Thứ sáu, 19/10/2018 5:38 AM

Bão Mặt Trời Biến Sao Hỏa Thành Hành Tinh Chết

Thứ sáu, 13/11/2015 9:11 AM

Bão mặt trời với năng lượng tương đương một triệu tấn thuốc nổ TNT một giờ biến sao Hỏa từ một môi trường có khí quyển dày đặc và nước lỏng thuận lợi cho sự sống thành hành tinh chết khô cằn.

Các nhà nghiên cứu cho rằng bầu khí quyển ban đầu của sao Hỏa dày đặc như Trái Đất ngày nay và sự bốc hơi từ từ trong hơn 4,5 tỷ năm lịch sử của hệ Mặt Trời không giải thích tại sao khí quyển trên hành tinh này trở nên rất mỏng ở hiện tại.

Bão Mặt Trời Biến Sao Hỏa Thành Hành Tinh Chết

Những phát hiện mới từ tàu thăm dò MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) công bố hôm qua ở Washington DC, Mỹ. Các phát hiện chỉ ra khi sao Hỏa chịu ảnh hưởng của bão mặt trời, quá trình bắn phá dữ dội của những phân tử từ Mặt Trời đã nhanh chóng thổi bay tầng thượng quyển của hành tinh.

Bão Mặt Trời Biến Sao Hỏa Thành Hành Tinh Chết
Bão mặt trời thổi bay khí quyển sao Hỏa.

Kết luận này có thể giải thích sự biến mất của bầu khí quyển sao Hỏa. Mặt Trời ở thời mới hình thành thường xuyên phun trào bão mặt trời. Nó phát sáng mạnh hơn với các bước sóng tia cực tím dài, góp phần phá hủy các nguyên tử trong khí quyển trên hành tinh đỏ.

Tìm hiểu những gì xảy ra với khí quyển sao Hỏa có vai trò quan trọng với nhận thức sao Hỏa từng là một hành tinh ấm áp và thuận lợi cho sự sống. Hành tinh này từng có những hồ nước và đại dương bao phủ bắc bán cầu nhưng khi khí quyển biến mất, nước lỏng không còn tồn tại.

Nhóm nghiên cứu của dự án MAVEN, đứng đầu là tiến sĩ Bruce M. Jakosky, nhà khoa học ở Phòng thí nghiệm Khí quyển và Vật lý vũ trụ thuộc Đại học Colorado, Mỹ, đã công bố các phát hiện trên tạp chí Science.

Tàu thăm dò MAVEN gia nhập quỹ đạo sao Hỏa vào tháng 9 năm ngoái, chở theo các trang thiết bị để phân tích gió mặt trời và ảnh hưởng của nó đối với khí quyển.

Bão Mặt Trời Biến Sao Hỏa Thành Hành Tinh Chết
Sao Hỏa từng có bầu khí quyển dày đặc như Trái Đất.

Khí quyển sao Hỏa biến mất theo hai cách. Đôi khi, một electron bị đánh bật khỏi nguyên tử ở tầng thượng quyển, sau đó điện trường và từ trường của gió mặt trời đẩy những nguyên tử mang điện tích đi xa. Những phân tử khí cũng có thể bị phá hủy trong không gian do va đập với các phân tử đến từ gió mặt trời.

Theo tiến sĩ Jakosky, hai hiện tượng trên có tầm quan trọng ngang nhau. Nhóm nghiên cứu tập trung vào tác động trên những nguyên tử mang điện tích thoát đi ở tỷ lệ khoảng 100g một giây. Trong cơn bão mặt trời diễn ra trên Trái Đất vào ngày 8/3, tỷ lệ nguyên tử mang điện tích bay vào vũ trụ cao hơn 10 - 20 lần, ở mức 2.000g một giây. Sự kiện này mang đến cho nhóm nghiên cứu thước đo tốt để so sánh khi bão mặt trời tấn công sao Hỏa.

Jasper Halekas, giáo sư vật lý và thiên văn học tại Đại học Iowa, Mỹ, một thành viên của dự án MAVEN, cho biết năng lượng dội lên khí quyển sao Hỏa trong một cơn bão mặt trời tương đương một triệu tấn thuốc nổ TNT trong một giờ. "Nó không khác gì một loại vũ khí hạt nhân hạng lớn", New York Times dẫn lời Halekas.

Sao Hỏa (trái) không được từ trường bao phủ như Trái Đất.
Sao Hỏa (trái) không được từ trường bao phủ như Trái Đất. (Ảnh: NASA).

Các thiết bị của tàu MAVEN cũng ghi nhận cực quang đôi khi phát sáng trong khí quyển sao Hỏa - một lần kéo dài vài ngày trong tháng 12 năm ngoái, ba lần khác diễn ra chớp nhoáng hơn vào tháng 2 và tháng 3 năm nay.

