Thứ hai, 18/06/2018 5:54 PM

Bệnh Dại Và Biện Pháp Phòng Chống

Thứ hai, 02/11/2015 10:31 AM

Bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm cấp tính chung cho nhiều loài gia súc và người do một vi rút hướng thần kinh gây ra, thường gây rối loạn thần kinh bắt đầu từ não và tủy sống. Vật bị bệnh thường điên cuồng hay bại liệt, tỉ lệ chết tới 100%.

Bệnh Dại Và Biện Pháp Phòng Chống

1. Nguồn bệnh

Ổ chứa vi rút dại trong thiên nhiên thường là loài động vật có vú hoang dã máu nóng như: chó sói, chó rừng, cáo trắng, cáo xám, chồn, dơi.

Ở Việt Nam, chó là nguồn truyền bệnh dại chủ yếu (97%), ngoài ra có thể thấy ở mèo và một số loài động vật khác (3%).

2. Đường truyền lây

Vi rút từ động vật bị bệnh thường truyền trực tiếp sang người hay động vật khác qua vết cắn; có khi do tay, chân người hay gia súc bị tổn thương cơ giới, rồi vết thương đó bị nhiễm vi rút do nước bọt của chó dại bài thải ra môi trường; Vi rút cũng có thể xâm nhập qua niêm mạc mắt không bị tổn thương (nguyên lành).

3. Cách sinh bệnh

Vi rút sau khi xâm nhập vào cơ thể người hay động vật (qua vết cắn), vi rút không sinh sản ở vết cắn mà khư trú tại đó một thời gian để thích nghi, sau đó vi rút theo dây thần kinh về hạch rồi vào thần kinh trung ương (chủ yếu ở sừng a mông dưới bán cầu đại não).

Khi vào đến thần kinh trung ương, vi rút sinh sản rất nhanh, rồi theo dây thần kinh ra tuyến nước bọt. Tại thời điểm này, cơ năng thần kinh chưa bị tổn thương đáng kể nên bề ngoài con vật vẫn bình thường, nhưng ở nước bọt đã có vi rút (trước khi có triệu chứng từ 2 - 14 ngày). Sau đó vi rút phá hủy dần các tế bào thần kinh, lúc đầu con vật bị kích thích rồi xuất hiện những biến loạn tâm lý, hung dữ hay sợ sệt rồi chuyển thành bại liệt và kết thúc bằng cái chết.

4. Triệu chứng

Thời kỳ ủ bệnh ở động vật thường từ 21 - 30 ngày sau khi con vật bị nhiễm vi rút, cá biệt có thể sớm từ 7 ngày và muộn có thể nhiều tháng tùy thuộc loài, độc lực của vi rút và vị trí vết cắn.

Thời kỳ ủ bệnh ở người thường từ 1 - 3 tháng (26 - 40 ngày) sau khi người bị nhiễm vi rút và có thể kéo dài hàng năm tùy thuộc tình trạng, vị trí, khoảng cách của vết cắn đến não bộ. Vết cắn càng nặng và gần thần kinh trung ương thì thời gian ủ bệnh càng ngắn.

Bệnh dại thường thể hiện ở hai thể: thể dại điên cuồng và thể dại bại liệt. Thực tế hai thể trên thường lẫn lộn, xen kẽ hoặc nối tiếp nhau.

Ở CHÓ

* Thể dại điên cuồng: được chia làm 3 thời kỳ:

- Thời kỳ mở đầu (tiền lâm sàng): con vật thay đổi thói quen thường ngày, bỗng trở nên lo lắng, bứt dứt, giận dữ hay trái lại vật bỗng vui vẻ hơn, vồn vã hơn, quấn quýt lấy chủ, mắt sáng, tai vểnh lên. Vật vẫn ăn uống bình thường nhưng khẩu vị đã thay đổi.

- Thời kỳ kích thích (điên cuồng):

+ Chó thể hiện bằng những rối loạn về cảm giác và cơ năng: chạy lung tung, hoảng loạn, có khi vồ bóng, vồ mồi vô hình; con vật bỏ ăn, khó nuốt giống như có một cái xương vướng ở cổ họng, tỏ ra khát nước muốn uống nhưng không uống được; tiếng sủa, tiếng kêu khản đặc cuối cùng giống lên như một tiếng rú.

+ Chó bắt đầu chảy nước dãi, sùi bọt mép, tỏ vẻ bồn chồn, cảnh giác, sợ sệt (sợ gió, sợ nước, sợ ánh sáng, sợ tiếng động), cắn vu vơ, hay giật mình, đi lại không có chủ định, trở nên hung dữ, điên cuồng. Con vật chạy lung tung, bỏ nhà đi và thường không trở về nhà nữa. Trên đường đi gặp vật gì nó cũng cắn xé, ăn bừa bãi, tấn công các con vật khác kể cả người. Những cơn điên như thế nối tiếp, chó gầy sút rất nhanh rồi chuyển sang bại liệt.

