Thứ tư, 18/07/2018 7:33 AM

Lính La Mã Cổ Đại Đã Chinh Chiến Đến Trung Quốc

Thứ năm, 19/11/2015 3:20 PM

Lí Kiện, một ngôi làng nhỏ thuộc Trung Quốc, không có gì đặc biệt ngoại trừ những công trình kiến trúc kiểu La Mã cổ đại, những bức tượng danh nhân La Mã, và những người dân tóc vàng mắt xanh trong trang phục lính La Mã.

Bên rìa sa mạc Gobi, huyện Vĩnh Xương, địa cấp thị Kim Xương, tỉnh Cam Túc thuộc CHND Trung Hoa, có một ngôi làng mang tên Lí Kiện. Một ngôi làng nơi xa xôi hẻo lánh, chẳng có gì đặc biệt. Ngoại trừ những công trình kiến trúc kiểu La Mã cổ đại, những bức tượng danh nhân La Mã, và những người dân tóc vàng mắt xanh trong trang phục lính La Mã.

Lính La Mã Cổ Đại Đã Chinh Chiến Đến Trung Quốc

Những bức tượng tại Lí Kiện.

Ngôi làng Lí Kiện nằm trên vùng đất mà trước kia là thị trấn Lí Kiện. Sẽ chẳng có gì đặc biệt nếu người dân nơi đây có vẻ bề ngoài giống như tất cả những người dân Trung Hoa - nhưng không: mũi khoằm, da trắng, tóc vàng, mắt xanh, đó là những đặc điểm ta có thể nhận thấy ở những người dân của Lí Kiện. Đó là những đặc trưng của chủng tộc Caucasoid - chủng “da trắng” - rõ ràng không phải của người bản địa. Homer Hasenpflug Dubs - giáo sư Trung Hoa học tại Oxford, dịch giả cuốn Hán Thư bản tiếng Anh - vào năm 1941 đã nêu lên một giả thuyết đầy tranh cãi cho tới ngày nay rằng thị trấn Lí Kiện được lập nên bởi những người La Mã bại trận.

Điều gì đã khiến ông đề xuất một giả thuyết táo bạo như vậy? Trước tiên chúng ta cần cân nhắc một số trùng hợp kì lạ trong diễn biến lịch sử khi Lí Kiện được thành lập dưới triều Hán.

1. Cái tên của Lí Kiện

Thông qua Hậu Hán Thư và nhiều ghi chép khác, chúng ta biết rằng người Trung Quốc thời Hán đã biết tới đế quốc La Mã, và đặt cho La Mã ít nhất ba cái tên: Đại Tần với hàm ý La Mã là Trung Hoa của phương Tây, Hải Tây - phía Tây biển lớn, và Lí Kiện (hoặc Lê Kiện). Liệu đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên, hay, theo giả thuyết của GS Dubs, thực chất làng Lí Kiện và đế quốc La Mã có mối liên hệ với nhau?

2. Thời điểm thành lập

Thị trấn Lí Kiện xuất hiện trên bản đồ vào năm 5 SCN, nhưng không có trong ghi chép vào năm 79 TCN. Ở phía Tây đại lục, năm 53 TCN, quân đội La Mã dưới quyền chỉ huy của Marcus Licinius Crassus đại bại dưới tay người Parthia trong trận chiến Carrhae. Một lượng lớn bị bắt giữ, một số khác bỏ chạy và không rõ tung tích. Theo GS Dubs, trong khoảng thời gian sau đó, có thể một số lính La Mã đã lang thang về phía Đông (trên đường chạy trốn hoặc sau khi được thả bởi người Parthia). Họ trở thành lính đánh thuê cho người Hung Nô, và dẫn đến sự trùng hợp thứ 3: trận Taraz năm 36 TCN.

Lính La Mã Cổ Đại Đã Chinh Chiến Đến Trung Quốc

Trận Carrhae, 53 TCN.

