Chủ nhật, 24/06/2018 7:52 PM

Phước Và Đức

Thứ ba, 08/03/2016 9:54 AM

Thỉnh thoảng chúng ta lại nghe có người than, sao tôi suốt đời làm việc thiện mà cuộc đời lại lắm nỗi truân chuyên, hết xui này đến xui khác. Tại sao lại như vậy? Nếu quả thật như vậy thì còn ai muốn làm phước nữa. Có người lại nói, có đức mặc sức mà ăn. Vậy thì làm sao để có đức và làm sao để làm phước mà không bị xui xẻo?

Làm phước:

Một cách đơn giản, làm phước hay làm việc thiện là làm một hành động tốt và hành động tốt đó mang lại kết quả tốt, có lợi cho người khác. Kết quả của hành động sẽ thẩm định có phước hay vô phước.

Công đức:

Là biểu hiện của một kết quả tâm linh, được xem như là tập hợp những thành quả của các hành động tự tu sửa tánh hạnh của bản thân, mang lại kết quả tốt trong đời sống cho chính mình và người chung quanh. Người có đức là người mang lại sự bình yên, tin tưởng và an lạc, được mọi người kính nể. Người ta hay nói cha mẹ nên sống tốt để đức lại cho con cái. Đức trọng quỷ thần kinh.

Quan niệm về Công đức và Phước đức:

Quan niệm của các tôn giáo: Mỗi tôn giáo đều có quan niệm riêng về phước và đức, tuy nhiên có một điểm chung nhất đó là các tôn giáo đều khuyên các tín đồ nên làm lành lánh dữ, sống thiện lành và giúp đỡ mọi người chung quanh. Khác chăng là quan niệm về công đức. Đạo Tin Lành tin rằng con người được cứu rỗi hoàn toàn bởi đức tin nơi sự cứu chuộc của Chúa Giêsu mà không nhờ vào công đức của bản thân người đó, nghĩa là một người được cứu chỉ bởi nhận mình có tội và nhận lấy công lao cứu chuộc của Chúa Giêsu cho mình mà thôi. Ở điểm này, niềm tin Công Giáo cho rằng sự cứu rỗi của con người có sự góp phần của công đức của người đó nữa. Dù rằng Thiên Chúa Giáo cũng tin Chúa Giêsu chết thay cho tội lỗi con người, nhưng để được cứu, con người còn phải làm điều thiện nữa. Một số Phật tử cho rằng phải có lòng từ bi và phải làm việc thiện bất cứ ở đâu và bất cứ lúc nào. Trong lúc đó một số lại cho rằng làm phước là không đúng vì nếu làm phước là tạo nghiệp tốt, do đó phải luân hồi để hưởng phước báu, điều này trái với tôn chỉ của đạo Phật là phải làm sao giải thoát sinh tử luân hồi.

Quan niệm của dân gian: Có đức mặc sức mà ăn, tiên tích đức hậu tầm long, tướng bất cập số, số bất cập đức, đức năng thắng số, đời cha ăn mặn, đời con khát nước, …Qua nhiều câu tục ngữ ca dao truyền tụng, chúng ta nhận ra được một chân lý tương đối của dân gian là ở hiền thì gặp lành, vì vậy hầu như ai ai cũng mong và cố gắng sống thiện lành và xa lánh điều ác. Đa số mọi người đều cho rằng gặp người cần giúp thì giúp, không cần biết kết quả.

Phước Và Đức
Làm công đức với mục đích giúp người chứ không vì lòng riêng tư hay kiêu ngạo.

Cách làm phước và công đức:

