Thứ năm, 22/02/2018 1:34 AM

Đông Quỳ Tử

Thứ bảy, 07/05/2016 9:43 AM
Tên khác
Quỳ tử, Hoạt quỳ tử, Hoạt thái, Quì tử, Đông Quì tử
Tên khoa học
Semen Malvae

Đông quỳ tử là hạt của cây Đông Quỳ (Malva Verticillata L) có vị ngọt tính rất lạnh, tác dụng nhuận táo, hoạt trường, lợi đại tiểu tiện, thông lâm, xuống sữa. dùng trị phù thũng, bón, sữa không thông.

Đông Quỳ Tử - Semen Malvae
Đông Quỳ Tử - Semen Malvae

Mô tả dược liệu: Hạt biểu hiện hình thận, một đầu hơi nhọn, lép, hơi lõm xuống, dài chừng hơn 3,2mm, mặt ngoài biểu hiện màu nâu, bộ phận rốn hạt lõm xuống phân ra màu nâu vàng, nhân của hạt màu vàng trắng, có nhiều dầu.

Thu hái, sơ chế: Thu hái vào tháng 7.

Phần dùng làm thuốc: Hạt.

Bào chế: Rửa sạch phơi khô, rây qua để bỏ bùn, mày nhỏ và tạp chất, đâm vụn dùng.

Tính vị: Vị ngọt, Tính rất lạnh, hoạt.

Quy kinh: Vào kinh Đại trường, Tiểu trường.

Tác dụng: Nhuận táo, hoạt trường, lợi đại tiểu tiện, thông lâm, xuống sữa.

Chủ trị: Trị phù thũng, bón, sữa không thông.

Liều dùng: 6-15g. Toàn cây 9g-30g.

Kiêng kỵ: Phụ nữ có thai cấm dùng. Đây là vị thuốc hoạt lợi không có ngưng trệ thì cấm dùng.

Bảo quản: Để nơi khô ráo, đậy kín.

Đơn thuốc kinh nghiệm:

Thai chết lưu: Đông quỳ tử tán bột, uống với rượu, 1 muỗng thuốc, nếu miệng cấm khẩu không mở, cậy miệng đổ vào (Thiên Kim Phương).

Nhau không ra (sót nhau): Đông quỳ tử 1 chén, Ngưu tất 30g, 2 thăng nước sắc còn 1 thăng (Thiên Kim Phương).

Đầy căng ngực bụng, đại tiểu tiện không thông muốn chết: Dùng Đông quỳ tử tán bột trộn mỡ heo làm viên bằng hạt Ngô đồng, lần uống 50 viên (Thiên Kim Phương).

Tiểu ra huyết: Dùng Đông quỳ tử 1 thăng, 3 thăng nước sắc, uống ngày 3 lần (Thiên Kim Phương).

Có thai đái lắt rắt: Dùng Đông quỳ tử 1 thăng, 3 thăng nước sắc còn 2 thăng, chia ra uống, cũng có thể trị có thai xuống huyết (Thiên Kim Phương).

Đại tiện bón không thông: Dùng Đông quỳ tử 3 thăng 4 thăng nước sắc còn 1 thăng uống khí nào đi được thì thôi, dùng thích hợp cho những người 10 ngày tới 1 tháng mới đi một lần (Trửu Hậu Phương).

Đại tiện bón không thông: Dùng bột Đông quỳ tử, sữa người, hai vị bằng nhau trộn lại uống thì thông (Thánh Huệ Phương).

Kiết lỵ ra máu: Quỳ tử tán bột lần uống 6g bỏ vào 3g Lạp trà nấu sôi uống, ngày 3 lần (Thánh Huệ Phương).