 - Thời kỳ bại liệt:

Sau những cơn hung dữ và chạy lung tung, con vật lả đi; chó bại liệt, không nuốt được thức ăn, nước uống, trễ hàm, lưỡi thè ra, chảy nhiều nước dãi, chân sau liệt ngày càng rõ; đuôi thường cụp, bụng thóp lại do không ăn uống được; vật kiệt sức, suy sụp dần rồi chết.

Thông thường thể dại điên cuồng tiến triển trong khoảng từ 4 - 5 ngày và phần lớn chó bị chết.

* Thể dại bại liệt (dại câm):

Vật buồn bã từ đầu, thích nằm chỗ tối, chó thu mình một chỗ, hàm trễ xuống, lưỡi thè ra, nước dãi chảy tự do. Vật không cắn, không sủa được, chỉ gầm gừ trong họng gọi là dại câm. Thường chó bị liệt một phần cơ thể, nửa người hoặc 2 chân sau. Vật gầy sút nhanh chóng, nằm xuống lịm dần rồi chết.

Thường thể dại bại liệt chó chóng bị chết hơn thể dại điên cuồng. Phần lớn chó con bị bệnh thường hay mơn trớn, cắn hoặc liếm chân người, buồn bã, không ăn rồi chết.

Ở MÈO

Mèo bị bệnh thường buồn bã, tìm chỗ kín đáo nằm, bại liệt dần hoặc kêu luôn mồm, bứt dứt, nếu sờ vào thì lập tức bị nó cắn. Sau đó bệnh chuyển sang thể bại liệt. Dại ở mèo thường nguy hiểm vì khi cắn có vết thương sâu. 

5. Phòng bệnh

- Thông tin, tuyên truyền về tình hình bệnh dại, cách nhận biết chó, mèo nghi mắc bệnh dại và các biện pháp phòng chống; hướng dẫn người dân chủ động theo dõi, phát hiện, khai báo kịp thời cho chính quyền và cơ quan thú y về các trường hợp chó, mèo hoặc động vật khác nghi mắc bệnh dại để xử lý; người bị chó, mèo cắn phải đến ngay cơ sở y tế xử lý vết thương và điều trị dự phòng (tiêm phòng vắc xin dại), không chữa thuốc nam.

- Tổ chức quản lý chặt chẽ đàn chó nuôi trên địa bàn, yêu cầu chủ vật nuôi phải có sổ theo dõi, quản lý chó; chó nuôi phải khai báo đăng ký với chính quyền cơ sở để quản lý và tiêm phòng vắc xin dại theo quy định; không nuôi chó thả rông, khi đưa chó ra nơi công cộng phải có dây xích, đeo rọ mõm và có người dắt.

- Tổ chức tiêm phòng vắc xin dại cho 100% chó, mèo từ 1 tháng tuổi trở lên bằng vắc xin RABISIN hay Rabigen mono với liều 1ml/con, sau đó tiêm nhắc lại mỗi năm một lần.

- Người bị chó, mèo cắn phải rửa ngay vết thương thật kỹ bằng xà phòng đặc dưới vòi nước chảy, dội rửa nhiều lần sau đó sát trùng bằng cồn Iodine.

+ Trường hợp người bị con vật lên cơn dại, nghi dại cắn; vết cắn ở đầu, mặt, cổ, đầu các chi, bộ phận sinh dục, có nhiều vết cắn nguy hiểm, vết cắn sâu; chó bị chết hoặc bỏ nhà đi mất; khu vực người bị súc vật cắn đang có hoặc trước đó có súc vật bị dại thì phải đến ngay cơ sở y tế để điều trị dự phòng (tiêm kháng huyết thanh sớm trước 72 giờ sau khi bị súc vật cắn, tiêm phòng vắc xin dại).

+ Trường hợp vết cắn nhẹ, vết cắn xa thần kinh trung ương; tại thời điểm con vật cắn người, con vật đó vẫn sống bình thường, hoàn toàn không có dấu hiệu nghi mắc bệnh dại; khu vực người bị súc vật cắn không phát hiện có bệnh dại ở súc vật thì tiến hành theo dõi con vật cắn người trong vòng 15 ngày, nếu trong thời gian này con vật phát dại, nghi ngờ mắc bệnh dại, bị chết hoặc bỏ nhà đi mất thì người bị súc vật cắn phải đến ngay cơ sở y tế để điều trị dự phòng.

- Khi phát hiện chó, mèo có những biểu hiện bất thường, bỏ ăn hoặc ăn ít, sốt, hung dữ khác thường, cắn người thì báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc thú y cơ sở.

- Thường xuyên quét dọn vệ sinh sạch sẽ chuồng nuôi chó mèo, định kỳ phun thuốc sát trùng.

6. Điều trị

- Bệnh dại khi đã lên cơn thì không có thuốc điều trị kể cả người và động vật, tỉ lệ chết 100%.

- Súc vật bị dại, nghi bị dại phải tiêu hủy ngay, xử lý chôn sâu giữa 2 lớp vôi, tiêu độc khử trùng khu vực tiêu hủy và nuôi nhốt súc vật.