Tất cả những việc chúng ta làm đều do sự điều khiển của tâm mà ra. Vậy nên một việc làm được kể là tốt khi được xuất phát từ một tâm tốt, và ngược lại. Tuy nhiên tâm tốt không thôi vẫn chưa đủ, cần phải có trí huệ và dũng cảm nữa. Ví dụ như một người bác sĩ đã cố gắng hết sức mà vẫn không cứu được bịnh nhân và một tên tội phạm giết người cướp của. Tuy cả hai đều có kết quả như nhau: người bịnh nhân và nạn nhân bị cướp đều mất mạng, nhưng vì người bác sĩ có lòng cứu người, nên dù không cứu được nạn nhân nhưng đó là việc làm tốt. Còn tên cướp là do tâm cố ý giết người cướp của nên sẽ có nghiệp xấu. Vì vậy dù rằng hai hành động có cùng kết quả giống nhau nhưng sẽ có hệ quả xấu hay tốt thì còn phải coi theo tâm của người làm lúc đó. Chính vì vậy một điều rất quan trọng chúng ta phải luôn ghi nhớ rằng khi làm phước thì phải làm với tất cả tấm lòng, với dụng ý giúp người, thì sẽ tạo được công đức. Còn nếu giúp người chỉ với lòng mưu cầu lợi ích cá nhân là ta đã mang sự ích kỷ vào việc làm công đức. Ích kỷ là một dạng của sự tham lam; khi đã có lòng tham là chúng ta sẽ không bao giờ tạo được công đức tốt. Khi làm công đức đúng cách, chúng ta sẽ giảm thiểu được tánh kiêu ngạo và lòng tham lam.

Một ví dụ về 2 danh tướng anh hùng, một của Việt Nam là Trần Hưng Đạo và một của Trung Quốc là Quan Công. Trần Hưng Đạo suốt đời giết biết bao quân giặc, đúng ra là đã phạm tội sát nhân nhưng do khi ngài giết quân giặc là với tâm mong muốn bảo vệ đồng bào và đất nước nên cuối đời được hưởng vinh hoa phú quý, sau khi chết còn được hiển thánh được muôn đời về sau thờ phượng tôn kính. Trong lúc đó, Quan Công cũng là một vị tướng trung nghĩa tiết tháo nhưng do tâm hiếu sát, tự hào với cú đà đao chém đầu đối phương cho nên cuối cùng đã bị phục kích và bị chém bay đầu. Đến đây chúng ta hiểu được tất cả nghiệp quả đều do tâm. Hành động có thể giống nhau nhưng kết quả thì khác nhau tùy theo tâm của người thực hiện hành động.

Làm phước là giúp đỡ những người đang trong cơn hoạn nạn vượt qua được một giai đoạn khó khăn trong cuộc sống, giúp đỡ họ giải tỏa sự đau buồn về tinh thần bằng những lời nói hoặc sự lo lắng quan tâm của chúng ta. Làm phước cũng có thể bằng việc giúp về mặt vật chất trong lúc họ đang túng thiếu. Có rất nhiều cách làm phước, nhưng nếu ta làm sai thì không những không tạo được công đức mà còn bị hao tổn công đức sẵn có của mình. Những người hay than phiền rằng họ luôn làm việc thiện, làm phước giúp người nhưng sao bản thân thì lại gặp nhiều chuyện không may xảy đến cho họ, đó chính là vì họ đã làm phước không đúng với thiên ý. Khi làm phước đúng chúng ta sẽ tạo được công đức tốt. Tất cả những gì chúng ta làm trong kiếp này đều được ghi nhận, để khi cần thiết như lúc gặp nạn thì những công đức này sẽ được mang ra sử dụng, để hóa giải hoặc giảm nhẹ những quả xấu. Ví dụ như có hai người đều đến lúc phải trả quả trong vòng tù tội, nhưng một người thì đã từng làm nhiều việc thiện, tạo được nhiều công đức, nên tuy phải ngồi tù nhưng anh ta lại may mắn được người nhà thăm viếng thường xuyên, rồi lại gặp cai tù là người bạn học cũ nên được đối xử tử tế. Còn người tù thứ hai thì vì không có công đức để trang trải nên khi nghiệp đến thì phải chịu nhiều khắc nghiệt hơn; vừa không có người nhà thăm nuôi, còn bị cai tù ghét bỏ, hành hạ thân xác vì là người từng đã có thù oán với mình. Qua ví dụ trên ta thấy tuy cả hai người đều đang phải trả nghiệp, nhưng một người trả một cách nhẹ nhàng vì đã từng có công đức từ những việc làm phước giúp người, còn người kia thì phải chịu nhiều khổ đau hơn.