Đầy căng ngực bụng, đại tiểu tiện không thông muốn chết: Dùng Đông quỳ tử 2 thăng, 4 thăng nước sắc còn 1 thăng, bỏ vào 1 cục mỡ heo bằng cái trừng gà, uống (Trửu Hậu Phương),

Đái lắt rắt không thông sau khi sinh: Dùng Đông quỷ tử 1 chén, Phác tiêu 1 phân 8, 2 thăng nước sắc còn 8 chén, rồi bỏ mang tiêu uống (Tập Nghiệm Phương).

Trị khó đ: Dùng Đông quy tử 1 chén đâm nát, 2 thăng nước sắc còn nửa thăng uống, lát sau thì sinh (Tập Nghiệm Phương).

Đẻ ngược cấm khẩu: Dùng Đông quỳ tử sao vàng tán bột uống lần 6g với rượu (Sản Bảo Phương).

Mụn nhọt sưng không có miệng: Lấy Đông quỳ tử 200 hạt nuốt với nước thì mở miệng (Thực Liệu Bản Thảo).

Mụn nhọt sưng không có miệng: Chỉ nuốt một hạt thì phá, nuốt 2 hạt thì có 2 miệng (Kinh Nghiệm Phương).

Hạch ở háng, sưng tấy rồi chảy mủ không túm miệng (tiện độc), tiện độc giai đoạn đầu: Dùng Đông quỳ tử tán bột, uống với rượu lần 6g (Nho Môn Sự Thân).

Giải độc Thục tiêu: Dùng Đông quỳ tử nấy lấy nước uống (Thiên Kim Phương).

Trị sỏi đường tiểu: Đông quỳ tử, Hải kim sa, Kim tiền thảo, mỗi thứ 15g, Hoạt thạch, Xa tiền tử, mỗi thứ  30g, Cù mạch, Biển súc, mỗi thứ 12g, Đại hoàng 1,15g. Sắc uống. Đau nhiều thêm Xuyên luyện tử, Diên hồ sách, mỗi thứ 9g (Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Học).

Trị sỏi đường tiểu: Đông quỳ tử 9g, Địa long 3g, Ngưu tất 6g, Hoạt thạch 9g. Sắc bỏ bã, gia Trầm hương 5 phân, Mang tiêu 6g. Tán bột uống với thuốc (Lâm Sàng Thực Dụng Trung Dược Thủ Sách).

Trị tiểu khó, tiểu buốt: Đông quỳ tử 30g, mộc thông 15g, Sắc uống,  (Đông Quỳ Tử Tán - Lâm Sàng Thực Dụng Trung Dược Thủ Sách).

Trị bệnh lâu ngày tân dịch bất túc, đại tiện khô sáp: Đông quỳ tử  12g, Hỏa ma nhân 12g, Úc lý nhân 12g. Sắc uống (Lâm Sàng Thực Dụng Trung Dược Thủ Sách).

Trị vú sưng đau bế sữa, sữa không thông, sữa ít: Đông quỳ tử 12g, Vương bất lưu hành 12g, Lậu lô 15g, Hoàng kỳ 15g, Trư đề (móng chân heo) 2 cái. Sắc uống xong ăn Trư đề (Lâm Sàng Thực Dụng Trung Dược Thủ Sách).

Trị sữa không xuống: Đông quỳ tử 3-15g. Sắc uống (Lâm Sàng Thực Dụng Trung Dược Thủ Sách).

Trị điếc tai: Đông quỳ thảo (toàn cây), Hổ nhĩ thảo, mỗi thứ 7 chỉ, Thạch xương bồ 9g, Vương bất lưu hành 12g. Sắc uống (Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

Phân biệt:

1. Ở Việt Nam nhiều người dùng hạt của cây hoa Vông Vang (Abelmoschus Moschatus (L.) Medik.) để  thế cho Đông quỳ tử (Xem: Hoàng quỳ).

