Thứ tư, 24/01/2018 12:51 PM

Bão Mặt Trời Biến Sao Hỏa Thành Hành Tinh Chết

Thứ sáu, 13/11/2015 9:11 AM

Bão mặt trời với năng lượng tương đương một triệu tấn thuốc nổ TNT một giờ biến sao Hỏa từ một môi trường có khí quyển dày đặc và nước lỏng thuận lợi cho sự sống thành hành tinh chết khô cằn.

Các nhà nghiên cứu cho rằng bầu khí quyển ban đầu của sao Hỏa dày đặc như Trái Đất ngày nay và sự bốc hơi từ từ trong hơn 4,5 tỷ năm lịch sử của hệ Mặt Trời không giải thích tại sao khí quyển trên hành tinh này trở nên rất mỏng ở hiện tại.

Bão Mặt Trời Biến Sao Hỏa Thành Hành Tinh Chết

Những phát hiện mới từ tàu thăm dò MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) công bố hôm qua ở Washington DC, Mỹ. Các phát hiện chỉ ra khi sao Hỏa chịu ảnh hưởng của bão mặt trời, quá trình bắn phá dữ dội của những phân tử từ Mặt Trời đã nhanh chóng thổi bay tầng thượng quyển của hành tinh.

Bão Mặt Trời Biến Sao Hỏa Thành Hành Tinh Chết
Bão mặt trời thổi bay khí quyển sao Hỏa.

Kết luận này có thể giải thích sự biến mất của bầu khí quyển sao Hỏa. Mặt Trời ở thời mới hình thành thường xuyên phun trào bão mặt trời. Nó phát sáng mạnh hơn với các bước sóng tia cực tím dài, góp phần phá hủy các nguyên tử trong khí quyển trên hành tinh đỏ.

Tìm hiểu những gì xảy ra với khí quyển sao Hỏa có vai trò quan trọng với nhận thức sao Hỏa từng là một hành tinh ấm áp và thuận lợi cho sự sống. Hành tinh này từng có những hồ nước và đại dương bao phủ bắc bán cầu nhưng khi khí quyển biến mất, nước lỏng không còn tồn tại.

Nhóm nghiên cứu của dự án MAVEN, đứng đầu là tiến sĩ Bruce M. Jakosky, nhà khoa học ở Phòng thí nghiệm Khí quyển và Vật lý vũ trụ thuộc Đại học Colorado, Mỹ, đã công bố các phát hiện trên tạp chí Science.

Tàu thăm dò MAVEN gia nhập quỹ đạo sao Hỏa vào tháng 9 năm ngoái, chở theo các trang thiết bị để phân tích gió mặt trời và ảnh hưởng của nó đối với khí quyển.

Bão Mặt Trời Biến Sao Hỏa Thành Hành Tinh Chết
Sao Hỏa từng có bầu khí quyển dày đặc như Trái Đất.

Khí quyển sao Hỏa biến mất theo hai cách. Đôi khi, một electron bị đánh bật khỏi nguyên tử ở tầng thượng quyển, sau đó điện trường và từ trường của gió mặt trời đẩy những nguyên tử mang điện tích đi xa. Những phân tử khí cũng có thể bị phá hủy trong không gian do va đập với các phân tử đến từ gió mặt trời.

Theo tiến sĩ Jakosky, hai hiện tượng trên có tầm quan trọng ngang nhau. Nhóm nghiên cứu tập trung vào tác động trên những nguyên tử mang điện tích thoát đi ở tỷ lệ khoảng 100g một giây. Trong cơn bão mặt trời diễn ra trên Trái Đất vào ngày 8/3, tỷ lệ nguyên tử mang điện tích bay vào vũ trụ cao hơn 10 - 20 lần, ở mức 2.000g một giây. Sự kiện này mang đến cho nhóm nghiên cứu thước đo tốt để so sánh khi bão mặt trời tấn công sao Hỏa.

Jasper Halekas, giáo sư vật lý và thiên văn học tại Đại học Iowa, Mỹ, một thành viên của dự án MAVEN, cho biết năng lượng dội lên khí quyển sao Hỏa trong một cơn bão mặt trời tương đương một triệu tấn thuốc nổ TNT trong một giờ. "Nó không khác gì một loại vũ khí hạt nhân hạng lớn", New York Times dẫn lời Halekas.

Sao Hỏa (trái) không được từ trường bao phủ như Trái Đất.
Sao Hỏa (trái) không được từ trường bao phủ như Trái Đất. (Ảnh: NASA).

Các thiết bị của tàu MAVEN cũng ghi nhận cực quang đôi khi phát sáng trong khí quyển sao Hỏa - một lần kéo dài vài ngày trong tháng 12 năm ngoái, ba lần khác diễn ra chớp nhoáng hơn vào tháng 2 và tháng 3 năm nay.

Trên Trái Đất, từ trường dẫn gió mặt trời đến những vùng cực. Cực quang thường được bắt gặp nhiều nhất ở những vĩ độ cao và hiếm khi chúng xuất hiện gần xích đạo.

