Thứ bảy, 19/01/2019 6:28 AM

Lệ Chi Hạch

Thứ tư, 11/05/2016 9:31 AM
Tên khoa học
Quả vải
Tên đồng nghĩa
Semen Litchi Sinensis

Lê chi hạch là hạt của quả cây Vải (Litchi Chinensis Sonn) có tác dụng lý khí chỉ thống, khu hàn tán trệ. Chủ trị các chứng: hàn sán phúc thống, cao hoàn đau sưng, can khí uất trệ, vị quản cửu thống, khí trệ huyết ứ, đau bụng trước kinh và sau kinh.

Lệ Chi Hạch - Semen Litchi Sinensis
Lệ Chi Hạch - Semen Litchi Sinensis

Tính vị qui kinh:

Vị ngọt, tính ôn. Qui kinh Can vị.

Theo các sách cổ:

- Sách Bản thảo cương mục: Vị ngọt ôn sáp không độc. Nhập quyết âm.

- Sách Quảng tây trung dược chí: Vị ngọt, hơi đắng, sáp, tính bình không độc.

- Sách Bản thảo kinh sơ: Nhập Can thận.

- Sách Bản thảo tối yếu: Nhập túc thái âm, quyết âm kinh.

Thành phần chủ yếu:

Saponin, Tanin, Alpha-methylenecyclo-propyl glycine.

Tác dụng dược lý:

1. Theo Y học cổ truyền:

Lệ chi hạch có tác dụng lý khí chỉ thống, khu hàn tán trệ. Chủ trị các chứng: hàn sán phúc thống, cao hoàn đau sưng, can khí uất trệ, vị quản cửu thống, khí trệ huyết ứ, đau bụng trước kinh và sau kinh.

Trích đoạn Y văn cổ:

Sách Bản thảo diễn nghĩa: "Trị tâm thống và tiểu trường khí."

Sách Bản thảo cương mục: "Trị sán khí thống, phụ nhân thích thống."

Sách Bản thảo bí yếu: "Nhập can thận, tán trệ khí, trừ hàn tà, trị vị quản thống, phụ nhân huyết khí thống."

2. Kết quả nghiên cứu dược lý hiện đại:

Chích dưới da Alpha-methylenecyclo-propyl glycine 60 - 400mg/kg cho chuột nhắt nhịn đói 24 giờ làm cho đường huyết hạ, lượng glycogen ở gan giảm rõ.

ng dụng lâm sàng:

1. Trị chứng sán khí thống: (Đau do sa ruột) cao hoàn sưng đau, dùng bài:

Sán khí nội tiêu hoàn (Bắc kinh trung dược thành phẩm tuyển tập) gồm các vị: Lệ chi hạch, Quất hạch, Tiểu hồi hương, Ngô thù du. Trường hợp do thấp nhiệt cao hoàn sưng đau, bìu dái nóng đỏ gia Long đởm thảo, Chi tử, Đại hoàng, Xuyên tử.

Lệ chi hạch (sao đen), Đại hồi hương (sao) lượng bằng nhau tán bột, mỗi làn uống 4 - 6g, ngày 3 lần với rượu ấm. Trị sán khí thống.

2. Trị đau vùng thượng vị lâu ngày không khỏi do can khí uất trệ: Dùng Lệ chi hạch phối hợp Mộc hương, Diên hồ sách, Xuyên luyện tử để hành khí chỉ thống.

Lệ chi hạch tán bột mỗi lần uống 6g với dấm trị Vị thống.

Ngoài ra có kinh nghiệm dùng hạt vải đốt thành than hòa rượu uống mỗi ngày 4 - 6g, trị hòn dái sưng đau.

3. Một số kinh nghiệm dùng trái vải:

Trị nhọt:

+ Múi vải giã nát với Ô mai thành cao dán lên nhọt (Sách Tế sinh bí lãm).

+ Dùng 5 - 7 múi vải giã nát với hồ nếp, giàn thành miếng cao dán lên mụn nhọt để hở miệng (Sách Phổ tế phương).

Trị nấc cụt: Vải cả quả đốt thành than tán bột hòa nước nóng uống (Y phương trích yếu).

Trị sang đậu không mọc: Múi vải ngâm rượu cho uống , ngày 2 - 3 múi.

Trị đau răng: Quả vải để cả vỏ và hạt thêm ít muối đốt thành than, nghiền nhỏ xát vào răng thì thấy kết quả.

Trị hòn dái sưng đau:Hạt vải, Trần bì, Hồi hương lượng bằng nhau tán nhỏ, mỗi lần uống 4 - 6g với rượu.