2. Hiện nay ở Trung Quốc dùng Đông quỳ tử với hạt của cây Quýnh ma còn gọi là Mảnh ma, Bạch ma có tên khoa học là (Abutilon avicennae Gaertn, Abutilon theophrasti Medic) không phải là cây Đông quỳ như mô tả ở trên. Cần tham khảo và nghiên cứu thêmn (Xem: Quýnh Ma).

theo Tuetinhlienhoa.com.vn

 
Quan tâm  
2

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Kỹ Năng Sơ Cứu Khi Bị Bỏng, Nghẹt Thở, Chảy Máu, Mất Nước, Ngất Xỉu, Hạ Thân Nhiệt Hoặc Bị Vật Sắc Nhọn Đâm
Những kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản có thể cứu sống người khi cần thiết. Hô hấp nhân tạo, sơ cứu người bị chết đuối, sơ cứu người bị đau tim, bỏng, cháy máu nhiều, tắc thở vì dị vật, cách di chuyển nạn nhân là các kỹ năng...
6 Phép Ngoại Trị Về Thương Hàn Của Thần Y Hoa Đà
Để điều trị Thương hàn theo phương cách của thần y Hoa đà thì ngoài 32 bài thuốc với chứng bệnh khác nhau vị thầy thuốc tài ba này còn hướng các bạn tới 6 phép ngoại trị nữa. Rất công hiệu. Mời cả nhà...
Cây Nấm Phiến Đốm Chuông - Panaeolus Campanulatus
Nấm Phiến Đốm Chuông mọc trên phân hoại mục ở các bãi cỏ từ tháng giêng tới tháng 9, thường riêng lẻ hoặc họp thành nhóm nhỏ. Có gặp ở Hà Nội, Hải Hưng. Lớp thịt mỏng, màu da sơn dương. Thịt không mùi, chứa những chất...
Cây Mi Hồ Đào - Actinidia Pilosula
Theo Đông y, Mi Hồ Đào (Actinidia Pilosula) có vị ngọt, chua, tính hàn; tác dụng giải nhiệt, chỉ khát (làm hết khát nước), thông lâm (giúp thông tiểu tiện, ngừa sỏi niệu), tiêu viêm, lưu thông khí huyết. Thường dùng chữa sốt nóng,...
4 Bước Thải Độc Bằng Nước Lọc Của Người Nhật Giúp Da Đẹp, Dáng Thon Và Cơ Thể Căng Tràn Sức Sống
Gần đây bạn thấy cơ thể mệt mỏi, da xạm và bắt đầu mọc mụn... đó là một trong những dấu hiệu báo cơ thể bạn cần thải độc rồi đấy. Mà cách làm các loại nước Detox thì rất tốn kém và chiếm nhiều...
Cá Nheo - Parasilurus Asotus
Thịt cá nheo (niềm ngư nhục) Có vị ngọt, tính ấm, không độc, có tác dụng tư âm, bổ khí, mát máu, chỉ huyết, kiện tỳ, khai vị, thông kinh, lợi tiểu, tiêu thũng, chữa phù thũng, tiểu tiện bất lợi, chứng mắt miệng méo xệch, đau dạ...
Niềm Ngư Vĩ (Đuôi cá nheo) cắt lấy đoạn nhọn của đuôi cá, để tươi, dán ngay vào má và môi để chữa miệng mắt bị méo xệch.
7 Bài Thuốc Tự Nhiên Giúp Giải Độc Gan Vô Cùng Hiệu Quả Mà Bác Sĩ Khuyên Dùng
Việc uống nhiều rượu bia quá mức và có thói quen sinh hoạt không điều độ khiến gan của bạn luôn trong tình trạng quá tải. 7 bài thuốc từ tự nhiên dưới đây sẽ giúp bạn thải toàn bộ độc tố cho gan, duy trì...
Ngải Đen
Có 3 loại ngải đen: Ngải có hoa màu đen, lá màu đen và củ màu đen. Ngải đen là dòng ngải quý hiếm, không những có linh khí rất mạnh trong huyền môn mà nó còn là một loại dược thảo có khả năng trị được nhiều bệnh và bổ dưỡng.