Thật ra làm phước hay làm công đức cho đúng không phải dễ. Các tôn giáo cũng như dân gian đã từng có nhiều nhắc nhở, như Thiên Chúa Giáo có nói: tay phải làm mà tay trái không biết, Phật Giáo nói rằng phải tác như bất tác nghĩa là làm một cách tự nhiên như không làm, hay trong dân gian nói rằng thi ân bất cầu báo. Vì việc gì chúng ta làm mà đã được thế gian vinh danh rồi thì xem như đã hưởng quả báu rồi, không được tính vào công đức nữa.

Tuy nhiên đây chỉ mới là cách làm phước, vấn đề quan trọng là tâm trong khi làm phước. Cái tâm phải được thể hiện với đầy đủ lòng thương yêu, trí huệ sáng suốt và dũng khí quyết tâm. Vì vậy trong quá trình làm phước và công đức, trình độ của tâm được xem là yếu tố then chốt nhất tạo nên công đức hay sút giảm công đức. Nếu công đức được tạo nên, chúng ta sẽ có cuộc sống hanh thông, còn ngược lại, chúng ta sẽ gặp nhiều điều không may trong cuộc sống.

Một câu chuyện ngụ ngôn của Lafontain kể về một con gấu trung thành, thấy con ong đậu trên trán ông chủ đang ngủ liền lấy cục gạch đập con ong, con ong bay đi, ông chủ bể đầu. Rõ ràng con gấu có tâm thương yêu ông chủ nhưng do không có trí huệ nên đã gây nên một hậu quả tệ hại. Chúng ta chắc chắn không bao giờ muốn tâm của chúng ta ngang trình độ tâm của con gấu.

Cũng giống như tâm của kẻ giết người hàng loạt, nếu không giết được người là lòng không yên. Hay tâm của những kẻ trộm cướp, nếu không trộm cướp được thì trong lòng cũng không thỏa mãn. Ngoài ra còn có một số dùng phương tiện biện minh cho cứu cánh, đi ăn trộm để nuôi cha mẹ. Tất cả những điều này đều là biểu hiện của trình độ tâm còn thấp kém.

Muốn đạt được trình độ tâm đúng đắn, chúng ta phải không ngừng học hỏi và dùng trí để phân định phải trái, tìm hiểu nguyên nhân của mọi sự việc trước khi quyết định hành động. Sự quyết tâm và lòng dũng cảm dám vượt qua mọi khó khăn để thực hiện hành động cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng để hoàn thiện một việc làm phước thiện. Nếu không hội đủ 3 yếu tố nói trên; Bi, Trí, Dũng (Bác ái, Minh triết, Ý chí), thiết nghĩ chúng ta không nên làm phước và công đức, vì nếu không, chúng ta sẽ bị hao tổn phước đức. Nói tóm lại nếu không thể đi đến cùng và không thể biết kết quả của việc chúng ta sẽ làm thì tốt hơn là không nên làm.

Một ví dụ như muốn giúp đỡ một em học sinh vì gia cảnh nghèo phải bỏ học, nếu đưa tiền cho cha mẹ rồi ra về, nghĩ rằng đã làm xong một việc thiện thì kết quả nhiều khi lại ngược lại. Người cha có thể lấy số tiền đó đi uống rượu say về đánh đập giết chết vợ con. Chúng ta phải chịu trách nhiệm về hậu quả đó vì chúng ta đã cho tiền không đúng. Ngang đây có người sẽ cãi là tôi không cần biết chuyện người cha uống rượu say, tôi chỉ cần biết là tâm tôi tốt, và tôi đã hoàn thành việc thiện của tôi, việc người cha đi uống rượu say về đánh chết vợ con là tội lỗi của người cha. Thật ra nếu chúng ta dừng lại ngang việc đưa tiền cho cha mẹ là do trình độ tâm của chúng ta chỉ có Bi, chưa có Trí và Dũng. Nếu có Trí, phải đến gặp và tìm hiểu xem nguyên nhân nào em nhỏ phải bỏ học, nếu vì không có tiền đóng học phí, chúng ta phải có Dũng để bỏ thì giờ dắt em đến trường gặp hiệu trưởng đóng học phí cho em. Nếu nghỉ học vì không có tiền mua sách vở và áo quần, chúng ta nên bỏ thì giờ dắt em đi mua sách vở và áo quần. Chỉ có hoàn thành cho đến bước cuối cùng thì chúng ta mới có thể an tâm là em chắc chắn sẽ được đi học lại. Việc thiện xem như có kết quả tốt.

