lớn liên tục trong thời gian dài sẽ làm cho nhu cầu sinh lý giảm.

- Bệnh nhân có tiền sử về tim mạch.

- Đối với người  thể trạng yếu nên sử dụng với liều lượng thấp hơn trong 3-5 ngày đầu, sau đó mới dùng bình thường như trên.

Ngược lại, đối với phụ nữ sau sinh sử dụng loại dược liệu này với liều lượng hợp lý sẽ làm cho quá trình nằm than (nghỉ trong phòng kín sau sinh sẽ được rút ngăn lại và sức khỏe phục hồi nhanh sau khi sinh).

Còn với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản  sử dụng xáo tam phân rất tốt cho việc điều hòa kinh nguyệt và tăng khả năng sinh lý.

theo Wikipedia.com, Caythaoduoc.net, Sanphamgiatruyen.com

 
Quan tâm  
11

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bệnh Nhiễm Sán Lá Ruột Nhỏ Ở Người
Sán lá ruột nhỏ khi ký sinh trong người thường chiếm thức ăn, gây rối loạn hấp thu và rối loạn tiêu hóa, nên người bệnh sẽ xanh xao, mệt mỏi, ốm yếu và hay bị tiêu chảy. Để có hướng điều trị hiệu quả thì mời...
Những Bài Thuốc Cổ Phương Chuyên Trị Nám, Tàn Nhang, Trứng Cá
Nám da thường do rất nhiều nguyên nhân, đa phần chị em sau khi mắc bệnh thường tìm đến các thẩm mỹ viện để "trùng tu" nhưng cách đó chỉ trị được bề nổi, còn phần gốc rễ căn nguyên của nám vẫn còn đó. Để trị nám một cách...
Chim Bìm Bịp - Centropus Sinesis
Theo Đông y, thịt Bìm Bịp (Centropus Sinesis) có vị ngọt, tính ấm không độc, được sử dụng làm thuốc bổ máu, giảm đau, tiêu ứ, chữa hư lao, suy nhược, chân tay nhức mỏi, ứ huyết bầm tím, tê thấp, đau lưng, sản hậu, gãy xương…...
Cây Bòi Vịt - Galeola nudifolia Lour
Cây Bòi Vịt là một loài lan hoại sinh có tên khoa học là Galeola nudifolia Lour., thường gọi với tên Lan mùn vàng, Lan leo, Lan leo hoa trần hay Lan leo không lá, thường mọc trên đất nhiều mùn ẩm ở miền Bắc và Trung Việt Nam. Quả có thể...
2 Bài Thuốc Trị Đau Đầu Kinh Niên Bằng Cải Cúc
Theo Y học cổ truyền, rau cải cúc có vị ngọt, hơi đắng, the, thơm, tính hơi mát, lành không độc, có tính năng tiêu thực, lợi trường vị, thanh đàm hỏa, yên tâm khí. Vì rất mát nên đây là vị thuốc giúp trị chứng đau đầu kinh...
Những Bài Thuốc Ngâm Rượu: Trị Xuất Tinh Sớm, Tăng Cường Sinh Lực, Làm Chủ Cuộc Yêu
Theo lương y Nguyễn Văn Minh, người có kinh nghiệm chữa bệnh xuất tinh sớm trên 20 năm chia sẻ, các bài thuốc ngâm rượu chữa xuất tinh sớm đều căn cứ trên cơ sở bồi bổ khí huyết, giúp khang kiện thể chất, điều hòa và phục hồi...
Cách Làm Bột Lá Tía Tô Giúp Làm Đẹp Da, Dưỡng Thai, Trị Gout, Ho, Hen Suyễn Và Rối Loạn Tiêu Hóa
Bột lá tía tô có tác dụng rất tốt đối với làn da và sức khỏe. Nếu bạn đang đau khổ vì tình hình mụn, da xỉn màu và bị bệnh gout, ho, hen suyễn, cảm cúm tác oai tác quái thì bột lá tía tô là lựa chọn an...
Thuốc Cố Sáp - Trị Ra Nhiều Mồ Hôi, Tiêu Chảy, Hoạt Tinh, Băng Lậu Và Huyết Trắng
Thuốc cố sáp là những bài thuốc gồm các vị thuốc có tác dụng thu liễm dùng trị các chứng mồ hôi ra nhiều, tiêu chảy kéo dài, hoạt tinh, tiểu tiện nhiều, băng lậu và huyết trắng ra nhiều.
Dược Tề Liệu Pháp: Các Phương Thuốc Đắp Ngoài Trị Bệnh Liệt Dương, Suy Giảm Tình Dục Nam Giới, Rối Loạn Cương Dương
Dược Tề Liệu Pháp là phương pháp được sử dụng lâu đời để điều trị các chứng bệnh suy giảm chức năng tình dục ở nam giới, liệt dương, rối loạn cương dương, trong đó có nhiều phương thuốc chỉ đắp 2 – 3 lần là đạt...
Cây Hoàng Ngải
Cây Hoàng Ngải, còn gọi là Ngải Ma Lai Lùn hay Hành Biển, Đông y dùng làm thuốc thông tiểu, trị ho gà và viêm phế quản (dùng quá liều chết người), trong huyền môn thì coi đây là một loại ngải dữ.