Thứ sáu, 22/06/2018 11:35 PM

Toan Táo Nhân

Thứ sáu, 20/05/2016 2:08 PM
Tên khoa học
Táo nhân, Toan táo hạch, Nhị nhân, Sơn táo nhân, Điều thụy sam quân, Dương táo
Tên đồng nghĩa
Semen Ziziphi Spinosae

Toan táo nhân là nhân phơi hay sấy khô của quả Táo Ta (Ziziphus Mauritiana) có tác dụng dưỡng tâm an thần, liễm hãn. Chủ trị các chứng huyết hư tâm phiền, mất ngủ, ra mồ hôi (tự hãn và đạo hãn).

Toan Táo Nhân - Semen Ziziphi Spinosae
Toan Táo Nhân - Semen Ziziphi Spinosae

Tính vị qui kinh:

Táo nhân vị ngọt tính bình. Qui kinh Tâm can.

Theo các sách thuốc cổ:

- Sách Bản kinh: Vị chua bình.

- Sách Danh y biệt lục: Không độc.

- Sách Ẩm thiện chính yếu: Vị chua ngọt bình.

- Sách Bản thảo cương mục: Nhập Túc quyết âm, thiếu dương.

- Sách Lôi công bào chế dược tính giải: Nhập 4 kinh: Tâm tỳ can đởm.

Thành phần chủ yếu:

Betulin, betulic acid, Jujuboside, Jujubogenin, ebelin lactone, một số saponin khác, vitamin C và nhiều loại vitamin khác. Trong lá táo có rutin và quexetin.

Tác dụng dược lý:

A. Theo Y học cổ truyền:

Nhân Táo chua có tác dụng dưỡng tâm an thần, liễm hãn. Chủ trị các chứng huyết hư tâm phiền, mất ngủ, ra mồ hôi (tự hãn và đạo hãn).

Trích đoạn Y văn cổ:

- Sách Bản kinh: "Chủ tâm phúc hàn nhiệt, tà kết khí tụ, chân tay đau nhức thấp tý, uống lâu ngũ tạng được yên, người khỏe, kéo dài tuổi thọ".

- Sách Danh y biệt lục: "Chủ cửu tả (tiêu chảy lâu ngày), phiền khát ra mồ hôi trộm (hư hãn), bổ trung, ích can khí, kiện gân cốt, trợ âm khí".

- Sách Bản thảo đồ kinh: "Trường hợp ngủ nhiều, dùng Táo nhân sống, mất ngủ dùng Táo nhân sao".

- Sách Bản thảo cương mục: "Táo nhân vị chua tính thu, chủ bệnh can, hàn nhiệt kết khí tê nhức, cửu tả, chứng đầy đau dưới rốn, nhân của Táo ngọt mà nhuận, dùng chín trị được chứng đởm hư không ngủ được, phiền khát mồ hôi trộm".

B. Kết quả nghiên cứu dược lý hiện đại:

- Thực nghiệm chứng minh Táo nhân sống và sao đều có tác dụng an thần gây ngủ, thành phần có tác dụng là saponin Táo nhân.

- Thuốc có tác dụng giảm đau và hạ nhiệt. Có tác dụng đối kháng với chứng cuồng do Morphin.

- Thành phần hòa tan trong nước của Táo nhân có tác dụng hưng phấn tử cung, phụ nữ có thai cần thận trọng lúc dùng.

- Thuốc có tác dụng hạ áp và chống loạn nhịp tim.

- Trên thực nghiệm súc vật, Táo nhân phối hợp dùng với Ngũ vị tử có tác dụng chống choáng do bỏng và giảm phù nề vùng bỏng.

Ứng dụng lâm sàng:

1. Trị chứng suy nhược thần kinh: Váng đầu, hoa mắt, mất ngủ, ra nhiều mồ hôi, bức rứt hồi hộp, thuốc có tác dụng dưỡng tâm, an thần dùng:

Toan táo nhân thang: Sao Táo nhân 15 - 20g, Tri mẫu, Bạch linh đều 12g, Xuyên khung, Cam thảo đều 6 - 8g, sắc uống.

Sao Táo nhân 16g, Chích Viễn chí, Xương bồ đều 8g, Đảng sâm, Phục linh đều 12g, Cam thảo 4g, sắc nước uống. Trị hay quên, mộng nhiều, ăn ít, mệt mỏi.

2. Trị chứng âm hư ra mồ hôi trộm:

- Sao Táo nhân 20g, Đảng sâm, Phục linh đều 12g tán bột, uống với nước cơm hoặc sắc uống.

- Sao Táo nhân, Can địa hoàng đều 20g, Gạo tấm 40g, sắc uống trị bệnh lao phổi, mất ngủ, sốt đêm ra mồ hôi trộm.

Có tác giả nghiên cứu dùng Sao Táo nhân mỗi thang 18 - 90g, phối hợp với thuốc tư thận dưỡng can an thần. Trị 129 ca kết quả tốt.

Ngoài ra chia 3 tổ nghiên cứu: trị 60 ca mất ngủ, dùng:

- Táo nhân sao đập vụn.

- Táo nhân nửa sao nửa sống.

- Táo nhân sống đập vụn.