                                                                Chi cục Thú Y Nam Định

 
Quan tâm  
4

Bài viết liên quan

Ý kiến bạn đọc

Bài viết cùng chuyên mục

 
Cách Phòng Và Trị Bệnh Ung Thư Ở Chó Mèo
Ung thư là căn bệnh di căn phổ biến ở các giống vật nuôi kể cả loài thuần chủng hoặc giống lai, chó, mèo là hai giống vật nuôi có khả năng mắc phải bệnh ung thư cao nhất trong các loài vật khác. Bệnh ung thư ở vật nuôi gồm nhiều...
Cách Trồng Cà Pháo Để Có Quả Ăn Quanh Năm
Cà pháo là món ăn lâu đời của người dân Việt Nam, bài viết này sẽ hướng dẫn trồng cà pháo cho năng suất cao, ít sâu bệnh, từ cách làm đất, chọn giống cho đến lúc thu hoạch
COSIN-30 % LA
COSIN-30 % LA điều trị các bệnh do vi khuẩn mẫn cảm với Tilmicosin gây bệnh đường hô hấp, tiêu hóa trên trâu, bò, lợn, dê, cừu, gia cầm như: Viêm phổi, hen suyễn, phổi dính sườn, viêm da, viêm khớp, tụ huyết trùng, viêm vú, viêm tử...
Bệnh Leuco Trên Gà
Bệnh Leuco (Lymphoid - Leucosis) là bệnh truyền nhiễm ở gà gây ra bởi vi rút leuco. Bệnh phát ra trên gà từ 14 tuần tuổi trở lên, thường gặp nhất ở gà 24 - 40 tuần tuổi ở những đàn gà có số lượng lớn.
Giống Chó Curly Coated Retriever - Bình Tĩnh, Nhẹ Nhàng, Dễ Huấn Luyện, Rất Trung Thành Và Can Đảm, Chúng Sẽ Liều Mạng Để Bảo Vệ Những Người Thân Thuộc Của Mình Trong Trường Hợp Chủ Nhân Bị Đe Dọa
Giống chó Curly - Coated Retriever có bản tính bình tĩnh, nhẹ nhàng và cũng rất nhạy cảm. Chúng là giống vật nuôi rất dễ huấn luyện và tình cảm, đặc biệt rất thích chơi với trẻ em, Curly - Coated Retriever là một người bạn đồng hành...
Nuôi Thỏ Sinh Sản: Chọn Giống, Thiết Kế Chuồng, Thức Ăn Và Phòng Ngừa Dịch Bệnh
Chọn giống, thiết kế chuồng, thức ăn và phòng điều trị bệnh là những yếu tố thiết yếu trong nuôi thỏ sinh sản. Chuồng nuôi thỏ gồm 2 ô liên kết nhau theo chiều ngang, nhiều ô liên kết theo chiều dọc, tạo thành dãy...
Kỹ Thuật Ủ Thức Ăn Chăn Nuôi Bằng Men Vi Sinh Hoạt Tính
Hiện nay, ngành chăn nuôi đang gặp rất nhiều khó khăn khi dịch bệnh phát sinh ngày càng phức tạp, giá thức ăn tăng cao liên tục, vì vậy người chăn nuôi không có lãi. Nhằm giúp bà con nông dân chăn nuôi có lãi đồng thời giảm nhẹ gánh...
Cách Phòng Và Trị Bệnh Sốt Nóng, Tuyến Trùng, Lở Loét, Nấm Thủy Mi Và Đỉa Bám Cho Lươn
Để lươn khỏe mạnh cần vệ sinh ao nuôi và chăm sóc đúng quy trình để tránh được các bệnh như sốt nóng, tuyến trùng, lở loét, nấm thủy mi và đỉa bám....Tuy lươn là đối tượng dễ nuôi, nhưng hầu hết giống đều đánh...
Giống Chó Săn Hươu Scottish Deerhound - Với Ngoại Hình Cao Lớn Đây Là Loài Chó Được Giới Thượng Lưu, Quý Tộc Trong Thời Cổ Xưa Sử Dụng Trong Các Cuộc Săn Bắt Hươu Nai
Với ngoại hình cao lớn, mạnh mẽ giống chó Scottish Deerhound được giới thượng lưu quý tộc cổ xưa sử dụng trong các cuộc săn bắt hươu nai, với sự dũng mãnh, nhanh nhẹn, trung thành được ẩn chứa sau một tâm thái...
Kết Hợp Nuôi Tôm và Trồng Rau Thủy Canh Trong Nhà Màng Hiệu Quả Cao Tiết Kiệm 70% Chi Phí Đầu Tư
Là một kỹ sư điện và đang làm việc đúng ngành nghề, ông Lâm Thanh Hùng vẫn dành sự say mê cho ‘nghề tay trái’ – làm nông. Hiện ông Hùng đang thử nghiệm mô hình nhà màng nuôi tôm kết hợp trồng rau thủy canh với diện tích 300m²...