Trong các tuồng tích xưa có tuồng Lưu Bình và Dương Lễ. Đây là 2 người bạn thân, Dương Lễ lo học hành thi đỗ làm quan, Lưu Bình ham chơi thi hỏng, thấy Dương Lễ làm quan nên muốn đến cầu cạnh nhờ giúp đỡ. Dương Lễ vì muốn giúp bạn, cho nên đã giả bộ coi thường và hất hủi Lưu Bình bằng cách đãi ăn chén cơm với 1 quả cà, nhưng lại ngấm ngầm sai một thứ thiếp đi theo giúp bạn. Lưu Bình sau đó nhờ sự giúp đỡ của Dương Lễ qua người thứ thiếp nhưng hoàn toàn không biết, đã thi đỗ ra làm quan. Trên đường vinh quy bái tổ, ghé qua nhà Dương Lễ để dương oai thì gặp người thứ thiếp đang ở đó, khi đó mới hiểu được tấm lòng của bạn hiền. Câu chuyện này là một ví dụ điển hình của việc làm phước hoàn hảo giúp người khác một cách trọn vẹn, đầy đủ Bi Trí Dũng.

Trình độ của tâm còn biểu hiện qua phạm vi làm phước. Một khi trong gia đình còn có người thân cần được giúp đỡ thì hãy khoan nghĩ đến việc giúp đỡ người ngoài, không nên vói quá xa. Quan trọng nhất là những người thân ngay sát bên cạnh mình. Chúng ta chưa làm cho người phối ngẫu của mình vui, con cái, cha mẹ, anh chị em của mình hạnh phúc làm sao có thể làm cho người ngoài hạnh phúc được.

Thông thường có nhiều người bỏ thời gian và tiền bạc cho những hội từ thiện nhưng lại không quan tâm lo lắng cho chính những người thân trong gia đình đang gặp khó khăn. Và cũng có nhiều người sẵn sàng bố thí cho những người không quen biết xa cách nửa vòng trái đất bất chấp sự không đồng ý và dẫn tới sự bất hòa với người thân trong gia đình. Nếu chúng ta cho tiền những người xa lạ trong khi có những người thân trong gia đình còn đang túng thiếu thì đó không phải là một việc làm phước đức. Gia đình là nền tảng của hạnh phúc và khi chúng ta không giữ vững được nền tảng này thì hạnh phúc gia đình cũng sẽ lung lay không bền vững. Làm phước đúng cách, chúng ta sẽ tạo được cho mình một quả tốt. Sự bố thí cũng giúp chúng ta giảm được tánh tham lam và ích kỷ, đồng thời mở rộng tấm lòng để đón nhận những người xứng đáng được sự giúp đỡ. Và đây là những cách làm phước đức đúng cách và tạo được quả tốt, để kiếp này và những kiếp sau chúng ta sẽ được thừa hưởng những phước đức này.

Hình thức làm phước: Bố thí là ban phát phân chia một cách rộng rãi cho cho người khác. Bố thí gồm có ban phát vật thực gọi là vật thí hoặc tiền bạc gọi là tài thí hoặc nói điều hay lẽ phải đem lại sự an lạc cho người nghe là pháp thí cho mọi người chung quanh. Trong 3 hình thức nói trên, bố thí vật chất là dễ nhất và có thể làm bất cứ lúc nào. Trong lúc đó, bố thí tiền tài phải thật cẩn thận vì nếu cho sai là phải gánh chịu hậu quả không lường. Tài thí cũng chỉ giải quyết khó khăn tạm thời chứ không thể lâu dài được, chỉ giúp ngặt chứ không giúp nghèo. Pháp thí, nói đạo cho mọi người nghe là công đức vô lường vì có thể chuyển đổi cả vận mạng tâm linh của nhiều người. Một khi hiểu được đường đạo, con người sẽ sống tốt hơn. Trong kinh Phật còn cho rằng người nào giảng dạy chánh pháp, người ấy sẽ bất tử.