Sao Hỏa từng sở hữu từ trường bao phủ khắp hành tinh, nhưng từ trường này đã tắt cách đây khoảng 4,2 triệu năm. Quá trình sao Hỏa mất dần bầu khí quyển xảy ra sau đó trong suốt vài trăm năm. Phần lớn quá trình diễn ra từ rất sớm khi hệ Mặt Trời mới hình thành và Mặt Trời còn hoạt động mạnh với những cơn bão dữ dội. Ở thời điểm hiện tại, hầu như không có khả năng Trái Đất chịu kết cục tương tự sao Hỏa.

Từ những quan sát khác về lớp bụi phân bố đồng đều ở vị trí cao trong tầng thượng quyển sao Hỏa, các nhà nghiên cứu kết luận hạt bụi đến từ không gian giữa các hành tinh và không phải thuộc bề mặt các mặt trăng của sao Hỏa.

 
Quan tâm  
5

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Kỹ Thuật Phát Minh Của Người Xưa Khiến Chúng Ta Cực Kỳ Ngỡ Ngàng Và Thán Phục
Trong dòng chảy đằng đẵng của văn hóa Á Đông, có rất nhiều phát minh cổ đại khiến con người thời nay phải ngỡ ngàng về độ tinh xảo cũng như ý tưởng độc đáo. Hãy cùng chiêm ngưỡng hình ảnh những phát minh độc đáo này qua bộ...
Trái Đất Xinh Đẹp Của Chúng Ta Có Thể Bị Hủy Diệt Trong Vòng 100 Năm Tới?
Trái Đất Xinh Đẹp Của Chúng Ta Có Thể Bị Hủy Diệt Trong Vòng 100 Năm Tới? Đó là tuyên bố gây sốc của nhiều nhà khoa học. Họ còn đưa ra những kịch bản hết sức thuyết phục. Vậy cụ thể ra sao? Mời quý bạn đọc cùng Ydvn.net tìm...
Cách Tiết Kiệm Điện Khi Sử Dụng Điều Hòa Vào Mùa Đông Tối Ưu Nhất
Làm sao để mùa đông ấm áp với điều hòa mà không lo tốn nhiều điện là câu hỏi được rất nhiều bạn thắc mắc. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn cách tiết kiệm điện khi sử dụng điều hòa trong mùa...
Nữ Robot Sophia Muốn Lấy Chồng Sinh Con
Sophia là một nữ robot có khuôn mặt giống người và được Ả Rập Saudi cấp quyền công dân, đây cũng chính là nước đầu tiên trên thế giới cấp quyền công dân cho một robot. Sophia thông minh, biết 2 ngôn ngữ cô chia sẻ là muốn lấy...
Những Phát Minh Sinh Học Của Những Nhà Khoa Học "Điên Rồ"
Bằng công nghệ đột biến Gen sinh học, người ta đã tạo ra rất nhiều sản phẩm nông nghiệp hữu ích cho đời sống con người nhưng bên cạnh đó cũng có rất nhiều nhà khoa học "điên rồ" đã tạo ra những sinh vật rất lạ, mục đích...
Cùng Chiêm Ngưỡng Vẻ Đẹp Như Mộng Của 13 Di Sản Thế Giới Mới
Tổ chức UNESCO vừa quyết định công nhận thêm 21 địa điểm mới là di sản thế giới, đồng thời mở rộng phạm vi của 5 địa điểm được công nhận trước đó tại hội nghị thường niên vừa kết thúc vào trung tuần tháng 7.
Tòa Nhà Khổng Lồ, Nơi NASA Lắp Đặt Và Vận Chuyên Tên Lửa
Bạn đã bao giờ nghĩ tới những công đoạn vận chuyển khi NASA lắp ráp các quả tên lửa khổng lồ? Tất cả đều được tiến hành trong Tòa nhà Lắp ráp Thiết bị (VAB) ở Trung tâm Vũ trụ Kennedy.
Thonis – Heracleion: Thành Phố Cổ Đại Hùng Vĩ Và Tuyệt Mỹ Chìm Sâu Dưới Đáy Đại Dương Đã Được Tìm Thấy
Gần đây một chuỗi những bí ẩn đáng kinh ngạc về Đại dương đang dần dần được hé lộ. Một trong những khám phá gần đây là cả thành phố Heracleion, một thành phố từng được coi là một “huyền thoại”. Đây từng là một đô...
10 Bức Ảnh Đẹp Nhất Của Giải Thưởng Nhiếp Ảnh Động Vật Hoang Dã Năm 2017
Hai chú cá thòi lòi đồng ca, sóc nhảy híp hóp hay voi biển bị sốc trước những tiết lộ của bạn mình là 3 trong 10 Bức Ảnh Đẹp Nhất Của Giải Thưởng Nhiếp Ảnh Động Vật Hoang Dã Năm 2017.