Trên Trái Đất, từ trường dẫn gió mặt trời đến những vùng cực. Cực quang thường được bắt gặp nhiều nhất ở những vĩ độ cao và hiếm khi chúng xuất hiện gần xích đạo.

Sao Hỏa từng sở hữu từ trường bao phủ khắp hành tinh, nhưng từ trường này đã tắt cách đây khoảng 4,2 triệu năm. Quá trình sao Hỏa mất dần bầu khí quyển xảy ra sau đó trong suốt vài trăm năm. Phần lớn quá trình diễn ra từ rất sớm khi hệ Mặt Trời mới hình thành và Mặt Trời còn hoạt động mạnh với những cơn bão dữ dội. Ở thời điểm hiện tại, hầu như không có khả năng Trái Đất chịu kết cục tương tự sao Hỏa.

Từ những quan sát khác về lớp bụi phân bố đồng đều ở vị trí cao trong tầng thượng quyển sao Hỏa, các nhà nghiên cứu kết luận hạt bụi đến từ không gian giữa các hành tinh và không phải thuộc bề mặt các mặt trăng của sao Hỏa.

 
Quan tâm  
7

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Những Phát Minh Khiến Ta Ngỡ Ngàng
Công nghệ giúp con người sống tốt hơn, thoải mái hơn và tiện nghi hơn, hàng ngày có rất nhiều phát minh mới ra đời và nếu bạn không để ý thì đến khi nhìn lại bạn cứ ngỡ mình đang ở tương lại.
Silent Spring: Cuốn Sách Giúp Kết Thúc Đế Chế Thuốc Trừ Sâu DDT
Mỗi người đều có sức mạnh tiềm tàng, nếu sử dụng chúng bằng cái TÂM thì sức mạnh ấy sẽ khiến cả thế giới phải thán phục và câu chuyện về cuốn sách Mùa xuân im lặng (Silent Spring) của tác giả Rahel Carson là ví dụ điển hình...
Bphone Sẽ Làm Gì Để Vươn Lên Vị Trí Dẫn Đầu Về Smartphone Tại Việt Nam?
Bỏ ra hơn 500 tỷ làm điện thoại, loay hoay từ 2009 đến nay, Bphone vẫn là một thương hiệu mờ nhạt ngay trên chính mảnh đất của mình. Nguyên nhân do đâu? và hướng phát triển của Bphone trong thời gian tới là gì?
Mối Cái Có Thể Tự Thụ Tinh và Sinh Sản Mà Không Cần Đến Con Đực
Mối là một xã hội có tổ chức và giai cấp, cũng có cả mối đực, mối cái, mối chúa,... nhưng sự thực thì mối cái có thể tự thu tinh và sinh sản mà không cần đến con đực.
Bí Ẩn Đáng Sợ Về Loài Bạch Tuộc Đã Được Khoa Học Tìm Ra
Vì sao Bạch tuộc lại tuyệt thực hoàn toàn từ khi bắt đầu đẻ trứng, nguyên nhân gì khiến nó ăn thịt cả bạn tình của mình? Đây là bí ẩn tưởng chừng như không lời giải, vậy mà giờ đây các nhà khoa học đã tìm ra.
Những Ảo Ảnh Vi Diệu Được Tạo Thành Từ Tự Nhiên
Nói đến ảo ảnh ít nhiều gì thì chúng ta cũng từng xem qua nhưng những ảnh ảo được hình thành từ tự nhiên thì có vẻ hơi hiếm phải không nào? Bài viết này sẽ bật mí những điều hiếm hoi ấy để bạn khám phá.
MoonMoon: Một Cô Em Khác Của Chị Hằng?
Hiện đã có 1 mặt trăng rồi, liệu còn tồn tại một hoặc nhiều mặt trăng khác quay quanh mặt trăng hiện tại không? Bài viết này sẽ giúp bạn khai thông.
Penannular: Một Chiếc Vòng Vàng 3000 Năm Tuổi Được 1 Thợ Săn Lùng Kho Báu Tìm Thấy Ở Anh
Graham, một thợ săn lùng kho báu ở Anh đã đào được một chiếc vòng vàng nhỏ xíu nhưng nó được xác định là báu vật 3.000 năm tuổi và đây là một phát hiện đáng giá.
Những Năng Lực Phi Phàm Của Loài Vật Mà Con Hàng Mong Ước
Trong tự nhiên có vô số loài động vật có khả năng siêu việt mà con người hàng mơ ước, kiếm tìm và nghiên cứu từ hàng nghìn năm qua nhưng vẫn "bặt vô âm tín". Vậy mà thứ ấy lại nghiễm nhiên tồn tại trên một số loài như: Khả...