Làm phước, ngoài việc phải đầy đủ bi trí dũng còn phải tùy duyên, chúng ta không cần phải đi tìm kiếm, không làm vì mình ham muốn làm, không làm vì muốn nổi danh, không làm vì mặc cảm, không làm vì muốn được phước, được trả ơn, … Chúng ta nên biết rằng làm phước không đúng là chúng ta đang chen vào thiên cơ, chê Bề Trên làm trật. Một hoàn cảnh đau khổ nào đó đều phải có lý do và được sắp xếp theo thiên ý, do vậy chúng ta phải hết sức cẩn trọng, dùng cả bi trí dũng để phân tích phán đoán và hành động cho đúng để khỏi trái thiên ý. Một ví dụ để thấy rõ hơn về điều này. Chúng ta đến nhà bạn chơi thấy con bạn đang bị phạt quỳ gối ở phòng khách, chưa biết ất giáp gì, chúng ta thấy thương cháu và tha cho cháu. Khi bạn ra hỏi thì mới biết là con bạn vì phạm lỗi mới bị phạt quỳ gối. Chúng ta vô tình đã tha cho con bạn một cách sai lầm.

Hình thức làm công đức: Ngoài làm phước bằng cách bố thí là hình thức biểu hiện ra bên ngoài, còn có một hình thức khác có ý nghĩa được biểu hiện bằng cách thay đổi từ bên trong đó là sự sửa đổi tánh hạnh của chính bản thân. Đây là công đức vô cùng to lớn vì khi chúng ta sửa đổi được tánh hạnh của chúng ta, người chung quanh sẽ yêu mến và gần gũi chúng ta hơn vì chúng ta mang lại sự an vui, thương yêu hài hòa đến cho mọi người, mọi loài chung quanh. Đặc biệt một trong những công đức lớn nhất là làm cho người sát bên cạnh chúng ta hạnh phúc, đó chính là người phối ngẫu của mình. Thiêng Liêng sắp xếp để chúng ta gặp và sống với người bạn đời một cách như là ngẫu nhiên nhưng đầy ý nghĩa. Chỉ sau khi mang lại hạnh phúc cho người phối ngẫu thì mới có thể nghĩ đến chuyện mang lại hạnh phúc cho người khác.

Kết luận:

Phước và Đức là 2 bài học lớn Thiêng Liêng sắp xếp để con người học các bài học về bi trí và dũng. Có phước chúng ta sẽ có đời sống vật chất đầy đủ, có đức chúng ta sẽ có cuộc sống thanh thản, hạnh phúc, được nể trọng. Vì vậy ai cũng cố gắng để có được phước đức.

Khi làm phước, chúng ta giúp đỡ người khác, khi lập công bồi đức, chính là tự sửa mình, nhưng đồng thời cũng chính là tự giúp chính mình thăng tiến tâm linh, mở rộng lòng yêu thương người, vị tha và loại bỏ được tham, sân, si cùng tánh kiêu căng.

Tóm lại, khi làm công đức, dù là bố thí, tài thí hay pháp thí, chúng ta nên ghi nhớ những điều như sau: Phải làm với trình độ tâm có đủ Bi Trí Dũng. Làm công đức với mục đích giúp người chứ không vì lòng riêng tư hay kiêu ngạo, thông cảm với nỗi khổ của người khác với sự sáng suốt để có thể giúp đúng đối tượng cần sự giúp đỡ, tránh phải giúp lầm người mà mang họa vào thân. Phải giúp đỡ người trong gia đình trước rồi mới tới người ngoài. Làm phước với khả năng và trong giới hạn của mình chứ không nên làm chuyện ngoài tầm tay của chúng ta. Đặc biệt nếu không thể đi đến cùng và không biết được kết quả của việc mình làm thì tốt hơn hết là không nên làm để tránh bị hao tổn phước đức.