3. Trận Taraz, 36 TCN

Năm 36 TCN, tại Talas, Kazakhstan ngày nay, xảy ra một trận chiến khốc liệt giữa quân đội Hán và người Hung Nô dưới sự lãnh đạo của Thiền vu Chí Chi, kết thúc với chiến thắng thuộc về nhà Hán. Đặc biệt hơn, Hán Thư có nhắc tới 145 người lính tính nhuệ trong đội ngũ quân Hung Nô, chiến đấu với “đội hình vảy cá” – đội hình mà GS Dubs cho rằng thực chất chính là đội hình Testudo nổi tiếng của quân đội La Mã. Ông cho rằng những người lính này là lính đánh thuê gốc La Mã, và sau khi rơi vào tay người Hán, đã được di dời về phía Đông để thành lập nên thị trấn Lí Kiện.

Lính La Mã Cổ Đại Đã Chinh Chiến Đến Trung Quốc

Hành trình của những người lính La Mã trong giả thuyết của giáo sư Dubs.

“Numquam ponenda est pluralitas sine necessitate” - Lex parsimoniae

“Luôn luôn tránh những sự phức tạp không cần thiết” - phương châm trong giải quyết tình huống của William xứ Ockham, gọi là lex parsimoniae hoặc “dao cạo Ockham”. Trong giải thích nguyên nhân các sự việc, điều này có nghĩa là các giả thuyết càng đơn giản càng hợp lí, và những giả thuyết có nhiều sự trùng hợp không liên quan lại càng khó xảy ra. Theo lex parsimoniae thì giả thuyết đơn giản và hợp lí chính là của GS Dubs, rằng người dân tại Lí Kiện thực sự là hậu duệ của người La Mã bại trận.

Một bộ xương cao tới 1,8m được tìm thấy khi khai quật di tích của thị trấn cổ Lí Kiện - một chiều cao bất thường đối với một cư dân Trung Hoa. Bộ xương này có niên đại khoảng 2000 năm, trùng với thời điểm thành lập của thị trấn, và như vậy cũng khớp với giả thuyết của giáo sư Dubs. Ngoài ra còn một số chi tiết thú vị như: các ngôi mộ nơi đây đều quay về phía Tây, người dân Lí Kiện cũng thường tổ chức một dạng “đấu bò” - cho 2 con bò đực đấu nhau tới chết - một thú tiêu khiển có phần “La Mã”.

Tuy nhiên, các cuộc điều tra gene trong cư dân Lí Kiện và công tác khảo cổ, trong hàng chục năm, với sự liên kết của các nhà khảo cổ từ nhiều nơi, gần đây là liên kết giữa Ý và Trung Quốc, vẫn không thể đưa ra bất kì bằng chứng thuyết phục nào cho giả thuyết của giáo sư Dubs. Nghiên cứu chỉ ra rằng 56% cư dân mang gene của chủng Caucasoid, nhưng không thể xác định được đó có phải từ “người La Mã” hay không (Người La Mã là từ chỉ công dân La Mã, công dân của một đế quốc đa sắc tộc. Không có khái niệm “dân tộc La Mã”).

Trên con đường tơ lụa và các thảo nguyên Trung Á, cũng như trong các đội quân du mục trong vùng thì người da trắng không phải thứ hiếm gặp. Một nghiên cứu khác vào năm 2007 cho thấy 77% có liên hệ mật thiết với các dân tộc bản địa, chủ yếu là người Hán. Cho tới nay, không một di tích nào đặc trưng cho quân nhân La Mã được tìm thấy trong vùng. Tuy nhiên cũng không có bằng chứng nào bác bỏ được giả thuyết của giáo sư Dubs, và cuộc tranh cãi cứ thế tiếp tục.

Trong khi đó, người dân và chính quyền tại Lí Kiện đã tìm ra một nguồn thu nhập mới từ những người khách du lịch hiếu kì.