Liều dùng và chú ý:

Liều uống: 10 - 15g, sắc uống hoặc cho vào thuốc hoàn, tán.

Chú ý: Lúc dùng nên giã nát.

Lệ chi hạch chế muối: Giã nát hột vải cho nước muối trộn đều bắc lên bếp cho lửa nhỏ sao khô để nguội, cứ 100kg hạt vải dùng 2 kg muối.

theo Baophuyen.com.vn

 
Quan tâm  
4

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bệnh Nhiễm Sán Dây Bò Ở Người
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh sán dây bò Taenia Saginata phân bố ở khắp nơi trên thế giới, tuy nhiên tuỳ thuộc vào tập quán ăn uống mà bệnh phát sinh. Có khoảng 60 triệu người mắc sán dây bò, thường gặp ở các nước châu...
Những Bài Thuốc Cổ Phương Chuyên Trị Nám, Tàn Nhang, Trứng Cá
Nám da thường do rất nhiều nguyên nhân, đa phần chị em sau khi mắc bệnh thường tìm đến các thẩm mỹ viện để "trùng tu" nhưng cách đó chỉ trị được bề nổi, còn phần gốc rễ căn nguyên của nám vẫn còn đó. Để trị nám một cách...
Chim Bìm Bịp - Centropus Sinesis
Theo Đông y, thịt Bìm Bịp (Centropus Sinesis) có vị ngọt, tính ấm không độc, được sử dụng làm thuốc bổ máu, giảm đau, tiêu ứ, chữa hư lao, suy nhược, chân tay nhức mỏi, ứ huyết bầm tím, tê thấp, đau lưng, sản hậu, gãy xương…...
Cây Bòi Vịt - Galeola nudifolia Lour
Cây Bòi Vịt là một loài lan hoại sinh có tên khoa học là Galeola nudifolia Lour., thường gọi với tên Lan mùn vàng, Lan leo, Lan leo hoa trần hay Lan leo không lá, thường mọc trên đất nhiều mùn ẩm ở miền Bắc và Trung Việt Nam. Quả có thể...
2 Bài Thuốc Trị Đau Đầu Kinh Niên Bằng Cải Cúc
Theo Y học cổ truyền, rau cải cúc có vị ngọt, hơi đắng, the, thơm, tính hơi mát, lành không độc, có tính năng tiêu thực, lợi trường vị, thanh đàm hỏa, yên tâm khí. Vì rất mát nên đây là vị thuốc giúp trị chứng đau đầu kinh...
Những Bài Thuốc Ngâm Rượu: Trị Xuất Tinh Sớm, Tăng Cường Sinh Lực, Làm Chủ Cuộc Yêu
Theo lương y Nguyễn Văn Minh, người có kinh nghiệm chữa bệnh xuất tinh sớm trên 20 năm chia sẻ, các bài thuốc ngâm rượu chữa xuất tinh sớm đều căn cứ trên cơ sở bồi bổ khí huyết, giúp khang kiện thể chất, điều hòa và phục hồi...
Cách Làm Bột Lá Tía Tô Giúp Làm Đẹp Da, Dưỡng Thai, Trị Gout, Ho, Hen Suyễn Và Rối Loạn Tiêu Hóa
Bột lá tía tô có tác dụng rất tốt đối với làn da và sức khỏe. Nếu bạn đang đau khổ vì tình hình mụn, da xỉn màu và bị bệnh gout, ho, hen suyễn, cảm cúm tác oai tác quái thì bột lá tía tô là lựa chọn an...
Thuốc Cố Sáp - Trị Ra Nhiều Mồ Hôi, Tiêu Chảy, Hoạt Tinh, Băng Lậu Và Huyết Trắng
Thuốc cố sáp là những bài thuốc gồm các vị thuốc có tác dụng thu liễm dùng trị các chứng mồ hôi ra nhiều, tiêu chảy kéo dài, hoạt tinh, tiểu tiện nhiều, băng lậu và huyết trắng ra nhiều.
Tam Vị Chỉ Tả Tán - Bài Thuốc Trị Viêm Loét Đại Tràng
Tam Vị Chỉ Tả Tán là bài thuốc trị viêm loét đại tràng rất có hiệu quả. Nếu chứng bệnh của bạn đúng theo phần dưới đây thì có thể áp dụng để trị bệnh này. Sau đợt điều trị 20 ngày chứng bệnh giảm...
Cây Hoàng Ngải
Cây Hoàng Ngải, còn gọi là Ngải Ma Lai Lùn hay Hành Biển, Đông y dùng làm thuốc thông tiểu, trị ho gà và viêm phế quản (dùng quá liều chết người), trong huyền môn thì coi đây là một loại ngải dữ.