Đều dùng lượng 45g gia Cam thảo 4,5g sắc nước uống trước lúc ngủ đều có kết quả an thần giúp ngủ tốt hơn, cả 3 tổ không khác biệt rõ và không có tác dụng phụ hoặc nhiễm độc. Ngoài ra, có 20 ca bệnh nhân dùng bột sao Táo nhân 6g hòa uống trước lúc ngủ cũng có kết quả ( Tạp chí Trung tây y kết hợp 1982,2:97).

Liều dùng và chú ý:

- Liều thường dùng: 10 -18g. Có thể dùng bột tán, hòa bột uống trước lúc ngủ, mỗi lần 1,5 - 3g. Cho vào thuốc thang sắc nên đập vụn.

- Thuốc dùng sống tính mát, thích hợp cho bệnh nhân mất ngủ do âm hư. Táo nhân sao tính ôn hợp với chứng tỳ vị lưỡng hư, mất ngủ, ăn ít nhiều mồ hôi.

- Lá Táo chua trị ho hen có kết quả nhất định, ngày uống 20 - 40g, dạng thuốc sắc. Đắp ngoài chữa lở lóet ung nhọt.

theo Baophuyen.com.vn

 
Quan tâm  
7

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

4 Cách Sơ Cứu Nhanh Khi Bị Trúng Độc Bằng Trứng Gà
Trúng độc (thuốc sâu, thạch tín...) phải đi cấp cứu ở bệnh viện. Nếu giao thông ách tắc, không có cách nào đi viện ngày thì chọn mấy phương thuốc sau để sơ cứu rồi đưa đi bệnh viện sau:
Trị Ho, Viêm Họng, Nôn Mửa Và Nước Ăn Chân Bằng Quả Me Rừng
Quả me rừng có vị chua ngọt, hơi chát, tính mát. Có tác dụng hạ nhiệt, tiêu viêm, nhuận phế hoà đàm, sinh tân chỉ khát. Ở Ấn Ðộ người ta cũng dùng làm thuốc làm mát, lợi tiểu, nhuận tràng. Bài viết dưới đây sẽ giới thiệu...
Cây Chữa Rắn Cắn - Eupatorium Rugosum
Cây chữa rắn cắn hay White Snakeroot (Eupatorium rugosum) là một thành viên thuộc họ cúc ở Bắc Mỹ. Hoa White Snakeroot màu trắng rất đẹp, thoạt nhìn có phần vô hại và "mỏng manh" tuy nhiên đây lại là loài cây mang độc tính cực mạnh, lọt...
Cây Xô Thơm - Salvia Officinalis
Từ xưa, cây Xô thơm (Salvia Officinalis) được xem là một loại thảo mộc thiêng liêng, đặc biệt là người La Mã tin rằng cây xô thơm có thể chữa khỏi tất cả mọi bệnh tật, kéo dài cuộc sống con người. Người Trung Quốc cũng đánh giá...
Trị Rắn Độc Cắn Bằng Trứng Gà Cực Kỳ Hiệu Nghiệm
Khi bị rắn độc cắn bạn hãy buộc kỹ trên dưới chỗ cắn không cho nọc độc truyền đi khắp nơi. Dùng dao hoặc kim khử trùng chích chỗ bị cắn và nặn nọc độc ra hoặc dùng bình hút hút hết chất độc ra. Sau đó dùng các bài...
Phương Pháp Ngâm Rượu với Rễ Cây Nhàu Để Chữa Đau Lưng Nhức Mỏi và Tê Bại
Nhàu là một trong những cây thuốc quý với rất nhiều tác dụng, tất cả các bộ phận của cây Nhàu đều dùng làm thuốc được nhưng trong khuôn khổ bài viết này chúng tôi xin mạn phép chỉ hướng dẫn quý độc giả Phương Pháp Ngâm Rượu...
Cá Nheo - Parasilurus Asotus
Thịt cá nheo (niềm ngư nhục) Có vị ngọt, tính ấm, không độc, có tác dụng tư âm, bổ khí, mát máu, chỉ huyết, kiện tỳ, khai vị, thông kinh, lợi tiểu, tiêu thũng, chữa phù thũng, tiểu tiện bất lợi, chứng mắt miệng méo xệch, đau dạ...
Sữa Đậu Nành
Trong sữa đậu nành có vitamin A, B1, B2, D, PP, K, F và các men có ích cho tiêu hóa. Ngoài ra, đồ uống này còn chứa chất isoflavon bù lại tình trạng thiếu oestrogene của phụ nữ có tuổi, chống loãng xương, phòng trị ung thư vú. Nó cũng cải...
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn
Thất Bảo Mỹ Nhiệm Đơn là bài thuốc quý có tác dụng bổ thận tráng dương, ích tinh bổ khí huyết. Bài thuốc được dùng chữa các chứng khí huyết bất túc sau khi mắc bệnh lâu ngày. Trường hợp bệnh nhân bị tai biến mạch não,...
Ngải Đen
Có 3 loại ngải đen: Ngải có hoa màu đen, lá màu đen và củ màu đen. Ngải đen là dòng ngải quý hiếm, không những có linh khí rất mạnh trong huyền môn mà nó còn là một loại dược thảo có khả năng trị được nhiều bệnh và bổ dưỡng.