 
Quan tâm  
8

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
Lời Nói Có Thể Giết Người và Cũng Có Thể Cứu Người, Vì Thế Hãy Uốn Lưỡi 7 Lần Trước Khi Nói
Đôi khi chỉ một lời thôi cũng đủ đưa 1 người xuống địa ngục và cũng 1 lời ấy lại giúp một kẻ bần hàn vươn tới tột đỉnh vinh quang. Nếu có tu dưỡng, lời nói sẽ thơm tựa hương hoa, ngược lại sẽ như bùn ung trứng thối.
Bán Gạo: Bài Văn Lấy Đi Nước Mắt Của Biết Bao Người
Có những người đời này kiếp này phận bạc phúc mỏng nên kiếm miếng cơm ăn cũng khó nhọc. Cũng có người “thấy người sang bắt quàng làm họ”, thấy người nghèo khổ lại chỉ muốn tránh xa. Nhưng lỡ một mai khi sa cơ lỡ vận chúng...
Mokhallad Habib Nghệ Sỹ Sáng Tạo Tài Ba Các Tác Phẩm Nghệ Thuật Kết Hợp Đời Sống Với Hoạt Hình Đầy Vui Tươi Và Sinh Động
Nghệ sỹ người I-rắc Mokhallad Habib có năng khiếu trong việc sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật thú vị kết hợp giữa đời sống và hình ảnh hoạt hình. Những tác phẩm tranh vẽ của Habib luôn khiến người xem không khỏi phấn khích với...
5 Câu Chuyện Nhỏ Lời Ít Nhưng Ý Nhiều
Nếu có lúc nào đó bạn cảm thấy cuộc sống thật vô vị thì hãy đọc 5 câu chuyện nhỏ này biết đâu bạn sẽ tìm thấy nhiều niềm vui và hạnh phúc cho cuộc đời mình.
Kêu Ca, Than Vãn Bí Quyết Thành Công Của Những Kẻ Nhàn Rỗi Và Tầm Thường
Kêu Ca, Than Vãn Bí Quyết Thành Công Của Những Kẻ Nhàn Rỗi Và Tầm Thường. Tại sao tôi lại dám nói như vậy? Bởi cuộc sống vốn dĩ công bằng hay không công bằng là do bản thân bạn quyết định, cách sống ra sao sẽ...
Lợn Đi Chợ: Than Thân Và Trách Phận Không Bao Giờ Thay Đổi Được Thời Cuộc
Khi tai hoạ tới, sợ hãi và than thân trách phận cũng không thể thay đổi được thực tế. Cách tốt nhất là cố gắng thay đổi vận mệnh của mình ngay từ đầu. Câu chuyện Lợn Đi Chợ hôm nay sẽ giúp bạn hiểu hơn về dụng ý này.
Đừng Lấy Tiền Làm Mục Tiêu Của Mình Mà Hãy Làm Những Điều Bạn Yêu Thích Một Cách Điên Cuồng Và Tốt Nhất Có Thể Trước Đã
Bạn chỉ có thể toàn tâm toàn ý khi được làm những gì bạn yêu thích. Đừng lấy tiền làm mục tiêu của mình. Thay vào đó, hãy theo đuổi những điều bạn yêu thích và cố gắng làm thật tốt. Đến khi đó, bạn sẽ nhận được ánh mắt...
Các Vị Vua Triều Nguyễn Ăn Uống Như Thế Nào?
Thường nghe nói các vị đế vương ăn uống rất xa xỉ, mỗi bữa ăn đều có tay Gấu, Bào Ngư... nhưng xem ra đó chỉ là truyền thuyết mà thôi. Bài viết Các Vị Vua Triều Nguyễn Ăn Uống Như Thế Nào? sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về điều...
Sự Tích Hoa Chua Me Đất
Ngày nào cũng phải ăn một thứ cỏ ba lá và gặm nhấm mãi vỏ cây hồ đào, Thỏ Côxôi chán ngấy lên rồi. Nó bèn mò vào vườn bắp cải mới trồng của một bác nông dân. Nhiều bắp cải non đã bị thỏ xơi gọn. Bỗng bác nông dân xuất...
Nằm Ngủ Mơ Thấy Mình Đi Học Là Điềm Báo Gì?
Giấc mơ đi học có lẽ ai cũng đã từng trải qua khi ngủ, có thể bạn mơ thấy mình vui bước đến trường, đưa con đi học, làm bài tập về nhà, ngồi trong lớp nghe giảng, thi trượt...Vậy ý nghĩa của những giấc mơ...