 
Quan tâm  
6

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
Người Gieo Nhân Lành Ắt Sẽ Trổ Quả Phúc Báo, Phong Thủy Sẽ Tự Chuyển Hung Thành Cát
Phong thủy luôn luân chuyển, người thường hay hành thiện tích âm đức, dương đức ắt sẽ được phúc âm dương hồi báo. Kẻ hành ác dẫu có thay đổi phong thủy gia trạch đến thế nào đi chăng nữa thì con cháu cũng không thể giàu sang...
Thấy Mới Tin, Không Thấy Không Tin và Câu Chuyện Nhan Hồi Ăn Vụng
Thầy trò Khổng Từ qua nước Tề du thuyết, qua nhiều ngày tháng trên đường, lương thảo cạn kiệt và cũng may khi vừa đến đất Tề thì có một vị hào phú biếu một ít gạo, Nhan Hồi được giao nhiệm vụ nấu cơm nhưng trong lúc ấy ông...
Ảo Thuật Là Phép Màu Huyền Năng Hay Chỉ Là Trò Bịp?
Ảo thuật đã từng xuất hiện trong xã hội loài người từ cách đấy hơn 5.000 năm, nó cũng trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Bạn đã từng xem hay nghe nói đến ảo thuật rồi, vậy Ảo Thuật Là Phép Màu Huyền Năng Hay Chỉ Là Trò Bịp?
Bạn Sẽ Được, Mất Điều Gì Khi Tin hay Không Tin Vào Phật Pháp?
Bạn sẽ nhận được gì hay mất đi những gì khi tin hay không tin vào sự tồn tại của Phật. Đây cũng là thắc mắc của rất nhiều người. Nếu bạn cũng đang có tâm trạng như thế, bài viết này sẽ giúp bạn tỏ tường.
Hứa Phụ: Nữ Sỹ Thời Hán Có Tài Xem Tướng Đoán Mệnh Như Thần
Vận mệnh con người đã được sắp đặt từ trước vì thế mới có thể tiên đoán được. Nói về thuật xem tướng đoán mệnh thì không thể không nói đến Hứa Phụ, một nữ sỹ thời Hán được xem như thần nhân bởi những sấm ngôn...
Có Thể Cười Trong Nghịch Cảnh Được Thì Mọi Khổ Ải Sẽ Qua Rất Mau
Có thể cười trong nghịch cảnh được thì khổ ải sẽ qua rất mau. Có thể bao dung, khoáng đạt, giữ tâm thái bình hòa thì chắc chắn sẽ trường thọ, viên mãn. Có thể không chấp trước vào tài sản hữu hình mà tập trung nâng cao giá...
3 Cung Hoàng Đạo Có Tài Tranh Luận Cực Đỉnh Với Tư Duy Logic Và Khả Năng Lập Luận Chặt Chẽ
Nói thì ai chẳng nói được còn tư duy Logic, khả năng lập luận chặt chẽ với tài hùng biện cực đỉnh thì chỉ có 3 cung hoàng đạo này mới có thôi. Vậy những bạn nào nằm trong top này thì thật đáng ngưỡng mộ...
9 Giá Trị Quyết Định Tướng Mệnh Một Người
Không tranh giành chính là từ bi, không tranh cãi chính là trí tuệ, không nghe thấy chính là thanh tịnh, không nhìn thấy chính là tự tại, tha thứ chính là giải thoát, thấy đủ chính là buông bỏ. Chính những thứ này sẽ quyết định tướng...
Hãy Cân Nhắc Trước Khi Phát Lời Thề Độc: Câu Chuyện Báo Ứng Qua Lời Thề Của Vị Ni Cô Sẽ Giúp Ta Khai Tâm
Lời thề chính là cam kết với trời đất, với Thần Phật mặc dù chỉ là lời nói nhưng có giá trị thiên thu vì chúng đã được Đấng Tối Cao chứng giám, chỉ khi thực hiện xong lời thề ấy thì mới được tự do. Vậy nên hãy cân nhắc...
Giải Mã Giấc Mơ Thấy Lợn: Mơ Thấy Lợn Mẹ Là Tiền Tiêu Không Hết, Mơ Thấy Lợn Kêu Gào Là Sắp Có Tin Xấu
Bạn có bao giờ mơ thây lợn (heo) chưa? nếu có, hãy đọc bài viết này để giải mã mọi mộng mị liên quan đến lợn nhé. Trong mơ của bạn có lợn xuất hiện thì đôi khi là điềm báo tin tốt, nhưng cũng có những tín hiệu xấu được...